Συμφωνία ΕΕ και Βρετανίας μετά το Brexit: Τι αλλάζει από τα σύνορα μέχρι τα πανεπιστήμια
Το Λονδίνο υπολογίζει ότι η διευκόλυνση του εμπορίου τροφίμων μπορεί να αποφέρει στη βρετανική οικονομία έως 5,1 δισ. λίρες τον χρόνο με ορίζοντα το 2040
Λιγότερα πιστοποιητικά για τις αποστολές τροφίμων, σύνδεση των αγορών δικαιωμάτων εκπομπών και ένα πρόγραμμα που θα επιτρέπει σε νέους να εργαστούν ή να σπουδάσουν στην άλλη πλευρά για έως τρία χρόνια. Αυτά είναι τα τρία σκέλη της συμφωνίας ΕΕ και Βρετανίας στη σύνοδο κορυφής της Παρασκευής 20 Νοεμβρίου στις Βρυξέλλες, δέκα χρόνια μετά το δημοψήφισμα για το Brexit. Η Ντάουνινγκ Στριτ ανακοίνωσε πρώτη ότι οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν και ότι οι δύο πλευρές κατέληξαν στα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής.
Από το κρέας μέχρι τους σπόρους, λιγότεροι έλεγχοι στα σύνορα
Η συμφωνία με το μεγαλύτερο εκτιμώμενο οικονομικό όφελος για τη Βρετανία αφορά το εμπόριο ζώων, φυτών και προϊόντων όπως το κρέας, τα τυριά, τα φρούτα και οι σπόροι. Για τη μεγάλη πλειονότητα αυτών των αποστολών θα καταργηθούν πιστοποιητικά και έλεγχοι που απαιτούνται σήμερα. Ένα υγειονομικό πιστοποιητικό εξαγωγής κοστίζει συνήθως 150 έως 250 λίρες ανά αποστολή, βάσει στοιχείων της Logistics UK που δημοσίευσε το Reuters. Ορισμένα φορτία περνούν και φυσικό έλεγχο στα σύνορα. Η μείωση αυτών των διαδικασιών αναμένεται να περιορίσει τόσο το κόστος για τις επιχειρήσεις όσο και τις καθυστερήσεις στις μεταφορές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Τέλος στο Brexit; Η «βόμβα» του Άντι Μπέρναμ για επανένταξη της Βρετανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση
Η αξία των βρετανικών εξαγωγών τροφίμων, ποτών και ζωοτροφών προς την ΕΕ μειώθηκε κατά περίπου 26% σε πραγματικούς όρους μεταξύ 2019 και 2025, σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Λόρδων. Η βρετανική κυβέρνηση εκτιμά ότι η νέα συμφωνία θα μπορούσε να προσθέσει στην οικονομία έως 5,1 δισ. λίρες τον χρόνο —περίπου 6,7 δισ. δολάρια— με ορίζοντα το 2040.
Για να περιοριστούν οι έλεγχοι, η Βρετανία δεσμεύεται να ευθυγραμμιστεί με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για την ασφάλεια των τροφίμων και την υγεία των φυτών. Η δέσμευση περιορίζει την αυτονομία του Λονδίνου σε έναν τομέα όπου η απομάκρυνση από τους κοινούς κανόνες ήταν βασικό στοιχείο του Brexit. Στόχος είναι η εφαρμογή από την 1η Μαρτίου 2028. Οι διευκολύνσεις θα καλύπτουν και τις αποστολές από τη Μεγάλη Βρετανία προς τη Βόρεια Ιρλανδία, όπου ισχύουν ειδικές ρυθμίσεις για τη διατήρηση της πρόσβασης στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Τι αλλάζει για τις εξαγωγές χάλυβα και αλουμινίου
Οι δύο πλευρές στοχεύουν να συνδέσουν από το 2028 τα συστήματα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα. Πρόκειται για τις αγορές όπου οι επιχειρήσεις αγοράζουν και πωλούν δικαιώματα που καλύπτουν τις εκπομπές τους. Η σύνδεση θα επιτρέπει την αμοιβαία αναγνώρισή τους, διευκολύνοντας τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων, και ανοίγει τον δρόμο για απαλλαγές από τις συνοριακές επιβαρύνσεις άνθρακα, με τις προβλεπόμενες διαδικασίες κάθε πλευράς. Το Λονδίνο εκτιμά ότι μπορούν να προστατευθούν βρετανικές εξαγωγές αξίας περίπου 6,5 δισ. λιρών, μεταξύ άλλων σε χάλυβα και αλουμίνιο, και ότι το όφελος για την οικονομία μπορεί να φτάσει έως 3,8 δισ. λίρες ετησίως με ορίζοντα το 2040.
Ο ευρωπαϊκός Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) επιβάλλει από τον Ιανουάριο του 2026 επιβάρυνση με βάση τις εκπομπές που συνδέονται με την παραγωγή εισαγόμενων προϊόντων. Καλύπτει τον χάλυβα, το τσιμέντο, το αλουμίνιο, τα λιπάσματα, την ηλεκτρική ενέργεια και το υδρογόνο. Ο αντίστοιχος βρετανικός μηχανισμός προβλέπεται να εφαρμοστεί από την 1η Ιανουαρίου 2027, με εξαίρεση την ηλεκτρική ενέργεια.
Έως 100.000 νέοι από κάθε πλευρά — εκκρεμούν τα δίδακτρα
Το πρόγραμμα κινητικότητας θα επιτρέπει αρχικά σε νέους 18 έως 31 ετών να ζουν στην άλλη πλευρά για εργασία ή σπουδές, για διάστημα έως τριών ετών. Το ετήσιο όριο ορίστηκε σε 100.000 νέους από κάθε πλευρά, διπλάσιο από τις 50.000 θέσεις που είχε προτείνει αρχικά το Λονδίνο. Στόχος είναι οι πρώτοι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να αξιοποιήσουν το πρόγραμμα το αργότερο τον Ιανουάριο του 2030.
Η ΕΕ ζητά οι Ευρωπαίοι φοιτητές στα βρετανικά πανεπιστήμια να πληρώνουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς, ενώ το Λονδίνο προτείνει σημαντική μείωση των χρεώσεων που ισχύουν για τους διεθνείς φοιτητές. Τα δίδακτρα αυτά είναι συχνά περίπου τριπλάσια από τα εγχώρια, όπως μεταδίδει το Reuters. Το Russell Group, που εκπροσωπεί 24 βρετανικά ερευνητικά πανεπιστήμια, εκτιμά ότι η πλήρης εξίσωση θα μπορούσε να κοστίσει στα ιδρύματα περίπου 570 εκατ. λίρες. Οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για τα δίδακτρα εντός έξι μηνών.
Μετά τη σύνοδο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ χαρακτήρισε τη συμφωνία θετική και για τις δύο πλευρές. Εκτίμησε ότι όσα συμφωνήθηκαν πιθανότατα αποτελούν το όριο όσων μπορούν να υλοποιηθούν στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, λόγω του χρόνου που απαιτεί η εφαρμογή τους. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την πρόθεση του Λονδίνου να συζητήσει ευρύτερα το μέλλον των σχέσεών του με την ΕΕ. Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι η Ένωση παραμένει ανοιχτή στη στενότερη δυνατή σχέση με τη Βρετανία.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Project Suncatcher: Η Google επιστρατεύει τον πύραυλο New Glenn για τα διαστημικά data centers
Δυτική Ελλάδα: Drones στην Υγεία μέσω του έργου Air4HEALTH και της Περιφέρειας
Στεγαστικό επίδομα 1.500 έως 2.000 ευρώ για καταρτιζόμενους Δημοσίων ΣΑΕΚ: Αιτήσεις από 20 Νοεμβρίου έως 9 Δεκ
Με πάχος μόλις 6,9 χιλιοστά το νέο Huawei Watch Air αλλάζει τα δεδομένα στα smartwatches
Μπιμπίλας: «Εύχομαι ο Γιάννης Παπαμιχαήλ να το ξεπεράσει» – Οι αιχμές για την Αλίκη
