Κάστρο Πάτρας: Από τον Αινεία στον Θωμά Παλαιολόγο κάτω από την Πανσέληνο
Μια βραδιά μύθου, ιστορίας και μουσικής στις 26 Σεπτεμβρίου, ακριβώς 62 χρόνια από την επιστροφή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Ανδρέα στην πόλη

Δύο ιστορίες που απέχουν αιώνες μεταξύ τους, αλλά ενώνονται από την ίδια ιδέα –τι επιλέγει ένας άνθρωπος να σώσει όταν ένας κόσμος χάνεται– θα συναντηθούν το βράδυ του Σαββάτου 26 Σεπτεμβρίου στον Ενετικό Προμαχώνα του Κάστρου της Πάτρας.
Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας οργανώνει τη βραδιά αφήγησης «Η κληρονομιά που δεν χάθηκε. Από τον Αινεία στον Θωμά Παλαιολόγο», στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς 2026. Η εκδήλωση αρχίζει στις 19.30 και η επιλογή της ημέρας δύσκολα θα μπορούσε να είναι περισσότερο συμβολική: στις 26 Σεπτεμβρίου συμπληρώνονται 62 χρόνια από την επιστροφή της Τιμίας Κάρας του Αγίου Ανδρέα στην Πάτρα, ενώ την ίδια βραδιά κορυφώνεται η πανσέληνος του Σεπτεμβρίου.
Τι σώζει κανείς όταν όλα χάνονται;
Η πρώτη ιστορία επιστρέφει στην πτώση της Τροίας και στον μυθικό Αινεία.
Στη ρωμαϊκή παράδοση, ο Αινείας συνδέεται με την καταγωγή του ρωμαϊκού κόσμου. Η αφήγηση της βραδιάς εστιάζει σε μια συγκεκριμένη σκηνή της φυγής του: αντί να κουβαλήσει υλικά πλούτη, παίρνει μαζί του τον ηλικιωμένο πατέρα του, Αγχίση, και τα ιερά κειμήλια της Τροίας.
Η επιλογή μετατρέπεται εδώ σε σύμβολο. Ο πατέρας αντιπροσωπεύει τη μνήμη και τη συνέχεια των γενεών, ενώ τα ιερά αντικείμενα όσα ένας λαός θεωρεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητάς του. Η σύνδεση με την Πάτρα περνά μέσα από τη ρωμαϊκή ιστορία της πόλης και τη σχέση της με έναν κόσμο στον οποίο ο μύθος του Αινεία αποτέλεσε θεμελιώδη αφήγηση.
Από την Πάτρα στη Ρώμη και πίσω έπειτα από 502 χρόνια
Η δεύτερη ιστορία μεταφέρει το κοινό στον 15ο αιώνα και στον Θωμά Παλαιολόγο, αδελφό του τελευταίου Βυζαντινού αυτοκράτορα Κωνσταντίνου ΙΑ΄ και έναν από τους τελευταίους δεσπότες του Μορέως.
Καθώς η Οθωμανική επέκταση στην Πελοπόννησο ολοκληρωνόταν, ο Θωμάς Παλαιολόγος εγκατέλειψε την περιοχή παίρνοντας μαζί του την Τιμία Κάρα του Αποστόλου Ανδρέα, η οποία συνδεόταν άμεσα με τη θρησκευτική ταυτότητα της Πάτρας. Το κειμήλιο μεταφέρθηκε στην Ιταλία και παραδόθηκε στον Πάπα Πίο Β΄ το 1462.
Από εκεί αρχίζει μια διαδρομή που χρειάστηκε πέντε αιώνες για να κλείσει τον κύκλο της.
Στις 26 Σεπτεμβρίου 1964, η Τιμία Κάρα επέστρεψε στην Πάτρα από το Βατικανό, σε μία από τις ιστορικότερες ημέρες της νεότερης ζωής της πόλης. Χιλιάδες άνθρωποι είχαν συγκεντρωθεί τότε για την υποδοχή της, ενώ το κειμήλιο παραδόθηκε από αντιπροσωπεία του Βατικανού στον τότε Μητροπολίτη Πατρών Κωνσταντίνο.
Ακριβώς 502 χρόνια είχαν μεσολαβήσει από την παράδοσή της στη Ρώμη μέχρι την επιστροφή της στην Πάτρα.
Η μουσική ως δεύτερη αφήγηση
Οι δύο ιστορίες δεν θα ειπωθούν μόνο με λόγια.
Στην ενότητα του Αινεία, η αφήγηση θα συνοδευτεί από ήχους και όργανα κλασικής και έντεχνης μουσικής. Στο μέρος που αφορά τον Θωμά Παλαιολόγο, η μουσική περνά στην ελληνική παράδοση, στους βυζαντινούς ύμνους και στα ψαλτοτράγουδα, φέρνοντας στο προσκήνιο και την ίδια την ψαλτική τέχνη ως μορφή άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Τα κείμενα υπογράφει η Άσπα Παπαδοπούλου, την αφήγηση αναλαμβάνουν η Δήμητρα Νικολοπούλου και η Εύη Μίχα, ενώ τη μουσική συνοδεία οι Σπύρος Στασινόπουλος και Γιώργος Παπαγεωργίου. Συμμετέχει επίσης ο πρωτοψάλτης του Παλαιού Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα Πατρών Σωτήριος Καρυτινός.
Πανσέληνος την ώρα της εκδήλωσης
Η ίδια η ώρα της εκδήλωσης προσθέτει μια ακόμη διάσταση στη βραδιά.
Η αφήγηση ξεκινά στις 19.30, ενώ η πανσέληνος της 26ης Σεπτεμβρίου 2026 κορυφώνεται στις 19.49 ώρα Ελλάδας. Η Σελήνη ανατέλλει λίγο νωρίτερα, δημιουργώντας το φυσικό σκηνικό για μια εκδήλωση που έχει σχεδιαστεί ειδικά για τον ανοικτό χώρο του Κάστρου.
Η είσοδος είναι ελεύθερη, ωστόσο λόγω της περιορισμένης χωρητικότητας του Ενετικού Προμαχώνα θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας. Σε περίπτωση βροχής, η εκδήλωση θα μεταφερθεί την ίδια ώρα στο Αμφιθέατρο του Αρχαιολογικού Μουσείου Πατρών.
Παράλληλα, το Σαββατοκύριακο 26 και 27 Σεπτεμβρίου η είσοδος στα δημόσια μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους που διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού θα είναι ελεύθερη, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News