Οι σκιές του Χάλογουϊν που εισήχθη και στην Πάτρα: Τι κρύβεται πίσω από τις κολοκύθες

Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος

Το βράδυ του Σαββάτου, 31 Οκτωβρίου, προς τα ξημερώματα της Κυριακής, το Χάλογουιν έχει και πάλι την τιμητική του. Κολοκύθες με τρομακτικά πρόσωπα, μάσκες, στολές βαμπίρ, ζόμπι και μάγισσες, πάρτι και παιχνίδια μεταμφίεσης συνθέτουν ένα σκηνικό που τα τελευταία χρόνια κερδίζει ολοένα και περισσότερο χώρο και στην Ελλάδα. Για πολλούς είναι απλώς μια αφορμή για διασκέδαση. Για άλλους, όμως, πίσω από τις εικόνες και τα κεράσματα υπάρχει μια πολύ παλαιότερη ιστορία, με θρησκευτικές και λατρευτικές αναφορές.

Οι ρίζες του Χάλογουιν αναζητούνται στην αρχαία κελτική γιορτή Σάουιν (σ. Samhain), που σηματοδοτούσε το τέλος της συγκομιδής και την είσοδο στη σκοτεινή περίοδο του χειμώνα. Οι Κέλτες πίστευαν ότι εκείνη τη νύχτα το όριο ανάμεσα στον κόσμο των ζωντανών και των νεκρών γινόταν πιο αδύναμο. Αναβαν μεγάλες φωτιές και φορούσαν μεταμφιέσεις, σε μια προσπάθεια να προστατευθούν από τα πνεύματα. Με την εξάπλωση του χριστιανισμού, η 1η Νοεμβρίου συνδέθηκε στη Δύση -όχι στον ορθόδοξο κόσμο- με την εορτή των Αγίων Πάντων, ενώ η προηγούμενη νύχτα ονομάστηκε «All Hallows΄ Eve», από όπου προέκυψε σταδιακά η λέξη Χάλογουιν (σ. Halloween). Το έθιμο πέρασε στις ΗΠΑ κυρίως μέσα από τους Ιρλανδούς και Σκωτσέζους μετανάστες του 19ου αιώνα κι απέκτησε τη σημερινή, μαζική και εμπορική του μορφή.

Ευάγγελος Κουτρουμπέλης

Η εφημερίδα «Πελοπόννησος» συζήτησε με τον αιγιώτη Ευάγγελο Κουτρουμπέλη, έναν άνθρωπο που έχει ασχοληθεί επί χρόνια με τον χώρο του αποκρυφισμού και σήμερα μιλά δημόσια για την εμπειρία του ως πρώην μάγος. Σε δημοσιευμένες μαρτυρίες του αναφέρεται ότι η ενασχόλησή του ξεκίνησε από τις πολεμικές τέχνες και την αναζήτηση ιδιαίτερων δυνάμεων, πέρασε από τον ταοϊσμό και τον αποκρυφισμό και, όπως ο ίδιος έχει περιγράψει, έφθασε στον πνευματισμό και σε τελετουργικές πρακτικές. Το 1994 εξέδωσε το βιβλίο «Ο λαοπλάνος», ενώ τη δεκαετία του 1990 συμμετείχε σε τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές συζητήσεις (συνήθως μαζί με τον αείμνηστο θεολόγο Νίκο Σωτηρόπουλο) για τον αποκρυφισμό. Η δική του ματιά στο Χάλογουιν είναι ξεκάθαρη και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών.

–Τελικά το Χάλογουιν είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα καρναβάλι φαντασμάτων;

Κατηγορηματικά ναι. Το Χάλογουιν έχει σαφέστατα ρίζες στον σατανισμό και σε αρχέγονες παγανιστικές κι αποκρυφιστικές λατρείες. Καμιά φορά, βέβαια, όταν καταπιάνεσαι στις μέρες μας με αυτά τα ζητήματα κι εκφράζεις ξεκάθαρα επιχειρήματα με βάση την ιστορία, τη λαογραφία και τη θεολογία, σε θεωρούν και λίγο γραφικό ή για κάποιους γίνεσαι κακός. Το Χάλογουιν είναι όντως ένα μικρό καρναβάλι. Ο κόσμος μεταμφιέζεται σε βρυκόλακες, ζόμπι και όλα τα σχετικά. Τι σχέση έχουν, όμως, όλα αυτά με την ορθόδοξη πίστη και την Ελλάδα;

Είδη Χάλογουιν διατίθενται σε πολλά καταστήματα

–Ισχύει ότι αντίστοιχες ρίζες έχει και το κανονικό καρναβάλι;

Καταρχάς πρέπει να πούμε ότι η Πάτρα ζει από το καρναβάλι. Είναι μια εκδήλωση που φέρνει χρήματα και κόσμο στην πόλη, αυξάνει τον τουρισμό και τα οικονομικά οφέλη είναι τεράστια. Αν τολμήσεις, όμως, να πεις την αλήθεια, ότι δηλαδή και το καρναβάλι έχει ρίζες σε παγανιστικές λατρείες και κάνεις μια ιστορική αναδρομή για να το τεκμηριώσεις αυτό, θα έρθεις αυτομάτως αντιμέτωπος με την εστίαση, με τα ξενοδοχεία και με όσους κάνουν τζίρο εκείνες τις ημέρες, καθώς –κακά τα ψέματα– το καρναβάλι έχει εξελιχθεί σε οικονομικό πνεύμονα και βαθιά ανάσα για την ευρύτερη περιοχή. Θέλει και μια διάκριση, λοιπόν, ο τρόπος που θα τοποθετηθούμε, γιατί έχουμε να κάνουμε με τον βιοπορισμό συμπολιτών μας κι ανθρώπων της διπλανής μας πόρτας.

–Τι κινδύνους κρύβει δηλαδή το Χάλογουιν;

Θα επιμείνω ότι το Χάλογουιν έχει σκοτεινή βάση κι ας γίνω κόκκινο πανί. Στη σύγχρονη συνείδηση καταγράφεται, βέβαια, σαν εκδήλωση εκτόνωσης και διασκέδασης, ως κάτι φολκλορικό. Αν κάναμε αυτή τη συζήτηση τη δεκαετία του ΄80, θα είχε μεγαλύτερη αποδοχή, καθώς ο κόσμος ήταν περισσότερο συνδεδεμένος με την ελληνική παράδοση και με τη θρησκεία. Στις μέρες μας όλα αυτά ακούγονται σαν την Ιερά Εξέταση. Οπότε, πλέον, πρέπει να διαλέγεις τον χρόνο και τον τόπο για να μιλήσεις. Ξέρω ότι κάποιοι θα μας πουν θρησκόληπτους.

Θα υποστηρίξουν ότι τα παιδιά απλά πάνε να διασκεδάσουν, να μασκαρευτούν και να χορέψουν. Δυστυχώς, μόνο αν προκύψει κάτι κακό στο Χάλογουιν –βία, επεισόδια, βιασμός, παρενόχληση ή έγκλημα– μπορείς, πλέον, να βρεις έδαφος και να ασκήσεις κριτική. Με βάση όλα όσα έχω βιώσει, το μασκάρεμα προέρχεται από παλιές τελετές. Αποτελεί έμμεσα λατρεία στις σκοτεινές δυνάμεις. Δεν έχω σκοπό να στοχοποιήσω κανέναν συμπολίτη μας. Τα λέω όλα αυτά με καλή πρόθεση. Δυστυχώς, έχω δει πολλά τέτοια φαινόμενα και στον φοιτητικό κόσμο. Στην αρχή το κάνουν για πλάκα, για την παρέα, αλλά καμιά φορά παίρνουν άσχημη τροπή. Εχει να κάνει με τη γενικότερη παιδεία στη χώρα μας, με όλα όσα βλέπουμε ελεύθερα πλέον στις τηλεοράσεις και στα κινητά μας τηλέφωνα και τα θεωρούμε κανονικότητα. Εχει να κάνει και με την κρίση αξιών στην οικογένεια. Πλέον, αν μια μάνα δώσει μια ξυλίτσα στον πωπό στο παιδάκι της, επειδή αυτό δεν την ακούει στην παραλία και δεν βάζει αντηλιακό, της καλούν την Αστυνομία για βία εις βάρος ανηλίκου. Αλλά, ακόμη κι αν το παιδάκι πάθαινε ηλίαση, πάλι θα την κατηγορούσαν για έκθεση ανηλίκου. Σε κάθε περίπτωση, εγώ συνιστώ στους αναγνώστες μας να μην ασχολούνται με τα του Χάλογουιν.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News