Ο συγγραφέας που προσπάθησε να ξεφορτωθεί τον Σέρλοκ Χολμς

Ο Σέρλοκ Χολμς έχει λύσει αμέτρητα μυστήρια. Το πιο ενδιαφέρον, όμως, ίσως να είναι το δικό του: πώς ένας φανταστικός ντετέκτιβ κατάφερε να αποδειχθεί πιο ανθεκτικός από τον ίδιο του τον δημιουργό.

Ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, που πέθανε στις 7 Ιουλίου 1930, έμεινε στην ιστορία ως ο άνθρωπος που έπλασε τον Χολμς. Μόνο που αυτή η σχέση δεν ήταν τόσο τρυφερή όσο θα περίμενε κανείς. Ο Σκωτσέζος συγγραφέας δεν ήθελε να περάσει ολόκληρη η ζωή του κάτω από τη σκιά του ήρωά του. Είχε άλλες φιλοδοξίες, άλλα βιβλία, άλλες λογοτεχνικές εμμονές. Ο Χολμς, όμως, είχε ήδη αρχίσει να ζει ανεξάρτητα από εκείνον.

Και τότε ο Κόναν Ντόιλ έκανε κάτι που σήμερα θα προκαλούσε παγκόσμιο χαμό στα social media: αποφάσισε να τον σκοτώσει.

Ο ήρωας που έγινε βάρος

Ο Σέρλοκ Χολμς εμφανίστηκε για πρώτη φορά στα τέλη του 19ου αιώνα και γρήγορα έγινε κάτι πολύ μεγαλύτερο από έναν επιτυχημένο λογοτεχνικό χαρακτήρα. Ο ψυχρός ντετέκτιβ με την οξύτατη παρατηρητικότητα, τη μέθοδο, την εκκεντρικότητα και τον Γουάτσον στο πλευρό του, άρχισε να αποκτά φανατικό κοινό.

Διαβάστε επίσης: Η Αλίκη πριν από την τρύπα: Η βόλτα που γέννησε το πιο διάσημο παράξενο του κόσμου

Για τους αναγνώστες ήταν απόλαυση. Για τον δημιουργό του, όχι πάντα.

Ο Κόναν Ντόιλ ένιωθε ότι ο Χολμς τον κρατούσε δεμένο σε ένα είδος γραφής που δεν θεωρούσε το σημαντικότερο της καριέρας του. Ήθελε να ασχοληθεί με ιστορικά μυθιστορήματα, με μεγαλύτερα έργα, με όσα πίστευε ότι θα τον καθιέρωναν ως «σοβαρό» συγγραφέα. Αντί γι’ αυτό, το κοινό ζητούσε ξανά και ξανά τον ντετέκτιβ της Μπέικερ Στριτ.

Κάπως έτσι, ο πιο διάσημος ήρωάς του έγινε και η μεγαλύτερη παγίδα του.

Το «τελικό πρόβλημα» που δεν ήταν τελικό

Το 1893, ο Κόναν Ντόιλ δημοσίευσε το «The Final Problem». Ο τίτλος έλεγε σχεδόν όλη την πρόθεση. Ο Σέρλοκ Χολμς έρχεται αντιμέτωπος με τον καθηγητή Μοριάρτι, τον μεγάλο του αντίπαλο, στους καταρράκτες του Ράιχενμπαχ στην Ελβετία. Οι δύο άνδρες παλεύουν και χάνονται στα νερά.

Ο συγγραφέας πίστευε ότι είχε τελειώσει με τον Χολμς. Του είχε δώσει έναν δραματικό θάνατο, έναν εχθρό αντάξιο της εξυπνάδας του και ένα τέλος που έμοιαζε οριστικό.

Αλλά οι αναγνώστες δεν το είδαν έτσι.

Η αντίδραση ήταν τεράστια. Χιλιάδες άνθρωποι σταμάτησαν τη συνδρομή τους στο περιοδικό που δημοσίευε τις ιστορίες. Για το κοινό, ο θάνατος του Χολμς δεν ήταν απλώς μια συγγραφική απόφαση. Ήταν προδοσία. Ο Κόναν Ντόιλ είχε κάνει το λάθος να πιστέψει ότι ο ήρωας του ανήκε ακόμη ολοκληρωτικά. Δεν του ανήκε.

Όταν το κοινό δεν αποδέχεται το τέλος

Σήμερα αυτό μας φαίνεται σχεδόν γνώριμο. Κάθε φορά που μια σειρά τελειώνει «λάθος», κάθε φορά που ένας αγαπημένος χαρακτήρας σκοτώνεται, κάθε φορά που ένα φινάλε εξοργίζει τους θεατές, το διαδίκτυο παίρνει φωτιά.

Στην περίπτωση του Σέρλοκ Χολμς, αυτό έγινε πολύ πριν από τα hashtags, τα threads και τις καμπάνιες των φαν. Έγινε με επιστολές, ακυρώσεις συνδρομών, πίεση και δημόσια δυσαρέσκεια. Οι αναγνώστες δεν ήθελαν να αποχαιρετήσουν τον Χολμς επειδή ο δημιουργός του βαρέθηκε να τον γράφει.

Ήθελαν πίσω τον άνθρωπο που έμπαινε σε ένα δωμάτιο και καταλάβαινε τα πάντα από μια λάσπη στο παπούτσι, μια στάχτη από πούρο, μια μικρή κίνηση του χεριού. Ήθελαν πίσω τον ντετέκτιβ που έκανε την εξυπνάδα θέαμα και την παρατήρηση περιπέτεια.

Και τελικά τον πήραν.

Η επιστροφή από τον θάνατο

Το 1903, στο «The Empty House», ο Σέρλοκ Χολμς επέστρεψε. Η εξήγηση ήταν βολική, αλλά αποτελεσματική: δεν είχε πέσει τελικά στους καταρράκτες. Είχε επιβιώσει και είχε αφήσει τον κόσμο να πιστεύει ότι ήταν νεκρός.

Με άλλα λόγια, ο Κόναν Ντόιλ βρήκε την πόρτα που είχε αφήσει μισάνοιχτη.

Το σώμα του Χολμς δεν είχε βρεθεί ποτέ. Και στη λογοτεχνία, όπως και στην τηλεόραση, όποιος δεν έχει πτώμα έχει πιθανότητες επιστροφής.

Η επανεμφάνιση του ντετέκτιβ δεν ήταν απλώς συνέχεια μιας επιτυχημένης σειράς ιστοριών. Ήταν η απόδειξη ότι ο Σέρλοκ Χολμς είχε περάσει σε άλλη κατηγορία. Δεν ήταν πια μόνο δημιούργημα του συγγραφέα του. Ήταν περιουσία των αναγνωστών.

Ο χαρακτήρας που νίκησε τον δημιουργό του

Η ειρωνεία είναι σχεδόν τέλεια. Ο Κόναν Ντόιλ ήθελε να απαλλαγεί από τον Χολμς για να ασχοληθεί με όσα θεωρούσε σημαντικότερα. Η ιστορία, όμως, αποφάσισε αλλιώς. Τα βιβλία που εκείνος ήθελε να βάλει πιο ψηλά δεν κατάφεραν ποτέ να ξεπεράσουν τον ντετέκτιβ που τον κούραζε.

Ο Χολμς έγινε σειρά, ταινία, θέατρο, κόμικ, pastiche, τηλεοπτικός μύθος, αντικείμενο μελέτης, ατελείωτη μηχανή επανεκκινήσεων. Από τον Μπέικερ Στριτ μέχρι τις σύγχρονες οθόνες, επιστρέφει ξανά και ξανά με άλλο πρόσωπο, άλλη εποχή, άλλη αισθητική.

Κάθε γενιά βρίσκει τον δικό της Σέρλοκ. Άλλος πιο βικτωριανός, άλλος πιο νευρωτικός, άλλος πιο pop, άλλος πιο σκοτεινός. Ο πυρήνας, όμως, μένει ίδιος: ένας άνθρωπος που βλέπει αυτό που όλοι οι άλλοι προσπερνούν.

Το αληθινό μυστήριο

Ίσως γι’ αυτό ο Χολμς άντεξε. Δεν είναι μόνο οι υποθέσεις. Δεν είναι μόνο το έγκλημα, το λονδρέζικο σκηνικό ή ο Μοριάρτι. Είναι η φαντασίωση ότι μέσα στο χάος υπάρχει κάποιος που μπορεί να βγάλει νόημα. Κάποιος που παρατηρεί, συνδέει, αποκαλύπτει.

Ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ προσπάθησε να τον τελειώσει. Δεν τα κατάφερε.

Και κάπως έτσι, ο πιο διάσημος ντετέκτιβ της λογοτεχνίας έλυσε την πιο δύσκολη υπόθεση: πώς να επιβιώσει ακόμη και από τον άνθρωπο που τον έγραψε.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News