Οι φίλοι είναι και θέμα υγείας: Η «κοινωνική φυσική κατάσταση» που μπορεί να μας βοηθήσει να ζήσουμε περισσότερο

Πελοπόννησος Newsroom

Γυμναζόμαστε για να κρατήσουμε το σώμα μας σε φόρμα, προσέχουμε περισσότερο ή λιγότερο τη διατροφή μας και γνωρίζουμε πλέον καλά τι σημαίνει φυσική κατάσταση. Υπάρχει όμως και μια άλλη μορφή «φόρμας», την οποία συχνά αφήνουμε στην τύχη της: η κοινωνική φυσική κατάσταση.

Ο όρος περιγράφει την ικανότητά μας να δημιουργούμε, να διατηρούμε και να φροντίζουμε τις σχέσεις μας. Και ένα αυξανόμενο σώμα ερευνών δείχνει ότι αυτές οι σχέσεις δεν αφορούν μόνο το αν αισθανόμαστε ευτυχισμένοι ή μόνοι. Συνδέονται και με τη σωματική υγεία και τη μακροζωία.

Μία μεγάλη μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο PLOS Medicine εξέτασε 148 μελέτες και συνολικά 308.849 ανθρώπους. Οι συμμετέχοντες με ισχυρότερες κοινωνικές σχέσεις εμφάνιζαν κατά μέσο όρο 50% μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης στη διάρκεια των περιόδων παρακολούθησης σε σχέση με εκείνους που είχαν ασθενέστερους κοινωνικούς δεσμούς. Οι ερευνητές σημείωσαν ότι το μέγεθος της συσχέτισης ήταν συγκρίσιμο με καθιερωμένους παράγοντες κινδύνου για την υγεία. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι μια παρέα «προσθέτει» αυτομάτως συγκεκριμένα χρόνια ζωής· δείχνει πόσο ισχυρά συνδέεται η κοινωνική ζωή με την υγεία σε επίπεδο πληθυσμού.

Διαβάστε επίσης: Η AI έγινε παρέα: Μαθητές της μιλούν όταν νιώθουν μόνοι ή βαριούνται

Οι σχέσεις δεν συντηρούνται από μόνες τους

Ο Robert Waldinger, καθηγητής Ψυχιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ και διευθυντής του περίφημου Harvard Study of Adult Development, χρησιμοποιεί σκόπιμα την έκφραση «social fitness».

Ο λόγος είναι απλός: όπως η φυσική κατάσταση χάνεται όταν σταματάμε να κινούμαστε, έτσι και ακόμη και καλές σχέσεις μπορούν σταδιακά να εξασθενήσουν όταν δεν τις φροντίζουμε.

Στη μακρόχρονη έρευνα του Χάρβαρντ, εκείνοι που διατηρούσαν ζωντανά κοινωνικά δίκτυα ήταν συνήθως άνθρωποι που επένδυαν ενεργά στις σχέσεις τους: τηλεφωνούσαν, συναντούσαν φίλους, έκαναν την πρώτη κίνηση, κρατούσαν επαφή.

Οι ερευνητές έθεσαν κάποτε στους συμμετέχοντες και μια ιδιαίτερα απλή ερώτηση: ποιον θα μπορούσαν να καλέσουν μέσα στη νύχτα σε μια έκτακτη ανάγκη; Οι περισσότεροι μπορούσαν να γράψουν αρκετά ονόματα. Υπήρχαν όμως και άνθρωποι που δεν μπορούσαν να γράψουν ούτε ένα.

Δεν χρειαζόμαστε μόνο «κολλητούς»

Η κοινωνική υγεία δεν μετριέται, όμως, με τον αριθμό των στενών φίλων στο κινητό μας.

Οι μικρές και φαινομενικά ασήμαντες επαφές της καθημερινότητας έχουν επίσης αξία. Η Gillian Sandstrom, ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο του Sussex που μελετά τις καθημερινές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, έχει διαπιστώσει ότι ακόμη και μια σύντομη συζήτηση με έναν άνθρωπο που δεν γνωρίζουμε καλά μπορεί να βελτιώσει τη διάθεσή μας και να ενισχύσει την αίσθηση σύνδεσης με τους άλλους.

Σε μία από τις μελέτες της, άνθρωποι που έπιαναν μια μικρή κουβέντα με τον barista όταν αγόραζαν τον καφέ τους δήλωναν πιο θετική διάθεση από εκείνους που ολοκλήρωναν τη συναλλαγή όσο πιο γρήγορα και «αποτελεσματικά» γινόταν.

Η ίδια η Sandstrom παραδέχεται ότι παλαιότερα δεν αισθανόταν καθόλου άνετα να μιλά σε αγνώστους. Η συστηματική εξάσκηση όμως άλλαξε τη σχέση της με αυτές τις επαφές. Σε πείραμα όπου οι συμμετέχοντες έπρεπε επί μία εβδομάδα να μιλούν επανειλημμένα με νέους ανθρώπους, η αυτοπεποίθησή τους στις συνομιλίες αυξανόταν μέρα με τη μέρα.

Η δύναμη της παρέας

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμμετοχή σε ομάδες.

Δεν είναι απαραίτητα μια «καλύτερη φίλη» ή ένας σύντροφος που καλύπτουν όλες τις κοινωνικές ανάγκες. Μια αθλητική ομάδα, μία χορωδία, ένα εργαστήριο, ένας σύλλογος ή μια ομάδα εθελοντισμού μπορούν να δημιουργήσουν κάτι διαφορετικό: την αίσθηση ότι ανήκουμε κάπου.

Έρευνα σε περίπου 4.000 ενηλίκους στην Αγγλία, την οποία επικαλείται το BBC Science Focus, έδειξε ότι η ένταξη σε κοινωνικές ομάδες συνδέθηκε με μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης και μικρότερο κίνδυνο υποτροπής. Η κλινική ψυχολόγος Tegan Cruwys επισημαίνει ότι οι ομαδικοί δεσμοί επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον ίδιο μας τον εαυτό ως μέρος ενός μεγαλύτερου συνόλου.

Η φιλία στην ενήλικη ζωή θέλει την πρώτη κίνηση

Ένα από τα λάθη που κάνουμε μεγαλώνοντας είναι ότι περιμένουμε οι φιλίες να δημιουργούνται όπως στο σχολείο ή στο πανεπιστήμιο.

Η ψυχολόγος Marisa G. Franco το θέτει διαφορετικά: στην ενήλικη ζωή η φιλία σπάνια «συμβαίνει» απλώς από μόνη της. Χρειάζεται κάποιος να στείλει εκείνο το μήνυμα, να προτείνει τον καφέ ή να ξαναμιλήσει σε έναν παλιό φίλο με τον οποίο χάθηκε η επαφή.

Βοηθά επίσης η επανάληψη. Το ίδιο καφέ κάθε Σάββατο, η ίδια διαδρομή με τον σκύλο, ένα μάθημα ή μια δραστηριότητα που γίνεται σταθερά. Όταν βλέπουμε επανειλημμένα τους ίδιους ανθρώπους, οι άγνωστοι γίνονται γνώριμες φυσιογνωμίες, αρχίζουν μικρές συζητήσεις και ορισμένες από αυτές μπορεί με τον χρόνο να εξελιχθούν σε πραγματικές σχέσεις.

Κι αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της «κοινωνικής φυσικής κατάστασης»: δεν απαιτεί να γίνουμε ξαφνικά εξωστρεφείς ούτε να αποκτήσουμε δεκάδες φίλους. Η ποιότητα της επαφής και το αίσθημα ότι ανήκουμε κάπου μετρούν περισσότερο από τον αριθμό των κοινωνικών υποχρεώσεων.

Ένας φίλος που δεν αφήσαμε να χαθεί, μια παρέα που εξακολουθούμε να συναντάμε, μια ομάδα στην οποία επιστρέφουμε κάθε εβδομάδα ή ακόμη και εκείνη η μικρή κουβέντα με έναν άγνωστο στην ουρά μπορεί να φαίνονται πολύ διαφορετικά μεταξύ τους. Από την πλευρά της υγείας, όμως, ανήκουν στο ίδιο πράγμα: στην ανάγκη του ανθρώπου να παραμένει συνδεδεμένος με άλλους ανθρώπους.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News