Τι θα ισχύσει το 2026 με τα εισιτήρια στα πλοία
Ελληνική ακτοπλοΐα 2026: Ανάμεσα στην πράσινη μετάβαση και την πίεση του κόστους
Το 2026 βρίσκει την ελληνική ακτοπλοΐα σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι εταιρείες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα σε αυξανόμενα λειτουργικά κόστη, αυστηρότερους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς κανονισμούς και τη διαχρονική πρόκληση της εποχικότητας. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται φέτος δεν θα καθορίσουν μόνο την οικονομική βιωσιμότητα των επιχειρήσεων, αλλά και το μέλλον ενός κλάδου που συνδέει καθημερινά εκατοντάδες νησιά με την ηπειρωτική Ελλάδα, διασφαλίζοντας την κοινωνική και οικονομική συνοχή της χώρας.
Επενδύσεις και «πράσινα» πλοία στον ορίζοντα
Στον επενδυτικό τομέα, η ελληνική ακτοπλοΐα εμφανίζει σημάδια ανάκαμψης. Ο Όμιλος Attica ξεκίνησε τη ναυπήγηση δύο μεγάλων επιβατηγών-οχηματαγωγών τύπου Stena E-Flexer, τα οποία αναμένεται να παραδοθούν το 2027. Τα πλοία, μήκους 240 μέτρων, θα μπορούν να μεταφέρουν έως 1.500 επιβάτες και πάνω από 3.300 γραμμικά μέτρα φορτίου, συνδυάζοντας επιβατική και εμπορευματική κίνηση με υψηλή άνεση και λειτουργική αποδοτικότητα.
Η σχεδίασή τους είναι φιλική προς το περιβάλλον, καθώς είναι πιστοποιημένα ως «methanol-ready» και «battery-ready», διαθέτουν μηχανές πολλαπλών καυσίμων, φωτοβολταϊκά πάνελ επιφάνειας 540 τ.μ. και δυνατότητα σύνδεσης με ηλεκτρική παροχή από την ξηρά. Στόχος είναι η σημαντική μείωση εκπομπών και λειτουργικού κόστους, καθιστώντας τα νέα πλοία πρότυπο για την πράσινη ακτοπλοΐα της επόμενης δεκαετίας.
Οι τιμές των εισιτηρίων και οι αντοχές της αγοράς
Παρά τις επενδύσεις, στελέχη της αγοράς προειδοποιούν ότι η συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Η μείωση των λιμενικών τελών και η σχετική σταθερότητα στις τιμές των καυσίμων έδωσαν μια προσωρινή ανάσα, ωστόσο η εφαρμογή του ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) αυξάνει το κόστος των εταιρειών.
Παράλληλα, γεωπολιτικές αναταράξεις μπορούν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών καυσίμων, μεταφέροντας τις πιέσεις στους επιβάτες. Όπως σημειώνουν γνώστες της αγοράς, «το ζήτημα δεν είναι η είσοδος νέων παικτών, αλλά η βιωσιμότητα των υφιστάμενων εταιρειών σε ένα περιβάλλον υψηλού κόστους και περιορισμένων υποδομών».
Στην κόψη του ξυραφιού τα λειτουργικά έξοδα
Τα λειτουργικά έξοδα παραμένουν ιδιαίτερα βαριά. Τα καύσιμα αποτελούν τη μεγαλύτερη ημερήσια δαπάνη, ακολουθούμενα από μισθούς, συντήρηση και λιμενικά τέλη. Την ίδια ώρα, η Ελλάδα διατηρεί έναν από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρώπη για τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, περιορίζοντας τα περιθώρια για φθηνότερες μετακινήσεις, ειδικά για τα οχήματα.
Η εποχικότητα εξακολουθεί να αποτελεί την αχίλλειο πτέρνα του κλάδου. Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων συγκεντρώνεται τους καλοκαιρινούς μήνες, ενώ τον χειμώνα οι εταιρείες καλούνται να διατηρούν γραμμές με χαμηλή πληρότητα και υψηλό κόστος. Το υφιστάμενο μοντέλο κρίνεται ολοένα και πιο ξεπερασμένο, με την ανάγκη αναθεώρησης του πλαισίου λειτουργίας να επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο.
Ανανέωση στόλου και άγονες γραμμές
Η ανάγκη για ανανέωση του στόλου είναι πιεστική, καθώς πολλά πλοία είναι γηρασμένα. Οι νέες ναυπηγήσεις, ειδικά όσες βασίζονται σε πράσινες τεχνολογίες, απαιτούν σταθερό χρηματοδοτικό και θεσμικό πλαίσιο, το οποίο δεν έχει ακόμη διασφαλιστεί πλήρως.
Θετική εξέλιξη για το 2026 αποτελεί η μετάβαση σε πολυετείς συμβάσεις για τις άγονες γραμμές. Οι τετραετείς συμφωνίες προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα σε εταιρείες και νησιώτες, επιτρέποντας καλύτερο σχεδιασμό δρομολογίων και επενδύσεων. Υπενθυμίζεται ότι περίπου το 95% των ακτοπλοϊκών ενδομεταφορών εξυπηρετείται χωρίς κρατική επιχορήγηση, ενώ μόλις το 5% αφορά άγονες γραμμές μέσω δημόσιων συμβάσεων.
EU ETS και νέες πιέσεις
Η εφαρμογή του EU ETS επιβαρύνει την ενδοενωσιακή ακτοπλοΐα με περίπου 1 δισ. ευρώ ετησίως. Η Interferry προειδοποιεί ότι η άνιση εφαρμογή του μέτρου δημιουργεί ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τα πλοία Ro-Ro και τα επιβατηγά-οχηματαγωγά, παρά το χαμηλότερο περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα σε σύγκριση με τις οδικές μεταφορές.
Έντονη κινητικότητα σε Αργοσαρωνικό και Κυκλάδες
Την ίδια ώρα, ο ανταγωνισμός εντείνεται σε Αργοσαρωνικό και Κυκλάδες. Η Magic Sea Ferries ενισχύει τον στόλο της με το νέο ταχύπλοο MAGIC 5, ενώ η Seajets, σύμφωνα με σενάρια της αγοράς, προχωρά σε σημαντική ενίσχυση με πέντε ταχύπλοα. Παράλληλα, η Alpha Lines εντάσσει νέο πλοίο στον Αργοσαρωνικό, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό σε μια αγορά με ραγδαίες αλλαγές.
Στο μεταξύ, ο Όμιλος Γκριμάλντι υπέγραψε συμβόλαιο για την κατασκευή εννέα νέων πλοίων τύπου Ro-Pax στην Κίνα. Από αυτά, δύο θα ενταχθούν στον στόλο της Minoan Lines, με συνολική επένδυση περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας γραμμές όπως το Ηράκλειο – Πειραιάς τα επόμενα χρόνια.
Το στοίχημα του 2026
Το 2026 δεν θα είναι χρονιά εύκολων λύσεων για την ελληνική ακτοπλοΐα. Οι πιέσεις στο κόστος, οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί και η ανάγκη ανανέωσης του στόλου συνθέτουν ένα σύνθετο παζλ. Παράλληλα, όμως, τίθενται οι βάσεις για αλλαγές στο μοντέλο λειτουργίας, στη φορολογία και στις συμβάσεις, που μπορούν να δώσουν ανάσα στον κλάδο.
Το στοίχημα είναι η διαμόρφωση μιας ξεκάθαρης στρατηγικής που θα κρατήσει τα νησιά συνδεδεμένα, τα εισιτήρια προσιτά και τον στόλο έτοιμο για την πράσινη εποχή. Αν οι ευκαιρίες αξιοποιηθούν σωστά, η ελληνική ακτοπλοΐα μπορεί να εξελιχθεί από πιεζόμενη υποδομή σε πρότυπο βιώσιμης θαλάσσιας μεταφοράς στην Ευρώπη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
