ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Διαδρομή: Θάνατος, τάφος, Κάτω Κόσμος

Διαδρομή: Θάνατος, τάφος, Κάτω Κόσμος



Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, αρχαιολόγου
Μέρος Β΄
Η περιοχή της Καλλιθέας των Πατρών φιλοξένησε στα μυκηναϊκά χρόνια μία σπουδαία και ανθηρή κοινότητα, η οποία μας είναι γνωστή από τα ανασκαμμένα νεκροταφεία της και όχι και από τους οικισμούς της, που παραμένουν ανεξερεύνητοι.
Ενα από τα σημαντικότερα μυκηναϊκά νεκροταφεία της δυτικής Αχαΐας εντοπίστηκε εδώ στις αρχές της δεκαετίας του 1950 από τον αρχαιολόγο Ν. Γιαλούρη, περί τα 500μ. δυτικά από την Άνω Καλλιθέα, στη θέση Σπέντζες. Σωστική ανασκαφή διενέργησε ο ίδιος και αποκάλυψε δύο διαταραγμένους αλλά ασύλητους λαξευτούς στο μαλακό βράχο θαλαμωτούς τάφους.
Συστηματικές έρευνες οργάνωσε αργότερα η Εν Αθήναις Αρχαιολογική Εταιρεία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Θ.Ι. Παπαδόπουλου και έφερε στο φως είκοσι πέντε ακόμα μνημεία.
Η ΔΙΑΤΑΞΗ ΤΩΝ ΤΑΦΩΝ
Οι τάφοι του οργανωμένου νεκροταφείου είναι λαξευμένοι σε κοντινή μεταξύ τους απόσταση και σε επάλληλες σειρές στην ήπια πλαγιά του λόφου. Εχουν κοντούς κατηφορικούς δρόμους και όλοι ανεξαιρέτως διατήρησαν ανέπαφους τους αποκλειστικά τετράπλευρους θαλάμους τους, που φέρουν δικλινείς οροφές.
Η επιλογή του τετράπλευρου σχήματος ήταν ευχερής λόγω της καλής ποιότητας του πετρώματος, που επέτρεπε την εύκολη λάξευσή του και έδινε τη δυνατότητα στα συνεργεία να εργαστούν με επιμέλεια.
Οι τετράπλευροι τάφοι, σε συνδυασμό με τις δικλινείς οροφές, απομιμούνται μονόχωρες οικίες, οι οποίες εν προκειμένω είναι νεκρικές.
Σε μερικούς από αυτούς διατηρούνται και χαραγμένες ή λαξευτές λεπτομέρειες που παραπέμπουν ευθέως σε οικίες, στοιχεία που σπάνια απαντούν σε άλλα νεκροταφεία του μυκηναϊκού κόσμου, όπως απομιμήσεις ξύλινων δοκών της στέγης, τριγωνικών τυμπάνων, εσωτερικών γείσων, παραστάδων θυρών κ.ά.
ΟΙ ΔΟΞΑΣΙΕΣ
Το νεκροταφείο, από την άποψη αυτή, συμβάλλει καθοριστικά στην προσέγγιση των ταφικών δοξασιών της μυκηναϊκής περιόδου και αποδεικνύει περίτρανα ότι οι τάφοι αποτελούσαν την προσωρινή κατοικία του νεκρού, μέχρι την οριστική μετάσταση της ψυχής του. Η δοξασία αυτή δικαιολογεί και ερμηνεύει την παρουσία των αντικειμένων που συνόδευαν τους νεκρούς, καθώς ήσαν απαραίτητα για τη «διαβίωση» στο σκοτεινό σπίτι-τάφο κατά τη διάρκεια του τρίχρονου ταξιδιού ως την εγκατάσταση της ψυχής στον Κάτω Κόσμο. Οι συγγενείς συνέδραμαν έξω από τον τάφο στο μοναχικό ταξίδι προς το επέκεινα, με περιοδικές τελετές συμπαράστασης, συμμετοχής ή επικουρίας, ανάλογες σχετικά με τα σημερινά μνημόσυνα.
Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΦΑΝΩΝ
Στα ταφικά έθιμα του νεκροταφείου ξεχωρίζει μία σπανιότατη για τους μυκηναίους καύση νεκρού, μία ταφική πρακτική που πρωτοεμφανίστηκε χωρίς να διαδοθεί ευρύτατα τον 12ο και κυρίως τον 11ο αι. π.Χ., γνωστή όμως και μοναδική διαδικασία διεκπεραίωσης του νεκρού σώματος στα ταφικά ήθη των ηρώων του Ομήρου, γεγονός που δείχνει ότι προοριζόταν για επιφανείς νεκρούς.
ΕΚΑΣ ΟΙ ΒΕΒΗΛΟΙ
Μερικοί τάφοι, επίσης, περιείχαν έναν βαθύ λάκκο μέσα στον οποίο είχε τοποθετηθεί το νεκρό σώμα. Η ταφική θήκη ήταν σκεπασμένη με πλάκες ή ξύλα και απεικονίζει την ανάγκη διαφύλαξης της σορού από μία βέβηλη διαταραχή, έστω και ακούσια, που θα διασάλευε, θα αποπροσανατόλιζε ή θα καθυστερούσε το ταξίδι της ψυχής προς τον τόπο της οριστικής εγκατάστασής της.
Από τα κτερίσματα υπερτερούν, ως συνήθως, τα πήλινα αγγεία, από τα οποία ξεχωρίζουν ένα κύπελλο με τρία πόδια και μία υψηλόσωμη κυλινδρική κοσμηματοθήκη (πυξίδα), που απομιμείται ανάλογα λίθινα ή ελεφαντοστέινα αγγεία. Αξια μνείας είναι ένα χρυσό δακτυλίδι με ελλειψοειδή υποδοχή για ένθετη ύλη, μερικές σφραγίδες αλλά και ορισμένα αντικείμενα ιταλικής τυπολογίας, όπως δύο χάλκινα δακτυλίδια με διακόσμηση μονών και διπλών σπειροειδών απολήξεων και μία μεγάλη χάλκινη πόρπη, που παραπέμπει σε χρήση ιταλικού τύπου ενδύματος. Άλλα αντικείμενα φανερώνουν το εύρος των επαφών της κοινότητας έως την περιοχή της ανατολικής Μεσογείου.
Ο ΤΑΦΟΣ «ΜΙΛΑ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Οι σημαντικότερες ταφές του νεκροταφείου βρέθηκαν στους δύο τάφους που ερεύνησε ο μακαρίτης Ν. Γιαλούρης και ανήκαν σε πολεμιστές με μακρά ξίφη κοπής ιταλικής τεχνολογίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι τάφοι δεν παρουσίαζαν κανένα ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον και δεν διέφεραν από τους υπόλοιπους του νεκροταφείου, ώστε να διαφαίνεται ότι επιφανείς νεκροί προέρχονταν από συνηθισμένες οικογένειες.
Η σημαντική αυτή παρατήρηση είναι διδακτική για την προσέγγιση της κοινωνικής διαστρωμάτωσης και της εξουσίας σε τοπικό επίπεδο και διαφαίνεται ότι υπήρχαν ευκαιρίες ανέλιξης χωρίς περιορισμούς και εξαιρέσεις.
Η μία από αυτές τις ταφές ανήκε σε εξέχον πρόσωπο της κοινότητας, πολεμιστή / αξιωματούχο, ο οποίος έφερε ακριβώς τον ίδιο οπλισμό με τον αξιωματούχο των Πορτών: χάλκινο μακρύ ξίφος κοπής, λόγχη, μαχαίρι, ζεύγος χάλκινων κνημίδων και ένα διαλυμένο κράνος - τιάρα, το οποίο ταυτίστηκε μετά από τον εντοπισμό του ανάλογου και άριστα διατηρημένου στο νεκροταφείο των Πορτών. Τα ελάσματά του είχαν αρχικά θεωρηθεί ως τμήματα χαλκεπένδυτου θώρακα. Η ταφή αυτή προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για την κοινωνική, διοικητική και στρατιωτική οργάνωση στον 12ο αι. π.Χ. και μαζί με εκείνη των Πορτών είναι από τις πλουσιότερες στον μυκηναϊκό κόσμο αυτή την περίοδο.
Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:35]  Σε αυτό δεν χωράει ανεύθυνη...
[χθες 12:30]  Τώρα εκτιμήσαμε την...
[χθες 12:09]  Τα 38 τμήματα που «πέταξαν» μαζί...
[χθες 11:40]  Τα άστρα και η οδύνη
[χθες 10:04]  Δεν αφορά τη ματαιοδοξία κανενός...
[χθες 13:14]  Η Κυβέρνηση υλοποιεί το σχέδιό της
[χθες 12:57]  Το μαγικό κασκόλ
[χθες 11:06]  Για ένα χαμόγελο και μια αγκαλιά!








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [05:09:35]