Η Πάτρα δεν θέλει μόνο λουλούδια. Θέλει να μάθει να μην τα ξεριζώνει
Οι τριανταφυλλιές στα Ψηλαλώνια μπορούν να ξαναφυτευτούν. Το δύσκολο είναι να αλλάξει η νοοτροπία που αντιμετωπίζει τον δημόσιο χώρο σαν κάτι ξένο, προσωρινό και αναλώσιμο.
Η Πάτρα έχει ένα περίεργο ταλέντο. Μπορεί να ζητά επίμονα μια πιο όμορφη πόλη και την ίδια στιγμή να μη δείχνει πάντα έτοιμη να την προστατεύσει όταν αυτή πάει να εμφανιστεί μπροστά της.
Στα Ψηλαλώνια ξεριζώθηκαν ξανά τριανταφυλλιές. Το γεγονός από μόνο του μοιάζει μικρό. Μερικά φυτά σε μια πλατεία. Μόνο που αυτή η μικρότητα είναι ακριβώς το πρόβλημα. Γιατί στα μικρά φαίνεται η πραγματική σχέση μιας πόλης με τον εαυτό της.
Δεν χρειάζεται να γράψει κανείς μεγάλο κατηγορητήριο για μερικά λουλούδια. Χρειάζεται να σταθεί λίγο στην εικόνα. Μια από τις πιο κεντρικές πλατείες της Πάτρας, ένας χώρος που ανήκει σε όλους, φυτά που μπήκαν για να δώσουν λίγο χρώμα και λίγη φροντίδα, και μετά χέρια που τα τράβηξαν από το χώμα ή πόδια που πέρασαν από πάνω τους σαν να μην είχαν καμία σημασία. Αυτό δεν είναι απλώς βανδαλισμός. Είναι στάση.
Είναι η γνωστή, κουραστική αντίληψη ότι ο δημόσιος χώρος είναι χώρος κανενός. Ότι ό,τι βρίσκεται έξω από την αυλή μας, το σπίτι μας, το μαγαζί μας, το αυτοκίνητό μας, μπορεί να αντέξει την αδιαφορία μας. Ότι η πλατεία είναι για να τη χρησιμοποιούμε, αλλά όχι για να τη σεβόμαστε. Ότι το πράσινο είναι ωραίο όταν το ζητάμε, αλλά όχι αρκετά πολύτιμο ώστε να το αφήσουμε στη θέση του. Και κάπου εδώ τελειώνει η εύκολη δικαιολογία.
Ναι, η πόλη χρειάζεται καλύτερη φροντίδα. Ναι, οι πλατείες χρειάζονται συντήρηση, καθαριότητα, φωτισμό, φύλαξη. Ναι, ο Δήμος έχει ευθύνη για τους κοινόχρηστους χώρους και κανείς δεν τον απαλλάσσει από αυτήν. Αλλά δεν μπορεί να υπάρχει ένας φύλακας δίπλα σε κάθε τριανταφυλλιά. Δεν μπορεί κάθε παρτέρι να επιβιώνει μόνο αν το παρακολουθεί κάποιος. Δεν μπορεί η ομορφιά να χρειάζεται μόνιμη αστυνόμευση για να σταθεί.
Μια πόλη δεν χαλάει μόνο από τις μεγάλες παραλείψεις. Χαλάει και από τα μικρά, καθημερινά χτυπήματα που περνούν σχεδόν απαρατήρητα. Από το λουλούδι που ξεριζώνεται. Από το παγκάκι που γράφεται με μαρκαδόρο. Από το δέντρο που πληγώνεται. Από το παρτέρι που γίνεται πέρασμα. Από τη σακούλα που αφήνεται εκεί όπου βολεύει. Από το «έλα μωρέ» που στο τέλος γίνεται η κανονικότητα μιας πόλης. Αυτό το «έλα μωρέ» είναι ο πραγματικός αντίπαλος.
Γιατί πίσω από κάθε τέτοια κίνηση υπάρχει κάτι πιο βαθύ από την κακή συμπεριφορά ενός ανθρώπου. Υπάρχει η απουσία αίσθησης κοινού χώρου. Η απουσία ντροπής απέναντι στο διπλανό. Η απουσία σκέψης ότι αυτό που χαλάω δεν είναι απρόσωπο, δεν είναι του Δήμου με την αφηρημένη έννοια, δεν είναι ενός υπαλλήλου που θα έρθει αύριο να το ξαναφτιάξει. Είναι δικό μας. Στο συγκεκριμένο σημείο, η Πάτρα έχει ακόμα δρόμο.
Γιατί η πόλη δεν θα γίνει καλύτερη μόνο με έργα, αναπλάσεις και ανακοινώσεις. Θα γίνει καλύτερη όταν αρχίσει να προστατεύει τα μικρά σημάδια φροντίδας. Όταν μια πλατεία που φυτεύεται δεν θα αντιμετωπίζεται σαν κάτι προσωρινό μέχρι την επόμενη καταστροφή. Όταν ο περαστικός θα ενοχλείται πραγματικά βλέποντας ένα παρτέρι πατημένο. Όταν ο γονιός θα μαθαίνει στο παιδί του ότι το λουλούδι στην πλατεία δεν είναι εμπόδιο στο παιχνίδι του. Όταν ο κάτοικος θα νιώθει ότι ο δημόσιος χώρος δεν είναι ξένος, επειδή ακριβώς είναι κοινός.
Τα Ψηλαλώνια είναι μια πλατεία με μνήμη, κίνηση, ιστορία, καθημερινότητα. Δεν της αξίζει να γίνεται κάθε τόσο παράδειγμα εγκατάλειψης ή μικρής ασχήμιας. Και δεν αξίζει στους ανθρώπους που περνούν από εκεί να συνηθίζουν την εικόνα μιας πόλης που δεν προλαβαίνει να ομορφύνει πριν κάποιος τη γυρίσει πίσω.
Οι τριανταφυλλιές θα ξαναμπούν, αν αποφασιστεί να ξαναμπούν. Το χώμα θα σκεπαστεί. Η πλατεία θα δείξει πάλι κάπως πιο τακτοποιημένη. Το ερώτημα είναι πόσο θα κρατήσει.
Και η απάντηση δεν αφορά μόνο τις υπηρεσίες. Αφορά όλους όσοι περνούν από εκεί και θεωρούν φυσιολογικό να μη βλέπουν, να μη μιλούν, να μη νοιάζονται, να μη σταματούν ποτέ μπροστά στη μικρή φθορά που γίνεται συνήθεια.
Η Πάτρα δεν έχει ανάγκη μόνο από περισσότερα λουλούδια. Έχει ανάγκη από ανθρώπους που θα καταλάβουν ότι αυτά τα λουλούδια δεν είναι διακόσμηση. Είναι ένα μικρό τεστ πολιτισμού. Πάντως, προς το παρόν στα Ψηλαλώνια, δεν το περάσαμε.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
