«Θα σε πάρω να φύγουμε»: Το τραγούδι της Κατοχής που έγινε «Greek Bolero» στην Αμερική
Είκοσι πέντε χρόνια από τον θάνατο του Γιάννη Σπάρτακου, η απρόσμενη διαδρομή μιας μελωδίας που πρωτοτραγούδησε η Ρένα Βλαχοπούλου και πέρασε στην αμερικανική δισκογραφία με την ορχήστρα του Xavier Cugat

Στη μία πλευρά του αμερικανικού δίσκου Columbia 39256 αναγραφόταν ο τίτλος «Greek Bolero». Η ηχογράφηση διαρκούσε δύο λεπτά και 56 δευτερόλεπτα, δεν είχε ελληνικούς στίχους και έφερε την υπογραφή της ορχήστρας του Xavier Cugat. Πίσω από τον ξένο τίτλο, όμως, βρισκόταν το «Θα σε πάρω να φύγουμε» του Γιάννη Σπάρτακου, ένα τραγούδι που είχε γεννηθεί στην Αθήνα της Κατοχής.
Στις 31 Ιουλίου συμπληρώνονται 25 χρόνια από τον θάνατο του συνθέτη και πιανίστα που συνδέθηκε με την ελληνική τζαζ, το ελαφρό τραγούδι, τα βαριετέ και τα μουσικά κέντρα μιας ολόκληρης εποχής. Το Αρχείο της ΕΡΤ θυμίζει ότι η Ρένα Βλαχοπούλου ήταν η πρώτη που τραγούδησε τη σύνθεση, πριν αυτή διασχίσει τον Ατλαντικό και αποκτήσει δεύτερη ταυτότητα.
Η αθηναϊκή αρχή του «Θα σε πάρω να φύγουμε»
Η παρτιτούρα του τραγουδιού χρονολογείται στο 1944. Η μουσική ανήκει στον Γιάννη Σπάρτακο και οι στίχοι στους Αλέκο Σακελλάριο και Δημήτρη Ευαγγελίδη, όπως προκύπτει από την αρχειακή καταγραφή της παρτιτούρας. Πρώτη ερμηνεύτρια του τραγουδιού ήταν η Ρένα Βλαχοπούλου.
Σύμφωνα με τη διήγηση που αποδίδεται στον ίδιο τον Σπάρτακο, οι δύο συγγραφείς τού έδωσαν τους στίχους και εκείνος βρήκε τη μελωδία μέσα στο τραμ, επιστρέφοντας στο σπίτι του. Η εικόνα ταιριάζει στην πρώτη ζωή του τραγουδιού: μια αθηναϊκή διαδρομή μέσα στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής, που μετατράπηκε σε μπολέρο και πέρασε στη σκηνή με τη φωνή της Βλαχοπούλου.
Η παρτιτούρα του «Θα σε πάρω να φύγουμε» από τις ψηφιοποιημένες συλλογές του ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ
Η συνεργασία των δύο είχε αρχίσει το 1940. Ο Σπάρτακος διέκρινε νωρίς τις δυνατότητες της νεαρής τότε ερμηνεύτριας και οι δυο τους δημιούργησαν μία από τις πιο αναγνωρίσιμες συνεργασίες του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού. Στα επόμενα χρόνια εμφανίστηκαν μαζί και εκτός Ελλάδας, μεταφέροντας ένα κομμάτι της αθηναϊκής μουσικής ζωής στις ελληνικές κοινότητες του εξωτερικού.
Ο Xavier Cugat και ο δίσκος της Columbia
Το «Θα σε πάρω να φύγουμε» έφτασε στις Ηνωμένες Πολιτείες και πέρασε στο ρεπερτόριο του Xavier Cugat, ενός από τα γνωστότερα ονόματα της λατινοαμερικανικής χορευτικής μουσικής στην Αμερική. Η ορχήστρα του ηχογράφησε μια ορχηστρική εκδοχή με τον τίτλο «Greek Bolero».
Η βάση ιστορικής αμερικανικής δισκογραφίας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στη Σάντα Μπάρμπαρα καταγράφει την ηχογράφηση το 1950 και την κυκλοφορία της από την Columbia με αριθμό 39256. Στην άλλη πλευρά του δίσκου βρισκόταν το «Co-Co-Coconut», με τη φωνή της Abbe Lane. Η παρουσία του «Greek Bolero» σε έναν εμπορικό αμερικανικό δίσκο δίνει στη διεθνή διαδρομή του τραγουδιού το πιο καθαρό τεκμήριό της.
Τον Απρίλιο του 1951, το αμερικανικό μουσικό περιοδικό The Cash Box συμπεριέλαβε τον δίσκο στις κριτικές του. Χαρακτήριζε τη σύνθεση «πολύ μελωδικό μπολέρο» και σημείωνε ότι ο Cugat και η ορχήστρα του της έδιναν ιδιαίτερα ζωηρό χαρακτήρα. Η αναφορά αποτυπώνει την πραγματική θέση της ηχογράφησης στην αμερικανική αγορά της εποχής, χωρίς να χρειάζονται οι υπερβολές που προστέθηκαν αργότερα γύρω από την έκταση της επιτυχίας της.
Η στιγμή που άκουσαν το «Greek Bolero»
Μια ιστορία που συνοδεύει εδώ και χρόνια το τραγούδι θέλει τον Σπάρτακο και τη Βλαχοπούλου να βρίσκονται σε περιοδεία στις Ηνωμένες Πολιτείες όταν άκουσαν ξαφνικά από το ραδιόφωνο του αυτοκινήτου τους τη γνώριμη μελωδία, παιγμένη από την ορχήστρα του Cugat. Η αφήγηση έχει διασωθεί σε βιογραφικές αναφορές για τον συνθέτη και παραμένει το πιο κινηματογραφικό επεισόδιο αυτής της διαδρομής: οι δύο άνθρωποι που παρουσίασαν το τραγούδι στην κατεχόμενη Αθήνα να το αναγνωρίζουν χρόνια αργότερα σε έναν αμερικανικό δρόμο.
Το «Greek Bolero» καταγράφηκε αργότερα και σε εκτέλεση του Αμερικανού πιανίστα Jan August, συνεχίζοντας την αυτόνομη δισκογραφική πορεία της μελωδίας. Ο ελληνικός τίτλος, πάντως, έμεινε δεμένος με τη Ρένα Βλαχοπούλου και με το ρεπερτόριο του Γιάννη Σπάρτακου.
Στην παρτιτούρα του 1944 γράφει «Θα σε πάρω να φύγουμε». Στον αμερικανικό δίσκο του 1951, «Greek Bolero». Ανάμεσα στους δύο τίτλους χωρά μία από τις πιο απρόσμενες διεθνείς διαδρομές του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News