Η «Οδύσσεια» του Νόλαν: Ο Όμηρος μπαίνει στη μηχανή του Χόλιγουντ
Λίγες ημέρες πριν από την έξοδό της στις αίθουσες, η νέα ταινία του Κρίστοφερ Νόλαν μετατρέπει το ομηρικό έπος σε ένα από τα μεγαλύτερα κινηματογραφικά στοιχήματα του καλοκαιριού
Η «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν έρχεται στις αίθουσες στις 17 Ιουλίου και ήδη αντιμετωπίζεται ως κάτι περισσότερο από μια ακόμη μεγάλη χολιγουντιανή παραγωγή. Μετά τον θρίαμβο του «Oppenheimer», ο Βρετανός σκηνοθέτης στρέφεται σε ένα από τα πιο εμβληματικά κείμενα της παγκόσμιας λογοτεχνίας και επιχειρεί να μεταφέρει τον Όμηρο στη μεγάλη οθόνη με όρους θεάματος, τεχνικής φιλοδοξίας και κινηματογραφικής εμπειρίας.
Η ταινία βασίζεται στο ομηρικό έπος και παρακολουθεί την περιπλάνηση του Οδυσσέα μετά τον Τρωικό Πόλεμο, το μακρύ ταξίδι της επιστροφής στην Ιθάκη, τις δοκιμασίες, τους κινδύνους και τη σύγκρουση ανάμεσα στον μύθο και την ανθρώπινη αντοχή. Στον κεντρικό ρόλο βρίσκεται ο Matt Damon, ενώ στο καστ συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, οι Anne Hathaway, Zendaya, Tom Holland, Robert Pattinson, Charlize Theron και Lupita Nyong’o.
Ο Όμηρος σε κλίμακα IMAX
Η νέα «Οδύσσεια» δεν πλασάρεται ως μια απλή διασκευή. Σύμφωνα με το Associated Press, η παραγωγή γυρίστηκε σε έξι χώρες, με πραγματικά πλοία και φυσικές τοποθεσίες, σε μια διαδικασία που κράτησε 91 ημέρες. Πρόκειται επίσης για την πρώτη ταινία που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου σε IMAX film, στοιχείο που δείχνει καθαρά τη φιλοδοξία του Νόλαν να δημιουργήσει ένα έργο που να ανήκει πρωτίστως στην κινηματογραφική αίθουσα.
Διαβάστε επίσης: Η Πάτρα κλείνει ήδη θέσεις για την «Οδύσσεια» του Νόλαν
Αυτό είναι ίσως και το πρώτο μεγάλο ενδιαφέρον της ταινίας. Σε μια εποχή όπου το streaming έχει αλλάξει τις συνήθειες του κοινού και πολλές ταινίες μοιάζουν να παράγονται για να καταναλωθούν γρήγορα, ο Νόλαν επιμένει στο αντίθετο: στη μεγάλη οθόνη, στο φυσικό μέγεθος της εικόνας, στην αίσθηση ότι ένα φιλμ πρέπει να βιώνεται ως γεγονός.
Η «Οδύσσεια» γίνεται έτσι και μια δήλωση για το ίδιο το σινεμά. Δεν είναι μόνο η ιστορία ενός ανθρώπου που προσπαθεί να γυρίσει στο σπίτι του. Είναι και η προσπάθεια ενός σκηνοθέτη να θυμίσει ότι η αίθουσα μπορεί ακόμη να προσφέρει κάτι που δεν χωρά εύκολα σε μια μικρή οθόνη.
Ένα αρχαίο έπος στη σύγχρονη pop κουλτούρα
Η επιλογή του Νόλαν να καταπιαστεί με την «Οδύσσεια» έχει ξεχωριστό βάρος. Ο Όμηρος δεν είναι απλώς ένα μεγάλο λογοτεχνικό όνομα. Είναι ένα από τα θεμέλια της δυτικής αφήγησης. Ο νόστος του Οδυσσέα, η επιστροφή στην Ιθάκη, η Πηνελόπη, ο Τηλέμαχος, οι θεοί, οι Κύκλωπες, οι Σειρήνες, η Κίρκη και η Καλυψώ έχουν περάσει εδώ και αιώνες από την αρχαία ποίηση στη λογοτεχνία, στο θέατρο, στη ζωγραφική, στο σινεμά, στην τηλεόραση και στη μαζική κουλτούρα.
Αυτό ακριβώς κάνει τη νέα ταινία πιο ενδιαφέρουσα από μια συνηθισμένη υπερπαραγωγή. Ο Νόλαν δεν ξεκινά από ένα νέο franchise, ούτε από ένα κόμικ, ούτε από μια ακόμη ασφαλή συνέχεια. Ξεκινά από έναν μύθο που είναι ήδη γνωστός, αλλά ποτέ εξαντλημένος. Η «Οδύσσεια» αντέχει γιατί κάθε εποχή μπορεί να διαβάσει μέσα της κάτι δικό της: την επιθυμία της επιστροφής, την απώλεια, την πίστη, την επιβίωση, την εξαπάτηση, την εξουσία, την οικογένεια, την ταυτότητα.
Για το ελληνικό κοινό, η ταινία έχει αναπόφευκτα και μια επιπλέον φόρτιση. Ο Όμηρος επιστρέφει μέσα από τη μηχανή του Χόλιγουντ, με τεράστιο προϋπολογισμό, διεθνές καστ και την αισθητική ενός σκηνοθέτη που έχει ταυτιστεί με το μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η ταινία θα είναι καλή. Είναι και πώς ένα κείμενο που ξεκίνησε από την αρχαία ελληνική παράδοση ξανασυστήνεται σήμερα σε ένα παγκόσμιο κοινό.
Το μεγάλο στοίχημα της διασκευής
Κάθε φορά που ένα κλασικό έργο περνά στη μεγάλη οθόνη, ανοίγει η ίδια συζήτηση. Πόση ελευθερία έχει ένας δημιουργός απέναντι στο πρωτότυπο; Πρέπει να μείνει πιστός στη γνωστή αφήγηση ή να τη φέρει πιο κοντά στη δική του εποχή; Και πότε μια διασκευή γίνεται δημιουργική ανάγνωση αντί για απλή εκμετάλλευση ενός μεγάλου ονόματος;
Στην περίπτωση του Νόλαν, το στοίχημα είναι ακόμη μεγαλύτερο, γιατί ο ίδιος έχει χτίσει τη φήμη του πάνω σε ταινίες που συνδυάζουν το θέαμα με την ιδέα. Από το «Memento» και τον «Σκοτεινό Ιππότη» μέχρι το «Inception», το «Dunkirk» και το «Oppenheimer», το σινεμά του συχνά κινείται ανάμεσα στο προσωπικό τραύμα, τον χρόνο, τη μνήμη, την ευθύνη και την ιστορική κλίμακα.
Η «Οδύσσεια» τού δίνει ένα υλικό που μπορεί να χωρέσει όλα αυτά μαζί. Ο Οδυσσέας δεν είναι μόνο ο πολυμήχανος ήρωας που αντιμετωπίζει τέρατα και θεούς. Είναι ένας άνθρωπος που επιστρέφει από τον πόλεμο αλλαγμένος, δοκιμάζει την πίστη των άλλων, κρύβεται, επινοεί, παλεύει να επιβιώσει και να ξαναβρεί τη θέση του στον κόσμο. Κάτω από την περιπέτεια υπάρχει κάτι πολύ πιο ανθρώπινο: η ανάγκη να αναγνωρίσεις ξανά τον εαυτό σου μετά από μια μεγάλη καταστροφή.
Η επιστροφή του μεγάλου σινεμά
Η «Οδύσσεια» φτάνει σε μια περίοδο που το Χόλιγουντ αναζητά ξανά ταινίες-event. Το κοινό έχει κουραστεί από τις ατελείωτες συνέχειες, τα προβλέψιμα franchises και την αίσθηση ότι πολλά φιλμ μοιάζουν περισσότερο με προϊόντα παρά με εμπειρίες. Ο Νόλαν, αντίθετα, επενδύει σε μια ιστορία χιλιάδων ετών και την παρουσιάζει ως το μεγάλο κινηματογραφικό ραντεβού του καλοκαιριού.
Αυτό από μόνο του έχει ενδιαφέρον. Ένας αρχαίος μύθος μπαίνει στο κέντρο της σύγχρονης pop κουλτούρας, όχι ως σχολική υποχρέωση, αλλά ως blockbuster. Η Ιθάκη, ο νόστος, οι θεοί και τα τέρατα γίνονται υλικό για μια ταινία που θέλει να συνδυάσει το παλιό με το εντυπωσιακά νέο: τον Όμηρο με το IMAX, την προφορική παράδοση με την τεχνολογία, την περιπέτεια με το υπαρξιακό βάρος της επιστροφής.
Η επιτυχία ή η αποτυχία της θα κριθεί στις αίθουσες. Όμως, πριν ακόμη βγει στις αίθουσες, η «Οδύσσεια» του Νόλαν έχει ήδη πετύχει κάτι σημαντικό: έκανε ένα αρχαίο έπος να συζητιέται ξανά ως σύγχρονο κινηματογραφικό γεγονός.
Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον από όλα. Ότι, χιλιάδες χρόνια μετά, η ιστορία του Οδυσσέα εξακολουθεί να επιστρέφει. Άλλοτε ως ποίημα, άλλοτε ως σύμβολο, άλλοτε ως κείμενο αναφοράς, άλλοτε ως μεγάλη ταινία του καλοκαιριού. Η Ιθάκη αλλάζει μορφή, αλλά το ταξίδι συνεχίζει να αφορά τους πάντες.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
