Πετρελαιοφόρα υψηλού κινδύνου: Το MYRA και οι κίνδυνοι για την Ελλάδα
Το δεξαμενόπλοιο MYRA αναδεικνύει τους κινδύνους που εγκυμονούν για το θαλάσσιο περιβάλλον και την παράκτια οικονομία της Ελλάδας τα πετρελαιοφόρα με αδιαφανές καθεστώς διαχείρισης και ασφάλισης.
Κατασκευασμένο πριν από είκοσι χρόνια, με κυρώσεις από έξι χώρες και δικαιοδοσίες, μεταξύ των οποίων και η Ευρωπαϊκή Ένωση, και με αμφισβητούμενες δηλώσεις σημαίας, το δεξαμενόπλοιο MYRA αναδεικνύει τις αυξανόμενες προκλήσεις της διεθνούς ναυτιλίας, ιδιαίτερα στη Μεσόγειο. Για την Ελλάδα, όπου η αλιεία, ο τουρισμός και πολλές λιμενικές δραστηριότητες αποτελούν βασικούς πυλώνες της παράκτιας οικονομίας, η διαφάνεια ως προς τις ευθύνες των πλοίων αποτελεί μείζον οικονομικό και περιβαλλοντικό ζήτημα.
Στις 20 Οκτωβρίου, σύμφωνα με τα σήματα του συστήματος αυτόματης αναγνώρισης πλοίων (AIS), μέσω του οποίου μεταδίδεται η θέση τους, το MYRA έπλεε στη Βόρεια Θάλασσα. Είχε αναχωρήσει από το ρωσικό λιμάνι Ουστ-Λούγκα, δηλώνοντας ως προορισμό το Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, ακολουθώντας μια διαδρομή που διέρχεται από τη Μεσόγειο.
Από μεγάλες ναυτιλιακές εταιρείες σε ένα λιγότερο διαφανές καθεστώς διαχείρισης
Με μήκος 228 μέτρα και μεταφορική ικανότητα σχεδόν 75.000 τόνων πετρελαϊκών προϊόντων, το MYRA (IMO 9336490) κατασκευάστηκε το 2006 στην Ιαπωνία. Η ιστορία του θυμίζει αρχικά εκείνη ενός συνηθισμένου εμπορικού δεξαμενόπλοιου.
Στο παρελθόν ταξίδεψε με τις ονομασίες SUMMIT EUROPE (2006–2014), HAFNIA EUROPE (2014–2021) και ARISTOS (2021–2022), πριν μετονομαστεί σε MYRA τον Οκτώβριο του 2022. Οι προηγούμενες ονομασίες του μαρτυρούν την παρουσία του σε καθιερωμένα διεθνή ναυτιλιακά δίκτυα. Το πλοίο άλλαξε επίσης αρκετές φορές σημαία, έχοντας νηολογηθεί, μεταξύ άλλων, στην Κύπρο, τη Σιγκαπούρη, τη Λιβερία και τον Παναμά.
Σήμερα, ωστόσο, το διοικητικό και νηολογιακό καθεστώς του εμφανίζεται πιο περίπλοκο. Στα στοιχεία που προέρχονται από τη βάση δεδομένων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) υπάρχουν αναφορές για ψευδείς δηλώσεις σημαίας που αφορούν τη Μαδαγασκάρη και τη Γουινέα. Τα στοιχεία αυτά απαιτούν επιβεβαίωση από τα αντίστοιχα νηολόγια. Το πλοίο φέρεται πλέον να χρησιμοποιεί τη σημαία του Καμερούν, η οποία επίσης αναφέρεται ως παράτυπη από τον IMO.
Σύμφωνα με αναγνωρισμένες ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων, τη διαχείριση του MYRA έχει σήμερα η FLEET ARMADA PVT LTD, εταιρεία με έδρα την Ινδία. Ωστόσο, δεν εμφανίζεται δημόσια καταχωρισμένη εταιρεία ως υπεύθυνη διαχείρισης κατά τον Διεθνή Κώδικα Ασφαλούς Διαχείρισης (ISM).
Πρόκειται για την εταιρεία που, βάσει των διεθνών κανονισμών, πρέπει να έχει οριστεί ως υπεύθυνη για την ασφαλή λειτουργία του πλοίου και την πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης και να είναι διαθέσιμη για επικοινωνία ανά πάσα στιγμή. Το 2025, τον συγκεκριμένο ρόλο εξακολουθούσε να έχει η Zulu Ships Management and Operation, εταιρεία με έδρα το Άμπου Ντάμπι, στην οποία έχουν επίσης επιβληθεί κυρώσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε περίπτωση σοβαρής βλάβης ή πετρελαιοκηλίδας, οι αρμόδιες αρχές ενδέχεται επομένως να αντιμετωπίσουν δυσκολίες στον άμεσο εντοπισμό του υπεύθυνου φορέα με τον οποίο πρέπει να επικοινωνήσουν.
Οι ευρωπαϊκές κυρώσεις αφορούν άμεσα και την Ελλάδα. Απαγορεύουν στο συγκεκριμένο πλοίο την πρόσβαση σε λιμάνια και αγκυροβόλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και την παροχή υπηρεσιών ανεφοδιασμού καυσίμων, εφοδιασμού και αλλαγής πληρωμάτων, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις, ιδίως όταν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια ή το περιβάλλον.
Η κατάσταση αυτή θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: πίσω από το όνομα ενός δεξαμενόπλοιου, είναι πάντοτε δυνατόν να εντοπιστούν με σαφήνεια ο πλοιοκτήτης, ο διαχειριστής και οι φορείς που είναι υπεύθυνοι για την ασφάλειά του;
Ένα ατύχημα που θα μπορούσε να κοστίσει ακριβά στις ελληνικές ακτές
Για τη Δυτική Ελλάδα, οι συνέπειες ενός πετρελαϊκού ατυχήματος δεν αποτελούν ένα αφηρημένο ενδεχόμενο.
Στον Πατραϊκό Κόλπο, μια θαλάσσια ρύπανση θα μπορούσε να διαταράξει τις ακτοπλοϊκές συνδέσεις, τις λιμενικές δραστηριότητες και τη λειτουργία επιχειρήσεων που εξαρτώνται από την παράκτια οικονομία. Στις ακτές της Ηλείας και της Αιτωλοακαρνανίας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιορισμούς της αλιευτικής δραστηριότητας και να επηρεάσει τα εισοδήματα των επαγγελματιών του κλάδου.
Στα Ιόνια Νησιά, η παρουσία πετρελαϊκών καταλοίπων στις παραλίες θα απειλούσε άμεσα τα τουριστικά καταλύματα, την εστίαση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Στη Ζάκυνθο, οι περιοχές ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta αποτελούν ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της ευαισθησίας των παράκτιων οικοσυστημάτων.
Ένα άλλο ζήτημα που προκαλεί ανησυχία είναι η ασφαλιστική κάλυψη. Δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστεί σε δημόσια διαθέσιμες πηγές κάποια επιβεβαιωμένη, εν ισχύ ασφαλιστική κάλυψη του MYRA, η οποία θα μπορούσε, μεταξύ άλλων, να καλύψει αποζημιώσεις για ζημιές σε τρίτους.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το πλοίο είναι ανασφάλιστο, αφήνει όμως αναπάντητο το ερώτημα σχετικά με τις διαθέσιμες οικονομικές εγγυήσεις σε περίπτωση ατυχήματος.
Μια πετρελαϊκή ρύπανση συνεπάγεται επίσης την κινητοποίηση μέσων επιτήρησης, εκτεταμένες επιχειρήσεις καθαρισμού, ενδεχομένως πολύμηνους περιορισμούς οικονομικών δραστηριοτήτων και διαδικασίες αποζημίωσης. Όταν είναι δύσκολο να εξακριβωθεί ποιοι είναι οι πραγματικοί ιδιοκτήτες ή οι ασφαλιστές ενός πλοίου, οι διαδικασίες αυτές μπορεί να γίνουν ακόμη πιο περίπλοκες.
Η ασφάλεια στη θάλασσα προϋποθέτει διαφάνεια
Το MYRA δεν έχει συνδεθεί με κάποιο επιβεβαιωμένο ατύχημα στα ελληνικά ύδατα. Η πορεία του υπενθυμίζει, ωστόσο, ότι η πρόληψη της θαλάσσιας ρύπανσης δεν εξαρτάται μόνο από την τεχνική κατάσταση ενός πλοίου, αλλά και από τη δυνατότητα σαφούς ταυτοποίησης των υπευθύνων του, την εγκυρότητα της σημαίας του και την αξιοπιστία της ασφαλιστικής του κάλυψης.
Οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν αρχίσει να αναλαμβάνουν δράση και σε αυτό το επίπεδο. Από το 2026 έως σήμερα, η ευρωπαϊκή ναυτική επιχείρηση IRINI έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί επιβιβάσεις σε ύποπτα πλοία στη Μεσόγειο, με σκοπό την επαλήθευση της σημαίας τους και τον έλεγχο των διοικητικών και νηολογιακών εγγράφων τους.
Για τα λιμάνια της Πάτρας, τους αλιείς και τους επαγγελματίες του τουρισμού στα Ιόνια Νησιά, οι πληροφορίες αυτές είναι ουσιαστικής σημασίας για την εκτίμηση των κινδύνων και των πιθανών συνεπειών ενός ναυτικού ατυχήματος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
