Στενά του Ορμούζ: Οι ΗΠΑ παίρνουν τον έλεγχο και αλλάζουν τα δεδομένα στον πόλεμο με το Ιράν

Πελοπόννησος Newsroom

Τα Στενά του Ορμούζ, το ισχυρότερο διαπραγματευτικό όπλο που διέθετε το Ιράν από την έναρξη του πολέμου, φαίνεται πως περνούν πλέον σε μεγάλο βαθμό υπό τον έλεγχο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι έχει περιορίσει σημαντικά την ικανότητα της Τεχεράνης να εμποδίζει τη διέλευση εμπορικών πλοίων και δεξαμενόπλοιων. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς τα Στενά αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς θαλάσσιους διαδρόμους στον κόσμο.

Η αμερικανική στρατηγική έχει αλλάξει αρκετές φορές από την έναρξη του πολέμου. Από τις αεροπορικές επιδρομές και την προσπάθεια στρατιωτικής εξουδετέρωσης των ιρανικών δυνατοτήτων, η Ουάσινγκτον πέρασε σε μια συνδυασμένη επιχείρηση στρατιωτικής και οικονομικής πίεσης, με στόχο να αποκαταστήσει τη ροή πετρελαίου χωρίς να χρειαστεί να ανοίξει ένα νέο, ακόμη μεγαλύτερο μέτωπο.

Πώς το Ιράν «έκλεισε» τα Στενά

Στις αρχές του πολέμου, η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών διαταράχθηκε δραματικά. Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε την απειλή επιθέσεων σε εμπορικά πλοία και την τοποθέτηση ναρκών για να περιορίσει τη διέλευση.

Η κατάσταση είχε άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές. Η τιμή του Brent, που βρισκόταν περίπου στα 72 δολάρια το βαρέλι στην αρχή της σύγκρουσης, εκτοξεύθηκε σε επίπεδα έως και 126 δολάρια.

Το κλείσιμο των Στενών αποτέλεσε εξαρχής βασικό μοχλό πίεσης της Τεχεράνης, καθώς η περιοχή αποτελεί κρίσιμη δίοδο για τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο.

Η αμερικανική επιχείρηση για να ανοίξει ξανά ο δίαυλος

Μετά την αποτυχία των προηγούμενων συμφωνιών, οι αμερικανικές δυνάμεις άρχισαν να επιχειρούν συστηματικά για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι επιχειρήσεις περιλάμβαναν επιθέσεις εναντίον ιρανικών δυνατοτήτων που μπορούσαν να απειλήσουν πλοία, αλλά και εκκαθάριση ναρκών από τις βασικές θαλάσσιες λωρίδες.

Τον Αύγουστο, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε ότι η κύρια διεθνής λωρίδα ναυσιπλοΐας, το Traffic Separation Scheme, είχε καθαριστεί από τις ιρανικές νάρκες. Η εξέλιξη άνοιξε τον δρόμο για την αύξηση της κίνησης δεξαμενόπλοιων.

Παράλληλα, οι ΗΠΑ δημιούργησαν έναν προστατευόμενο διάδρομο στη νότια πλευρά των Στενών, κοντά στις ακτές του Ομάν. Από εκεί άρχισαν να περνούν καθημερινά δεξαμενόπλοια, με την αμερικανική στρατιωτική παρουσία να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε νέες ιρανικές επιθέσεις.

Επιστρέφει το πετρέλαιο στις αγορές

Η κίνηση έχει αυξηθεί, χωρίς όμως να έχει επιστρέψει ακόμη στα επίπεδα πριν από τον πόλεμο.

Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι πλέον 20 έως 30 δεξαμενόπλοια περνούν κάθε βράδυ από τον προστατευόμενο διάδρομο, μεταφέροντας συνολικά περίπου 9 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως.

Πρόκειται για περίπου το μισό της προπολεμικής ροής. Άλλες εκτιμήσεις, ωστόσο, αμφισβητούν την ακρίβεια των αμερικανικών αριθμών και υποστηρίζουν ότι η πραγματική κίνηση είναι χαμηλότερη.

Το γεγονός πάντως ότι η ροή έχει αρχίσει να αποκαθίσταται περιορίζει την οικονομική πίεση που προκαλούσε το κλείσιμο των Στενών.

Η νέα αμερικανική στρατηγική

Η αλλαγή στα Στενά συνδέεται και με τη γενικότερη αλλαγή στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ.

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει ενημερώσει συμμάχους ότι η Ουάσινγκτον μετατοπίζει πλέον το βάρος από τις στρατιωτικές επιθέσεις προς τις οικονομικές κυρώσεις. Η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ότι η αποκατάσταση της ροής πετρελαίου, σε συνδυασμό με τον αποκλεισμό και την οικονομική πίεση, περιορίζει σταδιακά τις δυνατότητες της Τεχεράνης.

Το ζητούμενο για τις ΗΠΑ είναι να αυξηθεί περαιτέρω η κίνηση. Η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μπορεί να περνούν από τα Στενά δεκάδες πλοία κάθε βράδυ και οι εξαγωγές πετρελαίου να επιστρέψουν σε ποσοστό 60%-70% των προπολεμικών επιπέδων.

Στην προσπάθεια συμμετέχουν ήδη χώρες του Κόλπου, ενώ αναμένεται μεγαλύτερη εμπλοκή και άλλων κρατών.

Το Ιράν αναζητά διέξοδο;

Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις στα Στενά φαίνεται να επηρεάζουν και το διπλωματικό μέτωπο.

Περιφερειακές χώρες επιχειρούν να ανοίξουν ξανά διαύλους επικοινωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης. Το Πακιστάν, το Ομάν και το Κατάρ έχουν αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι το Ιράν εξετάζει εκ νέου το ενδεχόμενο διαπραγματεύσεων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, εμφανίζεται δημόσια απρόθυμος να επιστρέψει άμεσα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι η αλλαγή των δεδομένων στα Στενά δίνει πλέον στην Ουάσινγκτον ισχυρότερο διαπραγματευτικό χαρτί.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο αποτέλεσμα της τελευταίας φάσης του πολέμου: το Ιράν ξεκίνησε τη σύγκρουση χρησιμοποιώντας τα Στενά του Ορμούζ ως όπλο πίεσης. Έξι μήνες αργότερα, οι ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι έχουν καταφέρει να περιορίσουν αποφασιστικά αυτό το πλεονέκτημα.

Το αν η εξέλιξη αυτή θα οδηγήσει σε αποκλιμάκωση ή σε μια νέα φάση της σύγκρουσης παραμένει, όμως, ανοιχτό.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News