ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»




ΕΝΗΛΙΚΟΙ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ: Τα όρια της τέχνης: Η εποχή ως το μεγάλο «έτερον» της καλλιτεχνικής συνείδησης



ΤΗΣ ΜΑΙΡΗΣ ΣΙΔΗΡΑ *

Μάλλον, μέσα από τις συσπάσεις και συστάσεις του 20ού αιώνα, το νόημα και η αξία της ετερότητας, φορώντας και το ρούχο της… εγγύς πραγματικότητας, έφτασε, κατά προτεραιότητα, στις μέρες μας. «Το υποκείμενο είναι δομημένο όπως μία γλώσσα», εξηγεί ο J. Lacan, ήδη από τη δεκαετία του '50, θέση που εμβολιάζει στα καθ' ημάς το έργο του Γ. Χειμωνά. Πολύ νωρίτερα, ο M. Bakhtin αναγνωρίζει στις έννοιες της «διαλογικότητας» και της «πολυφωνίας» το δομικό κύτταρο του μυθιστορηματικού είδους και των ηρώων του (Επος και μυθιστόρημα, 1941), στοιχεία που «δόξασε» το 1922 ο J. Joys με τον Οδυσσέα του. Περί τα τέλη του αιώνα (1990), ο P. Ricoeur δημοσιεύει τη μελέτη Ο ίδιος ο εαυτός ως άλλος, ανάγοντας περαιτέρω τη συγκρότηση του «αφηγηματικού εγώ» στην εγγενή του ετερότητα. Κι αυτά ενδεικτικά.
Αντιλαμβανόμενοι την εποχή ως ένα μεγάλο «έτερον», θεωρούμε πως, ανεξαρτήτως εποχής…, ενυπάρχει διαμορφωτικά στο εγώ του καλλιτέχνη, άλλοτε ως απωθημένο ενός ταλαιπωρημένου ασυνείδητου άλλοτε ως ελεγκτικό υπερεγώ κι άλλοτε -πλέον σπάνια- ως κοινωνικοπολιτική επαγρύπνηση. Ακόμη κι αν ο καλλιτέχνης αποσιωπά ή αρνείται τα σήματα του καιρού του, ακόμη κι αν η «γλώσσα» του είναι άγνωστη και προκλητική, κατακερματισμένη ή ακατάτακτη, ακόμη, τέλος, αν η εποχή καθαυτή δε διαθέτει έναν πνευματικό ή αισθητικό παρονομαστή που να διευκολύνει την αποκόλλησή της από την «πραγματικότητα» και την «μετάταξή» της στη χώρα της τέχνης.
Στην περίπτωση, μάλιστα, των μεγάλων έργων, ενός Ομήρου, ενός Σαίξπηρ, ενός Ντοστογιέφσκι, τίποτα δε μας διαβεβαιώνει πως η ομηρική, για παράδειγμα, μεγαλοφυΐα, αν ζούσε στην εποχή των επών, θα ξεκινούσε in medias res τη σύνθεση της «Οδύσσειας» ή θα μετάγγιζε έλεος στην σκληρή ψυχή του Αχιλλέα, ώστε να δώσει το λείψανο του Εκτορα στον χαροκαμένο πατέρα του στο τέλος της «Ιλιάδας».

* Η Μαίρη Σιδηρά είναι φιλόλογος.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:57]  Μια δροσερή ιστορία
[χθες 12:03]  Μόνη ελπίδα ο τουρισμός
[χθες 11:25]  Ελληνική κρίση και συλλογική ευθύνη
[χθες 09:07]  Η Ευρώπη χρειάζεται να επινοήσει...
[χθες 09:57]  Τούτη τη φορά, ας ακούσουμε τον...
[χθες 11:59]  Τα όρια της παρανάγνωσης τείνουν...
[χθες 11:24]  Δεν εμπνέουμε πια τους νέους μας....
[χθες 12:35]  Σε αυτό δεν χωράει ανεύθυνη...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:06:58]