Τιμ Κάρι: Ο άνθρωπος που έκανε το αλλόκοτο ακαταμάχητο

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Μπορείς να θυμηθείς τον Pennywise χωρίς εκείνο το χαμόγελο; Το «Clue» χωρίς τον Wadsworth να διασχίζει το αρχοντικό σαν άνθρωπος που έχει ήδη λύσει το μυστήριο και δεν προλαβαίνει να το εξηγήσει; Και τον Frank-N-Furter χωρίς το βλέμμα που έκανε έναν άνδρα με κορσέ, πέρλες και ψηλοτάκουνα να μοιάζει ταυτόχρονα αστείος, επικίνδυνος και ακαταμάχητα γοητευτικός;

Αυτό ήταν ίσως το ιδιαίτερο χάρισμα του Τιμ Κάρι. Ο Βρετανός ηθοποιός, που έφυγε από τη ζωή στα 80 του χρόνια στο σπίτι του στο Λος Αντζελες, μπορούσε να πάρει έναν χαρακτήρα που στα χέρια κάποιου άλλου θα γινόταν καρικατούρα και να τον σπρώξει ακόμη περισσότερο στην υπερβολή – μέχρι να γίνει αδύνατον να κοιτάξεις οποιονδήποτε άλλο στην οθόνη. Ο θάνατός του επιβεβαιώθηκε από την επί χρόνια μάνατζερ και φίλη του Marcia Hurwitz, ενώ δεν έχει ανακοινωθεί αιτία, σύμφωνα με το Associated Press.

Δεν ήταν απλώς ένας ηθοποιός που έπαιζε συχνά «περίεργους» ή κακούς χαρακτήρες. Ηταν ένας performer που έμοιαζε να απολαμβάνει το παράξενο περισσότερο από όλους γύρω του.

Ενας ρόλος που έγινε κάτι μεγαλύτερο από ταινία

Ολα αρχίζουν, αναπόφευκτα, με τον Dr Frank-N-Furter.  Ο Κάρι δημιούργησε τον ρόλο στο «The Rocky Horror Show» του Richard O’Brien στο Royal Court Theatre του Λονδίνου το 1973 και δύο χρόνια αργότερα τον πήρε μαζί του στον κινηματογράφο.

Το «The Rocky Horror Picture Show» δεν υπήρξε αρχικά συμβατική εισπρακτική επιτυχία. Η πραγματική ζωή του άρχισε αργότερα, στις μεταμεσονύκτιες προβολές, όταν το κοινό σταμάτησε απλώς να παρακολουθεί και άρχισε να συμμετέχει: μεταμφιέσεις, ατάκες προς την οθόνη, τραγούδι, τελετουργίες που πέρασαν από γενιά σε γενιά.

Πενήντα χρόνια αργότερα, παραμένει σε περιορισμένη κινηματογραφική διανομή και περιγράφεται ως η μακροβιότερη συνεχιζόμενη κινηματογραφική προβολή. Οι ίδιοι οι συμπρωταγωνιστές του Curry λένε πλέον ότι δυσκολεύονται να το χαρακτηρίσουν απλώς «ταινία»: ο Barry Bostwick το περιέγραψε ως ένα κίνημα που έχει φτάσει ήδη στην τρίτη γενιά θεατών.

Ο Frank-N-Furter ήταν camp, σεξουαλικός, αλαζονικός, κωμικός και επικίνδυνος, χωρίς η ερμηνεία να ζητά ποτέ συγγνώμη για τίποτα από αυτά. Ο Guardian, στην αποτίμηση που δημοσίευσε μετά τον θάνατο του Curry, τον τοποθετεί μέσα στην underground και glam κουλτούρα των 70s και στη σταδιακή ανατροπή των τότε συμβάσεων γύρω από το φύλο και τη σεξουαλικότητα. Διαβάστε την αποτίμηση του Guardian για τον Frank-N-Furter

Κι όμως, για χρόνια ο ίδιος ο Curry κρατούσε αποστάσεις από το φαινόμενο. Γνώριζε ότι ένας τόσο συγκεκριμένος ρόλος μπορούσε να καταπιεί ολόκληρη την υπόλοιπη καριέρα του. Αργότερα επέστρεψε σε επετειακές εκδηλώσεις και αντιμετώπιζε το «Rocky Horror» με μια ειρωνική τρυφερότητα: ούτε ευλογία ούτε κατάρα, αλλά ένας ρόλος που στάθηκε τυχερός που συνάντησε.

Το μυστικό δεν ήταν το μακιγιάζ

Θα ήταν εύκολο να εξηγήσει κανείς τον Curry μέσα από τις μεταμορφώσεις του.

Στο «Legend» του Ridley Scott το 1985 κρυβόταν κάτω από κόκκινο δέρμα, τεράστια κέρατα και βαρύ μακιγιάζ ως Darkness. Το 1990, στην τηλεοπτική μεταφορά του «It» του Stephen King, έγινε ο Pennywise με λευκό πρόσωπο, κόκκινα μαλλιά και μια εικόνα που βοήθησε να αποκτήσουν οι κλόουν πολύ κακή φήμη για μια ολόκληρη γενιά.

Αλλά η καλύτερη απόδειξη ότι δεν έφταιγε το μακιγιάζ είναι το «Clue».

Ως Wadsworth δεν είχε κέρατα, δόντια ή κάποιο φαντασμαγορικό κοστούμι. Είχε το σώμα, τη φωνή και το timing του. Στο φινάλε της ταινίας τρέχει από δωμάτιο σε δωμάτιο αναπαριστώντας σχεδόν μόνος του ολόκληρη την πλοκή, με την ερμηνεία να φτάνει στα όρια της φάρσας χωρίς ποτέ να χάνει τον απόλυτο έλεγχο.

Αυτό ήταν το κόλπο του Curry: η υπερβολή του είχε ακρίβεια. Δεν έμοιαζε με ηθοποιό που έχανε τον έλεγχο. Εμοιαζε με ηθοποιό που ήξερε ακριβώς πόσο μακριά μπορούσε να φτάσει.

Διαβάστε επίσης: Γιατί οι κακοί του σινεμά χορεύουν πάντα καλύτερα από τους ήρωες;

Οι κακοί του περνούσαν καλύτερα

Η Carol Burnett το συνόψισε μετά τον θάνατό του: κανείς δεν μπορούσε να παίξει καλύτερα έναν «αξιαγάπητο κακό».

Και πράγματι, οι villains του Curry είχαν κάτι που συχνά λείπει από τους κινηματογραφικούς κακούς: χαρά.

Ο Pennywise απολάμβανε να φοβίζει. Ο Darkness απολάμβανε τη θεατρικότητά του. Ο Καρδινάλιος Ρισελιέ στους «Three Musketeers» απολάμβανε τις μηχανορραφίες του. Ακόμη και ο δύσπιστος θυρωρός του Plaza στο «Home Alone 2» μετέτρεψε με ένα απλό στρίψιμο του στόματος μια μικρή κωμική σκηνή σε εικόνα που έμεινε.

Γι’ αυτό και οι ρόλοι του συχνά είχαν μια περίεργη ιδιότητα: ήξερες ότι δεν έπρεπε να είσαι με το μέρος τους, αλλά ήθελες να επιστρέψουν στην οθόνη.

Στην πραγματικότητα, ο ίδιος είχε εξηγήσει ήδη από το 1993 τι τον τραβούσε σε τέτοιους χαρακτήρες. Του άρεσαν, όπως είπε στο AP, οι πιο παράξενες γωνιές της ανθρώπινης συμπεριφοράς, επειδή ήταν πιο ενδιαφέρουσες.

Και μετά υπήρχε η φωνή

Αν αφαιρούσες το μακιγιάζ, τα κοστούμια και ακόμη και το ίδιο του το πρόσωπο, ο Curry εξακολουθούσε να είναι απολύτως αναγνωρίσιμος.

Η βαθιά, θεατρική φωνή του δημιούργησε μια δεύτερη τεράστια καριέρα σε animation, videogames και audiobooks.

Εγινε Captain Hook στο «Peter Pan and the Pirates» –ρόλος που του χάρισε Daytime Emmy το 1991–, ακούστηκε στα «The Wild Thornberrys», «Star Wars: The Clone Wars», «Sonic the Hedgehog» και πολλές ακόμη παραγωγές, ενώ το audiobook του πρώτου βιβλίου του «A Series of Unfortunate Events» τού χάρισε υποψηφιότητα για Grammy.

Παράλληλα, η θεατρική καριέρα του ήταν πολύ μεγαλύτερη από όσο αφήνουν να φανεί οι κινηματογραφικοί του villains. Επαιξε τον Mozart στο «Amadeus», τον Alan Swann στο «My Favorite Year» και τον King Arthur στο «Spamalot», κερδίζοντας τρεις υποψηφιότητες για Tony.

Δεν ήταν λοιπόν ένας cult κινηματογραφικός ηθοποιός που έτυχε να κάνει και θέατρο. Ηταν θεατρικός ηθοποιός που κατάφερε να κουβαλήσει τη χαρά της παράστασης όπου κι αν βρισκόταν.

Ο Τιμ Κάρι σε εκδήλωση για το «Rocky Horror» το 2016. Για χρόνια κρατούσε απόσταση από τον ρόλο που τον έκανε διάσημο, πριν τελικά συμφιλιωθεί με την τεράστια ζωή που απέκτησε μακριά από την αρχική ταινία

«Δεν έβαζε ποτέ τον εαυτό του πάνω από τον ρόλο»

Ισως γι’ αυτό έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το πώς τον περιγράφουν τώρα όσοι δούλεψαν μαζί του.

Η Nell Campbell μίλησε για έναν ευγενικό, σκεπτόμενο, γενναιόδωρο και μάλλον ντροπαλό άνθρωπο. Ο Richard O’Brien, δημιουργός του «Rocky Horror», τόνισε κάτι ακόμη πιο αποκαλυπτικό: ο Curry δεν επιζητούσε την προσοχή και δεν έβαζε τον εαυτό του πάνω από τους ρόλους του.

Η ειρωνεία είναι υπέροχη.

Ενας από τους πιο θεαματικούς performers του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα ήταν, σύμφωνα με τους ανθρώπους γύρω του, πολύ λιγότερο θεαματικός όταν έσβηναν τα φώτα.

Στην αυτοβιογραφία του «Vagabond», που κυκλοφόρησε το 2025, είχε μάλιστα γράψει ότι το κοινό συχνά απογοητευόταν όταν ανακάλυπτε πως ο πραγματικός άνθρωπος δεν ήταν ίδιος με τους χαρακτήρες που έπαιζε.

Η ζωή μετά το εγκεφαλικό

Το 2012 ένα σοβαρό εγκεφαλικό επεισόδιο άλλαξε τη ζωή του. Του άφησε σημαντικά προβλήματα κινητικότητας και επηρέασε τη βραχυπρόθεσμη μνήμη του. Δεν εξαφανίστηκε όμως από τη δουλειά ή από το κοινό του.

Συνέχισε το voice acting, επέστρεψε στο σύμπαν του «Rocky Horror» ως Criminologist στην τηλεοπτική παραγωγή του 2016 και το 2024 έκανε ξανά live-action εμφάνιση στην ταινία «Stream».

Το 2025, μιλώντας για την καριέρα του, έδωσε ίσως και την απλούστερη εξήγηση για το πώς άντεξε τόσες δεκαετίες: συνέχιζε να εμφανίζεται και να κάνει τη δουλειά.

Διαβάστε επίσης: Ο Μπαντ Σπένσερ δεν ήταν απλώς cult, ήταν comfort cinema

Το παράξενο δεν χρειαζόταν να γίνει φυσιολογικό

Ο Frank-N-Furter θα ήταν αρκετός για να εξασφαλίσει στον Tim Curry μια θέση στην ιστορία της ποπ κουλτούρας.

Ο Pennywise θα ήταν αρκετός για να στοιχειώσει μια γενιά. Το «Clue» θα ήταν αρκετό για να του εξασφαλίσει μια δεύτερη ζωή μέσα από cult προβολές, memes και επαναλήψεις.

Αλλά η συνολική καριέρα του δείχνει κάτι πιο ενδιαφέρον. Ο Curry δεν προσπάθησε ποτέ να κάνει έναν παράξενο χαρακτήρα πιο φυσιολογικό, ώστε να γίνει εύπεπτος στο κοινό. Εκανε το αντίθετο.

Τον έσπρωχνε λίγο περισσότερο: πιο θεατρικό, πιο αστείο, πιο απειλητικό, πιο camp, πιο υπερβολικό. Μέχρι που το παράξενο δεν ήταν πια το στοιχείο που έπρεπε να ξεπεράσει ο θεατής. Ηταν ο λόγος που δεν μπορούσε να πάρει τα μάτια του από πάνω του.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News