Κοινωνική αντιπαροχή: Οι όροι, οι συμβάσεις και οι πρώτες περιοχές που μπαίνουν στο πρόγραμμα

Η κοινωνική αντιπαροχή περνά πλέον από τον σχεδιασμό στην πράξη, καθώς υπογράφηκε η υπουργική απόφαση που καθορίζει το πλαίσιο συνεργασίας του Δημοσίου με ιδιωτικές κατασκευαστικές εταιρείες.

Το νέο μοντέλο επιχειρεί να δώσει απάντηση στο στεγαστικό πρόβλημα μέσα από την αξιοποίηση δημόσιων εκτάσεων, στις οποίες θα μπορούν να ανεγείρονται ή να αναβαθμίζονται κατοικίες.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί σταδιακά ένα νέο απόθεμα κοινωνικής στέγης, που θα απευθύνεται κυρίως σε νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά που δυσκολεύονται να βρουν προσιτή κατοικία.

Πώς θα λειτουργεί η κοινωνική αντιπαροχή

Το σχήμα προβλέπει ότι ιδιώτες κατασκευαστές θα αναλαμβάνουν με δικά τους κεφάλαια την ανέγερση ή την ανακατασκευή πολυκατοικιών σε κρατικά ακίνητα.

Ως αντάλλαγμα, οι ανάδοχες εταιρείες θα αποκτούν μέρος της κυριότητας ή της εμπορικής αξιοποίησης των κατοικιών.

Το Δημόσιο, από την πλευρά του, θα διατηρεί σημαντικό αριθμό διαμερισμάτων, τα οποία θα αξιοποιούνται ως κοινωνικές κατοικίες με χαμηλό μίσθωμα.

Με αυτόν τον τρόπο, το κράτος θα διαθέτει γη και οι ιδιώτες θα αναλαμβάνουν την επένδυση και την κατασκευή, ενώ μέρος του τελικού αποτελέσματος θα επιστρέφει στην κοινωνία με τη μορφή προσιτής στέγης.

Το 30% των κατοικιών σε δικαιούχους

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, περίπου το 30% των κατοικιών κάθε οικιστικού συγκροτήματος θα αποδίδεται σε δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας.

Η διάθεση θα γίνεται βάσει κοινωνικών και εισοδηματικών κριτηρίων, με χαμηλό ενοίκιο.

Το υπόλοιπο ποσοστό των κατοικιών θα αξιοποιείται από τον ανάδοχο, είτε μέσω πώλησης είτε μέσω εμπορικής εκμετάλλευσης.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσοστό που θα διατηρεί το Δημόσιο θα μπορεί να αυξάνεται, ανάλογα με την αξία του οικοπέδου, τη θέση του ακινήτου και τη βιωσιμότητα του έργου.

Το ποσοστό αυτό αποτελεί τον βασικό μηχανισμό κοινωνικής ανταπόδοσης του νέου μοντέλου.

Τα πρώτα ακίνητα και οι περιοχές

Στο κυβερνητικό επιτελείο εκτιμούν ότι η κοινωνική αντιπαροχή μπορεί να εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα παραγωγής προσιτής κατοικίας τα επόμενα χρόνια.

Ήδη έχουν επιλεγεί τα πρώτα οκτώ δημόσια ακίνητα που θα αξιοποιηθούν μέσω του προγράμματος.

Πρόκειται κυρίως για ακίνητα της ΔΥΠΑ σε περιοχές όπως η Παιανία, η Λάρισα, ο Πύργος και η Καλαμάτα.

Στα συγκεκριμένα ακίνητα προβλέπεται να ανεγερθούν περίπου 400 νέες κατοικίες.

Από αυτές, περίπου 130 διαμερίσματα θα διατεθούν με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και χαμηλό ενοίκιο, σε νέους και οικογένειες που δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν προσιτή στέγη.

Πότε θα γίνουν οι πρώτοι διαγωνισμοί

Οι πρώτοι διαγωνισμοί εκτιμάται ότι θα προκηρυχθούν μέσα στο 2026, με στόχο να ενεργοποιηθεί άμεσα το νέο μοντέλο.

Τα πρώτα 130 σπίτια της κοινωνικής αντιπαροχής υπολογίζεται ότι θα είναι διαθέσιμα στις αρχές του 2029.

Ο συνολικός κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει την κατασκευή 2.500 κατοικιών μέσω κοινωνικής αντιπαροχής, με τον αριθμό να αυξάνεται σταδιακά κάθε χρόνο.

Η επιδίωξη είναι να δημιουργηθεί, σε βάθος χρόνου, ένα πιο σταθερό απόθεμα κοινωνικής κατοικίας, το οποίο θα λειτουργεί συμπληρωματικά απέναντι στις πιέσεις της αγοράς ενοικίων.

Οι δύο μορφές συμβάσεων

Η υπουργική απόφαση προβλέπει δύο βασικές μορφές συμβάσεων.

Η πρώτη είναι η σύμβαση κατασκευής, στην οποία ο ανάδοχος αναλαμβάνει αποκλειστικά την ανέγερση ή την ανακαίνιση των ακινήτων.

Η δεύτερη είναι η σύμβαση κατασκευής και διαχείρισης, μέσω της οποίας ο ιδιώτης μπορεί να αναλάβει και τη μακροχρόνια διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών για λογαριασμό του Δημοσίου.

Η διάρκεια αυτής της διαχείρισης μπορεί να φτάνει ακόμη και τα 50 χρόνια.

Τι αναλαμβάνει ο ιδιώτης

Ο ανάδοχος θα αναλαμβάνει πλήρως το σύνολο των δαπανών του έργου.

Σε αυτές περιλαμβάνονται οι μελέτες, οι αδειοδοτήσεις, τα συμβολαιογραφικά έξοδα, τα ασφάλιστρα, οι φόροι, τα τέλη και οι κατασκευαστικές εργασίες.

Παράλληλα, θα έχει αποκλειστικά την αστική και ποινική ευθύνη τόσο για την κατασκευή όσο και για τη λειτουργική επάρκεια του έργου.

Με βάση το πλαίσιο, ο ιδιώτης δεν θα περιορίζεται μόνο στην ανέγερση των κατοικιών, αλλά θα δεσμεύεται και για την ποιότητα και την ορθή λειτουργία τους.

Κτήρια σχεδόν μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης

Στις συμβάσεις θα προβλέπεται ότι τα νέα κτήρια πρέπει να διαθέτουν σχεδόν μηδενική ενεργειακή κατανάλωση.

Παράλληλα, η ποιότητα κατασκευής και των υλικών θα πρέπει να είναι ίδια για όλα τα διαμερίσματα.

Αυτό σημαίνει ότι τα διαμερίσματα που θα διατίθενται ως κοινωνικές κατοικίες δεν θα πρέπει να είναι χαμηλότερης ποιότητας από εκείνα που θα αξιοποιούνται εμπορικά από τον ανάδοχο.

Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη επιχειρείται να αποφευχθεί η δημιουργία κατοικιών «δύο ταχυτήτων» μέσα στα ίδια οικιστικά συγκροτήματα.

Αυστηρή εποπτεία και εγγύηση έργου

Το πλαίσιο προβλέπει και μηχανισμό εποπτείας για την πορεία των έργων.

Η κατασκευή θα παρακολουθείται από την αναθέτουσα αρχή, δηλαδή το υπουργείο ή τον αρμόδιο δήμο.

Στην επίβλεψη θα μπορεί να συμμετέχει και πιστοποιημένος ιδιωτικός φορέας ή το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας.

Ο ανάδοχος θα δεσμεύεται όχι μόνο κατά τη διάρκεια της κατασκευής, αλλά και κατά την περίοδο εγγύησης του έργου. Σε αυτό το διάστημα θα είναι υποχρεωμένος να προχωρά σε συντήρηση και αποκατάσταση πιθανών προβλημάτων.

Ποιος θα διαχειρίζεται τις κοινωνικές κατοικίες

Οι ιδιώτες που θα αναλάβουν και τη διαχείριση των κοινωνικών κατοικιών θα μπορούν να συνάπτουν μισθωτήρια με τους δικαιούχους για λογαριασμό του Δημοσίου.

Θα μπορούν επίσης να εισπράττουν ενοίκια και κοινόχρηστα, να φροντίζουν για τη συντήρηση των κτηρίων και να εκπροσωπούν το κράτος σε ζητήματα διαχείρισης.

Η κοινωνική αντιπαροχή εισάγει έτσι ένα νέο σχήμα συνεργασίας κράτους και ιδιωτών, με στόχο την παραγωγή κατοικιών που θα παραμένουν προσιτές για νοικοκυριά που σήμερα πιέζονται έντονα από το κόστος στέγασης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Καλοκαιρινές εκπτώσεις 2026: Πότε ξεκινούν και τι πρέπει να προσέξουν οι καταναλωτές
• Επίδομα θέρμανσης 2025-2026: Πότε πληρώνεται η δεύτερη δόση

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News