AI για τον λαό ή σοσιαλισμός για δισεκατομμυριούχους;
* O Nίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβουλος.
Η Wall Street πέρασε τα τελευταία δύο χρόνια σε κατάσταση ευφορίας. Οι μετοχές της τεχνητής νοημοσύνης πετούσαν, οι αναλυτές ανακάλυπταν καθημερινά νέους λόγους για να ανεβάζουν τις τιμές-στόχους και οι επενδυτές αγόραζαν το μέλλον πριν αυτό καν κατασκευαστεί.
Κάπου εκεί εμφανίστηκε η γνωστή αμερικανική συνταγή: πρώτα η αγορά ανακαλύπτει τον χρυσό και μετά το κράτος ανακαλύπτει ότι ο χρυσός είναι πολύ σημαντικός για να αφεθεί αποκλειστικά στους χρυσοθήρες.
Η χθεσινή πτώση της Wall Street μπορεί να εξηγήθηκε από τα επιτόκια, τα στοιχεία απασχόλησης ή την κατοχύρωση κερδών. Αυτές είναι οι επίσημες δικαιολογίες που συνοδεύουν κάθε πτώση. Οι πραγματικές ανησυχίες όμως φαίνεται να βρίσκονται αλλού.
Στον Λευκό Οίκο άνοιξε η συζήτηση για κρατική συμμετοχή στις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Ξαφνικά, στην πατρίδα της ελεύθερης αγοράς, εκεί όπου επί δεκαετίες το κράτος θεωρούνταν περίπου ενοχλητικός συγγενής στις επιχειρηματικές υποθέσεις, ακούγεται η ιδέα ότι το δημόσιο ίσως πρέπει να αποκτήσει μερίδιο στις μεγαλύτερες εταιρείες του μέλλοντος.
Τελικά ο καπιταλισμός λειτουργεί θαυμάσια μέχρι τη στιγμή που μια βιομηχανία γίνεται τόσο κερδοφόρα ώστε το κράτος αποφασίζει ότι θέλει θέση στο τραπέζι.
Η ειρωνεία είναι εντυπωσιακή.
Οταν μια μικρή επιχείρηση δυσκολεύεται να επιβιώσει, οι αγορές μιλούν για ανταγωνισμό. Όταν ένας εργαζόμενος χάνει τη δουλειά του, η απάντηση είναι ότι έτσι λειτουργεί η οικονομία. Οταν όμως οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης αποκτούν αποτιμήσεις που θυμίζουν εθνικούς προϋπολογισμούς, ξαφνικά ανακαλύπτουμε ότι πρόκειται για ζήτημα εθνικής στρατηγικής.
Με άλλα λόγια, οι ζημιές κοινωνικοποιούνται και τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται. Μέχρι τη στιγμή που τα κέρδη γίνουν τόσο μεγάλα ώστε να κοινωνικοποιηθούν κι αυτά.
Η αγορά τώρα βρίσκεται μπροστά σε ένα παράδοξο. Από τη μία πλευρά, οι επενδυτές θέλουν το κράτος να χρηματοδοτεί υποδομές, ενέργεια, δίκτυα, κέντρα δεδομένων και εκπαίδευση προσωπικού. Από την άλλη, τρομάζουν όταν το ίδιο κράτος ζητά λόγο σε αυτά που χρηματοδοτεί. Θέλουν τον λογαριασμό δημόσιο και το ταμείο ιδιωτικό.
Το ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η συζήτηση γίνεται τη στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται ως η τεχνολογία που θα αυξήσει την παραγωγικότητα, θα μειώσει το κόστος και θα αλλάξει τον κόσμο. Αν όλα αυτά είναι αλήθεια, τότε οι αποτιμήσεις ίσως δικαιολογούνται. Αν όμως αποδειχθεί ότι ένα μεγάλο μέρος της σημερινής ευφορίας βασίζεται περισσότερο σε προσδοκίες παρά σε πραγματικά κέρδη, τότε η αγορά ίσως ανακαλύψει ότι η λέξη «φούσκα» δεν ανήκει μόνο στα βιβλία της ιστορίας.
Η Wall Street φοβάται πολλά πράγματα: τον πληθωρισμό, τα επιτόκια, τις υφέσεις, ακόμη και τους πολέμους. Υπάρχει όμως κάτι που φοβάται περισσότερο από όλα αυτά: να αλλάξουν οι κανόνες του παιχνιδιού ενώ το παιχνίδι βρίσκεται σε εξέλιξη.
Και ίσως αυτό να ήταν το πραγματικό μήνυμα της χθεσινής συνεδρίασης.
Οχι ότι οι επενδυτές έχασαν την πίστη τους στην τεχνητή νοημοσύνη. Αλλά ότι άρχισαν να αναρωτιούνται ποιος θα είναι τελικά ο ιδιοκτήτης της.
Οι εταιρείες που υποσχέθηκαν να αλλάξουν τον κόσμο βρίσκονται τώρα μπροστά σε ένα διαφορετικό ερώτημα: Ποιος θα αλλάξει αυτές; Η αγορά ή το κράτος;
Και όπως συμβαίνει συνήθως στην ιστορία, όταν οι δύο διεκδικούν το ίδιο τρόπαιο, ο λογαριασμός καταλήγει στον φορολογούμενο…
* O Nίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβουλος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
