«Ανάλωση έως» ή «κατά προτίμηση πριν από»; Η διαφορά που κρίνει τι τρώγεται

Πελοπόννησος Newsroom

Η ακρίβεια στα τρόφιμα ωθεί ορισμένα νοικοκυριά να παρατείνουν την κατανάλωση προϊόντων πέρα από την αναγραφόμενη ημερομηνία. Η πρακτική, όμως, δεν έχει τον ίδιο βαθμό κινδύνου για όλες τις συσκευασίες και το κρίσιμο βρίσκεται στις ακριβείς λέξεις της ετικέτας.

Τον Μάρτιο του 2026, το 64% των συμμετεχόντων σε έρευνα στην Αγγλία, την Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία δήλωσε ότι οι ίδιοι ή κάποιος στο νοικοκυριό τους είχε καταναλώσει, κατά τον προηγούμενο μήνα, τρόφιμο μετά την ένδειξη «ανάλωση έως» για να εξοικονομήσει χρήματα. Πρόκειται για το συχνότερο οικονομικά υποκινούμενο διατροφικό ρίσκο που καταγράφηκε από τον βρετανικό Οργανισμό Προτύπων Τροφίμων.

Η διαφορά που αλλάζει τα πάντα

Οι δύο ενδείξεις δεν είναι διαφορετικοί τρόποι για να ειπωθεί το ίδιο πράγμα:

• «Ανάλωση έως»: Αφορά την ασφάλεια του τροφίμου. Χρησιμοποιείται κυρίως σε ευπαθή προϊόντα, όπως νωπό κρέας, ψάρια, γαλακτοκομικά, έτοιμες σαλάτες και άλλα τρόφιμα ψυγείου
• «Ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»: Αφορά κυρίως την ποιότητα. Μετά τη συγκεκριμένη ημερομηνία μπορεί να υποχωρήσουν η γεύση, η υφή ή η φρεσκάδα, χωρίς αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι το προϊόν είναι επικίνδυνο

Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων διευκρινίζει ότι τα προϊόντα με ένδειξη «ανάλωση έως» δεν πρέπει να καταναλώνονται μετά την ημερομηνία, ακόμη και αν φαίνονται και μυρίζουν φυσιολογικά.

Αντίθετα, ζυμαρικά, ρύζι, κονσέρβες, κατεψυγμένα τρόφιμα και σνακ συχνά φέρουν την ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από». Εφόσον έχουν αποθηκευτεί σωστά και η συσκευασία τους παραμένει άθικτη, μπορεί να είναι κατάλληλα και αργότερα, παρότι ενδέχεται να έχουν χάσει μέρος της ποιότητάς τους.

Υπάρχει περιθώριο μίας ημέρας;

Δεν υπάρχει επιστημονικά αξιόπιστη «περίοδος χάριτος» μίας ή δύο ημερών που να ισχύει για όλα τα τρόφιμα με ένδειξη «ανάλωση έως».

Ο κίνδυνος εξαρτάται από το προϊόν, την πιθανή μικροβιακή επιβάρυνση, την επεξεργασία του και τις συνθήκες αποθήκευσης. Ο καταναλωτής δεν μπορεί να γνωρίζει πόσα βακτήρια ενδέχεται να υπάρχουν σε μία μεμονωμένη συσκευασία ούτε πόσο γρήγορα έχουν πολλαπλασιαστεί.

Το τρόφιμο δεν γίνεται ξαφνικά «δηλητηριώδες» μόλις αλλάξει η ημερομηνία. Η ένδειξη, όμως, ορίζει το χρονικό όριο για το οποίο θεωρείται ασφαλές υπό τις προβλεπόμενες συνθήκες φύλαξης. Γι’ αυτό οι αρμόδιες αρχές συστήνουν να μην καταναλώνεται μετά.

Γιατί η λιστέρια ανησυχεί τις Αρχές

Η Listeria monocytogenes μπορεί να αναπτύσσεται ακόμη και σε θερμοκρασίες ψυγείου και συνδέεται κυρίως με ορισμένα έτοιμα προς κατανάλωση προϊόντα.

Μελέτη σε μαγειρεμένα κρέατα, καπνιστά ψάρια και έτοιμες σαλάτες έδειξε ότι η δυνατότητα ανάπτυξης της λιστέριας διαφέρει σημαντικά ανάλογα με το είδος του προϊόντος, τη σύνθεσή του και τις συνθήκες αποθήκευσης.

Μία συστηματική ανασκόπηση του 2026 κατέληξε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα είναι περιορισμένα και αρκετά ανομοιογενή. Δεν μπορούν, επομένως, να στηρίξουν έναν απλό και καθολικό κανόνα για όλα τα προϊόντα.

Πότε η μυρωδιά δεν λέει την αλήθεια

Το τεστ όσφρησης δεν αποτελεί αξιόπιστο έλεγχο ασφάλειας για προϊόντα με ένδειξη «ανάλωση έως».

Οι μικροοργανισμοί που προκαλούν άσχημη οσμή, αλλαγή χρώματος ή αλλοίωση στην υφή δεν ταυτίζονται πάντοτε με τα βακτήρια που μπορούν να προκαλέσουν νόσημα. Ένα τρόφιμο μπορεί να φαίνεται απολύτως φυσιολογικό και να περιέχει επιβλαβή παθογόνα.

Η εμφάνιση και η μυρωδιά μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κριτήριο κυρίως στα προϊόντα με ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από», αφού προηγουμένως έχει ελεγχθεί ότι αποθηκεύτηκαν σωστά και ότι η συσκευασία δεν παρουσιάζει φθορά.

Το μαγείρεμα δεν «σώζει» ένα προϊόν που έχει λήξει

Η υψηλή θερμοκρασία καταστρέφει πολλά βακτήρια, αλλά το μαγείρεμα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέθοδος διάσωσης ενός ευπαθούς τροφίμου αφού έχει περάσει η ημερομηνία «ανάλωση έως».

Ο χειρισμός ενός μολυσμένου ωμού προϊόντος μπορεί επίσης να μεταφέρει μικροοργανισμούς σε χέρια, επιφάνειες, σκεύη ή άλλα τρόφιμα πριν ολοκληρωθεί το μαγείρεμα.

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να μαγειρευτεί ή να καταψυχθεί το προϊόν πριν από την αναγραφόμενη ημερομηνία και πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας.

Πώς μειώνεται το κόστος χωρίς περιττό ρίσκο

Η εξοικονόμηση μπορεί να γίνει πριν εκπνεύσει το ασφαλές χρονικό όριο:

• Τα γεύματα οργανώνονται με βάση ποια προϊόντα πρέπει να καταναλωθούν πρώτα
• Τα ευπαθή τρόφιμα διατηρούνται στη θερμοκρασία που αναγράφει η συσκευασία
• Όσα δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν εγκαίρως καταψύχονται πριν από την ημερομηνία «ανάλωση έως»
• Πριν αγοραστεί ένα προϊόν σε μειωμένη τιμή, ελέγχεται πόσος χρόνος ασφαλούς αποθήκευσης απομένει
• Μετά το άνοιγμα ακολουθούνται οι ξεχωριστές οδηγίες για τον χρόνο κατανάλωσης

Εάν ένα ευπαθές τρόφιμο μαγειρευτεί πριν από την ημερομηνία «ανάλωση έως», η EFSA αναφέρει ότι μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο και να καταναλωθεί μέσα σε 48 ώρες ή να καταψυχθεί για αργότερα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Ευρωπαϊκό «καμπανάκι» για τις ελλείψεις φαρμάκων: Στο κόκκινο πάνω από 200 κρίσιμα σκευάσματα
• Ντους: Η απλή κίνηση των 30 δευτερολέπτων που βοηθά τους ώμους και την πλάτη
• Έλλειψη σιδήρου: Τρεις παράγοντες που μπορεί να εμποδίζουν την απορρόφησή του

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News