Πάτρα: «Δεν αρκεί μια αποτύπωση βλαβών» – Η παρέμβαση 4 μηχανικών για το πρώην κτίριο ΟΛΠΑ και ψήφισμα για τη διατήρησή του
Με νέα τεχνική παρέμβαση, τέσσερις πολιτικοί μηχανικοί τοποθετούνται για το πρώην κτίριο διοίκησης του ΟΛΠΑ στον παλιό λιμένα της Πάτρας, την ώρα που η συζήτηση για την κατεδάφισή του παραμένει ανοικτή. Υποστηρίζουν ότι πριν ληφθεί οριστική απόφαση απαιτείται πλήρης μελέτη αποτίμησης και ενίσχυσης, με βάση τον ΚΑΝΕΠΕ και τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την προστασία του σκυροδέματος.
Νέα τροπή παίρνει η συζήτηση για το πρώην κτίριο του ΟΛΠΑ στον παλιό λιμένα της Πάτρας, καθώς τέσσερις στατικοί μηχανικοί της πόλης παρεμβαίνουν με τεχνική έκθεση έξι σελίδων και υποστηρίζουν ότι το κτίριο δεν πρέπει να οδηγηθεί σε κατεδάφιση χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης μελέτη αποτίμησης και ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού.
Η παρέμβαση έρχεται την ώρα που ο Δήμος Πατρέων έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της κατεδάφισης, επικαλούμενος την κατάσταση του κτιρίου και τον σχεδιασμό για το παραλιακό μέτωπο. Απέναντι σε αυτή την προοπτική, ανοίγει ξανά η συζήτηση για το αν το παλιό κτίριο μπορεί να σωθεί, να ενισχυθεί και να αποκτήσει νέα χρήση, αντί να χαθεί οριστικά από το μέτωπο του λιμανιού.
Στο ίδιο κλίμα, η Μυρτώ Κιούρτη, με δημόσια ανάρτησή της, καλεί όσους αγαπούν τον Μοντερνισμό και ειδικά το κτίριο του αρχιτέκτονα Αλέξη Συριόπουλου στο λιμάνι της Πάτρας, να στηρίξουν διαδικτυακό ψήφισμα υπέρ της διατήρησης και δημιουργικής επανάχρησής του. Στην ανάρτησή της παραπέμπει στην τεχνική έκθεση τεσσάρων από τους σημαντικότερους στατικούς μηχανικούς της Πάτρας, σημειώνοντας ότι έχουν στο ιστορικό τους έργα όπως οι ενισχύσεις του Νέου Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα, του πρώην Αρσακείου, σημερινού Δημαρχείου Πατρών, και του Αστυνομικού Μεγάρου Πατρών.
Οι τέσσερις μηχανικοί που υπογράφουν την παρέμβαση είναι οι Ιωάννης Αθ. Κιούρτης, Σπυρίδων Β. Μάμασουλας, Μάριος Σ. Βανταράκης και Αντώνης Χαρ. Κουκουβίνης. Η βασική τους θέση είναι ότι η αποτύπωση των φθορών δεν αρκεί από μόνη της για να κριθεί η τύχη του κτιρίου. Αυτό που ζητούν είναι να προηγηθεί ολοκληρωμένη τεχνική διαδικασία, με βάση τον ΚΑΝΕΠΕ και τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την επισκευή και προστασία του σκυροδέματος.
Το κτίριο, η ηλικία του και οι φθορές
Στην παρέμβασή τους οι μηχανικοί σημειώνουν ότι, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται από το ΕΜΠ, το πρώην κτίριο διοίκησης του ΟΛΠΑ κατασκευάστηκε στα τέλη της δεκαετίας του 1960. Αυτό σημαίνει ότι δομήθηκε με παλαιό κανονισμό, ο οποίος δεν λάμβανε υπόψη τα σημερινά σεισμολογικά δεδομένα της περιοχής, ούτε τις σύγχρονες διατάξεις που εφαρμόζονται σήμερα ώστε ένα κτίριο να ανταποκρίνεται επαρκώς σε ισχυρές σεισμικές φορτίσεις.
Διαβάστε επίσης: Πάτρα – Πρώην κτίριο ΟΛΠΑ: Ενα βήμα πιο κοντά στην κατεδάφιση ΦΩΤΟ
Ακόμη περισσότερο, όπως επισημαίνουν, ο παλαιός τρόπος σχεδιασμού δεν αντιμετώπιζε με τα σημερινά δεδομένα τη διάβρωση του φέροντος οργανισμού από ενανθράκωση και χλωριόντα, ένα ζήτημα ιδιαίτερα κρίσιμο για κτίρια που βρίσκονται σε θαλάσσιο περιβάλλον.
Οι τέσσερις μηχανικοί αναγνωρίζουν ότι έχει προηγηθεί εμπεριστατωμένη μελέτη αποτύπωσης του φέροντος οργανισμού από το γραφείο Τεχνικών Μελετών και Ειδικών Έργων «Αποστολόπουλος», στην οποία δόθηκε έμφαση στη διάβρωση του σκυροδέματος και του οπλισμού. Η δική τους παρέμβαση, ωστόσο, στέκεται στο επόμενο βήμα: η αποτύπωση των βλαβών δεν αρκεί από μόνη της για να απαντηθεί αν το κτίριο πρέπει να κατεδαφιστεί.
Διαβάστε επίσης: Πάτρα: «Ναι» στο γκρέμισμα του πρώην Κτιρίου Υπηρεσιών Λιμένα από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Αχαΐας
«Μπορεί να γίνει αποτίμηση και αντισεισμική ανάλυση»
Σύμφωνα με τους μηχανικούς, στη χώρα μας βρίσκεται σε ισχύ εδώ και χρόνια ο ΚΑΝΕΠΕ, ο Κανονισμός Επεμβάσεων σε υφιστάμενες κατασκευές, ο οποίος έχει πρόσφατα αναθεωρηθεί για τρίτη φορά. Ο κανονισμός αυτός καθορίζει τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούνται, επισκευάζονται και ενισχύονται παλαιά κτίρια.
Το πρώην κτίριο του ΟΛΠΑ, ως δημόσιο κτίριο, εντάσσεται από πλευράς σπουδαιότητας στην κατηγορία ΙΙ. Για την περίπτωσή του, όπως αναφέρουν, πρέπει να εξεταστεί ο απαιτούμενος βαθμός επιτελεστικότητας, δηλαδή το επίπεδο συμπεριφοράς που πρέπει να έχει το κτίριο σε περίπτωση σεισμικής φόρτισης. Για το συγκεκριμένο κτίριο, οι μηχανικοί αναφέρουν ως ελάχιστο βαθμό επιτελεστικότητας το Γ1.
Ιδιαίτερη σημασία δίνουν και στο Παράρτημα 7ΣΤ του ΚΑΝΕΠΕ, το οποίο προβλέπει πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί ένα δομικό στοιχείο όταν ο οπλισμός του έχει διαβρωθεί. Σύμφωνα με την τεχνική τους ανάγνωση, ακόμη και σε περιπτώσεις διάβρωσης μπορεί να δημιουργηθεί μαθηματικό μοντέλο και να γίνει στατική και αντισεισμική ανάλυση, με επαρκή περιθώρια ασφαλείας.
Με βάση αυτή τη διαδικασία, υποστηρίζουν ότι πρέπει πρώτα να συνταχθεί μελέτη αποτίμησης του υφιστάμενου φέροντος οργανισμού. Από αυτή θα προκύψουν συμπεράσματα για τη συνολική σεισμική συμπεριφορά του κτιρίου, τη στρεπτική ευαισθησία του, τις σχετικές μετακινήσεις, την επιρροή φαινομένων δεύτερης τάξης και την επάρκεια των επιμέρους δομικών στοιχείων.
Τι λένε για τις βλάβες που είδαν στο κτίριο
Οι τέσσερις μηχανικοί αναφέρουν ότι έχουν επισκεφθεί επανειλημμένα το κτίριο. Από τη γενική οπτική εντύπωση που σχημάτισαν, χωρίς να έχουν εξετάσει λεπτομερώς κάθε επιμέρους στοιχείο, εκτιμούν ότι οι βλάβες που παρατηρούνται σε ορισμένα σημεία δεν φαίνεται να είναι κυρίως βλάβες αστοχίας από προηγούμενους σεισμούς, αλλά τοπικές βλάβες από οξείδωση οπλισμών, όπως αναφέρεται και στην έκθεση Αποστολόπουλου.
Σημειώνουν επίσης ότι οι φθορές από οξείδωση φαίνονται τοπικές και περιορισμένες και παρατηρούνται σε σχετικά λίγα δομικά στοιχεία. Κατά τις αυτοψίες τους, όπως γράφουν, δεν διαπίστωσαν στοιχεία με πλήρως αποσαθρωμένο οπλισμό.
Ακόμη όμως και αν υπάρχουν δομικά στοιχεία στα οποία ο οπλισμός έχει διαβρωθεί τόσο ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί αξιόπιστος, οι μηχανικοί επισημαίνουν ότι ο κανονισμός δίνει τεχνικές δυνατότητες παρέμβασης. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως αναφέρουν, μπορεί να αγνοηθεί πλήρως η συνεισφορά συγκεκριμένων στοιχείων και να κατασκευαστεί νέος φέρων οργανισμός παράπλευρα σε αυτά.
Η τεχνική παρέμβαση των έξι σελίδων
Μεταλλικοί κλωβοί, νέα στοιχεία και ανασχεδιασμός
Στην παρέμβαση περιγράφονται ενδεικτικά τρόποι ενίσχυσης. Αν, για παράδειγμα, εντοπιστεί υποστύλωμα που έχει χάσει πλήρως τη διατομή του οπλισμού του, θα μπορούσε να τοποθετηθεί περιμετρικά μεταλλικός κλωβός, ο οποίος θα λειτουργεί ως νάρθηκας και θα αναλαμβάνει τα επιβαλλόμενα φορτία.
Αντίστοιχα, σε δοκούς με σοβαρό πρόβλημα διάβρωσης, εφόσον υπάρχουν τέτοιες, θα μπορούσαν να τοποθετηθούν μεταλλικά στοιχεία στον κορμό ή στα πέλματα, ώστε να αναλάβουν την παραλαβή των φορτίων.
Οι επεμβάσεις αυτές αφορούν το επίπεδο των επιμέρους μελών. Σε επίπεδο συνολικού φέροντος οργανισμού, οι μηχανικοί αναφέρουν ότι μπορεί να γίνει χρήση νέων φορέων, οι οποίοι θα οδηγήσουν σε ανασχεδιασμό της σεισμικής και στατικής συμπεριφοράς του κτιρίου. Ως τέτοιοι φορείς μπορούν να χρησιμοποιηθούν νέα τοιχώματα από σκυρόδεμα ή μεταλλικά δικτυώματα, σχεδιασμένα να αναλάβουν μεγάλο μέρος, ακόμη και σχεδόν το σύνολο, των σεισμικών δράσεων.
Με αυτό τον τρόπο, ο υφιστάμενος φορέας, πριν από την επέμβαση, μπορεί να χαρακτηριστεί δευτερεύων, ώστε τα διαβρωμένα δομικά στοιχεία να φορτίζονται όσο το δυνατόν λιγότερο.
Η αρχιτεκτονική διάσταση των παρεμβάσεων
Οι μηχανικοί δεν παραβλέπουν την αρχιτεκτονική διάσταση του ζητήματος. Σημειώνουν ότι οι νέοι φορείς μπορούν να εφαρμοστούν ή να εγκιβωτιστούν σε επιλεγμένα σημεία, ώστε να μην είναι ορατοί, ή να ενταχθούν στη συνολική αρχιτεκτονική δομή του κτιρίου.
Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το πρώην κτίριο του ΟΛΠΑ έχει αναφερθεί δημόσια ως έργο του αρχιτέκτονα Αλέξη Συριόπουλου και ως δείγμα μοντέρνας αρχιτεκτονικής της εποχής του, με εμφανές σκυρόδεμα και οριζόντια γεωμετρία.
Οι ίδιοι τονίζουν ότι τέτοιες λύσεις απαιτούν σοβαρές στατικές και αρχιτεκτονικές μελέτες. Με άλλα λόγια, δεν παρουσιάζουν μια έτοιμη τεχνική λύση, αλλά υποστηρίζουν ότι υπάρχει τεχνικός δρόμος που πρέπει να διερευνηθεί πριν από την οριστική απόφαση.
Τα ευρωπαϊκά πρότυπα για τη διάβρωση
Πέρα από τη στατική και αντισεισμική ενίσχυση, οι μηχανικοί επισημαίνουν ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί και η διάβρωση του οπλισμένου σκυροδέματος.
Αναφέρονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα EN 1504-9 και EN 1504-10, τα οποία αφορούν τις γενικές αρχές χρήσης προϊόντων και συστημάτων για επισκευή και προστασία σκυροδέματος, καθώς και την επί τόπου εφαρμογή των προϊόντων και τον ποιοτικό έλεγχο των εργασιών.
Σύμφωνα με την παρέμβασή τους, στην αγορά υπάρχουν χημικά παρασκευάσματα που καλύπτουν τα ευρωπαϊκά πρότυπα και μπορούν να εφαρμοστούν ώστε να σταματήσουν ή να περιορίσουν σημαντικά τη διάβρωση.
Το συμπέρασμα που διατυπώνουν είναι καθαρό: σήμερα υπάρχει τόσο ελληνικός κανονισμός όσο και ευρωπαϊκές οδηγίες και πρότυπα, με βάση τα οποία το συγκεκριμένο κτίριο μπορεί να εξεταστεί ώστε να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των κανονισμών.
«Δεν αρκεί μια αποτύπωση βλαβών»
Η πιο καθαρή φράση της παρέμβασης είναι ότι, από τη σκοπιά της επάρκειας του φέροντος οργανισμού, δεν αρκεί μόνο μια αποτύπωση κάποιων βλαβέντων στοιχείων. Οι τέσσερις μηχανικοί θεωρούν επιβεβλημένη τη σύνταξη μελέτης αποτίμησης και ενίσχυσης, ώστε να αποφασιστεί αν το κτίριο πρέπει να κατεδαφιστεί ή όχι.
Μάλιστα, σημειώνουν ότι αυτό ισχύει ακόμη και αν δεν ληφθεί καθόλου υπόψη η αρχιτεκτονική αξία του κτιρίου. Η θέση τους, δηλαδή, δεν στηρίζεται μόνο στο επιχείρημα της μνήμης ή της μορφής του κτιρίου, αλλά κυρίως στην τεχνική διαδικασία που, κατά την άποψή τους, οφείλει να προηγηθεί.
Το παράδειγμα του Ναυτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης
Στο κείμενό τους οι μηχανικοί επικαλούνται και ένα παράδειγμα επισκευής και ενίσχυσης κτιρίου με ανάλογα προβλήματα: τις εργασίες στο καμπαναριό του Ναυτικού Ομίλου Θεσσαλονίκης.
Διευκρινίζουν ότι πρόκειται για έργο πολύ μικρότερης κλίμακας και σπουδαιότητας σε σχέση με το πρώην κτίριο του ΟΛΠΑ, αλλά το αναφέρουν επειδή οι βλάβες του ήταν ανάλογες. Οι εργασίες αποκατάστασης, όπως σημειώνουν, είχαν βιντεοσκοπηθεί και δημοσιευθεί στο διαδίκτυο.
Τα έργα που επικαλούνται οι μηχανικοί
Η παρέμβαση κλείνει με αναφορά σε ανάλογες εργασίες επισκευής και ενίσχυσης που έχουν αναλάβει οι ίδιοι οι μηχανικοί.
Ο Σπύρος Μάμασουλας αναφέρεται ότι έχει εκπονήσει τη μελέτη αποτίμησης του Αστυνομικού Μεγάρου Πατρών, τη μελέτη ενίσχυσης του κτιρίου ιχθυοκαλλιέργειας της Avramar στη Ναύπακτο, καθώς και τη μελέτη ενίσχυσης του φέροντος οργανισμού διατηρητέων κτιρίων στην οδό Αγίου Νικολάου 35 στην Πάτρα.
Ο Μάριος Βανταράκης αναφέρεται ότι έχει εκπονήσει τη μελέτη αποτίμησης στατικής επάρκειας του πρώην Αρσακείου Πατρών και τη μελέτη εφαρμογής των απαιτούμενων επεμβάσεων, τη στατική μελέτη για την τεκμηρίωση της κατάστασης των δομικών στοιχείων της πρώην Εμπορικής Σχολής στην Πάτρα, καθώς και μελέτη ανακατασκευής δημοτικού ακινήτου στην Ερμούπολη Σύρου.
Ο Ιωάννης Κιούρτης αναφέρεται ότι έχει εκπονήσει τη μελέτη και την επίβλεψη της στατικής ενίσχυσης του Νέου Ιερού Ναού Αγίου Ανδρέα Πατρών. Έχει επίσης μελετήσει και επιβλέψει εργασίες σεισμικής αποκατάστασης σε εκκλησίες, όπως η Αγία Τριάδα Πατρών και η Παναγία Αλεξιώτισσα στο Κοιμητήριο Πατρών, καθώς και μελέτες και επιβλέψεις στατικής ενίσχυσης δημόσιων κτιρίων, όπως το σχολικό συγκρότημα του 6ου Γενικού Λυκείου Πατρών και το ξενοδοχείο Majestic.
Στο τέλος της παρέμβασης οι μηχανικοί σημειώνουν ότι, όπου υπήρξε η βούληση, εφαρμόστηκαν όσα προβλέπει η νομοθεσία και τα έργα επισκευάστηκαν και παραδόθηκαν προς χρήση.
Το ερώτημα που μπαίνει πλέον στον Δήμο
Η παρέμβαση των τεσσάρων μηχανικών δεν παρουσιάζει το κτίριο ως ασφαλές στη σημερινή του κατάσταση. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι υπάρχουν φθορές και ότι απαιτούνται μέτρα αποκατάστασης και ενίσχυσης.
Εκείνο που θέτει, όμως, είναι αν πριν από την κατεδάφιση έχει εξαντληθεί η τεχνική διερεύνηση που προβλέπεται για ένα τέτοιο δημόσιο κτίριο. Αν έχει προηγηθεί, δηλαδή, πλήρης μελέτη αποτίμησης, στατική και αντισεισμική ανάλυση, τεχνική διερεύνηση των μεθόδων ενίσχυσης και αξιολόγηση του κατά πόσο το κτίριο μπορεί να φτάσει στον απαιτούμενο βαθμό επιτελεστικότητας.
Στο φόντο μιας αντιπαράθεσης που αφορά το παραλιακό μέτωπο, την ασφάλεια, την αρχιτεκτονική μνήμη και την επανάχρηση δημόσιων κτιρίων, οι τέσσερις μηχανικοί βάζουν στη συζήτηση μια πιο συγκεκριμένη τεχνική απαίτηση: πριν από την τελική απόφαση, να απαντηθεί με μελέτη αν το πρώην κτίριο του ΟΛΠΑ μπορεί να σωθεί.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
