Αναισθησιολογία: Η αφανής ειδικότητα – Οι πέντε πληγές που πονάνε τη χώρα μας

2. Κύμα παραιτήσεων και συνταξιοδοτήσεων των γιατρών από τα δημόσια νοσοκομεία

3. Εργασιακή εξάντληση (Burn out) αυτών που παραμένουν στο ΕΣΥ καθώς επιφορτίζονται με πολύ μεγάλο όγκο περιστατικών

4. Μηδενική ανταπόκριση των νέων αναισθησιολόγων στις συνεχείς προκηρύξεις που γίνονται και οι οποίες τελικά καταλήγουν άγονες.

5. Φυγή αναισθησιολόγων στο εξωτερικό

Είναι οι πέντε πληγές που τρώνε καθημερινά το σώμα των αναισθησιολόγων της χώρας.

Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, 16η Οκτωβρίου που έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Αναισθησιολογίας, οι πέντε επιστημονικές εταιρείες – Ελληνική Αναισθησιολογική Εταιρεία, Εταιρεία Αναισθησιολογίας και Εντατικής Ιατρικής Βορείου Ελλάδας, Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας, Ελληνικό Τμήμα της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Περιοχικής Αναισθησίας- ESRA HELLAS και Ελληνική Εταιρία Θεραπείας Πόνου και Παρηγορικής Φροντίδας-  ανέδειξαν τα προβλήματα και τις προοπτικές της «αφανούς» όπως τη χαρακτήρισαν ειδικότητας.

Πρόκειται για την ειδικότητα που αν και κατέχει κυρίαρχη θέση σε έναν νοσοκομειακό κορμό, τα τελευταία χρόνια υφίσταται διαρκή συρρίκνωση σε σημείο απειλής της λειτουργίας νοσηλευτικών μονάδων.

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΡΑΜΑΝΔΑΝΕΙΟΥ

Υπενθυμίζουμε το χαρακτηριστικό παράδειγμα του Καραμανδανείου που από τις 20 Απριλίου ο  χειρουργικός του τομέας έχει μπει σε υπολειτουργία επειδή το Τμήμα έμεινε χωρίς γιατρούς. Σήμερα το Τμήμα λειτουργεί με τρεις αποσπασμένους αναισθησιολόγους από ΠΓΝΠ και «Αγιο Ανδρέα» και έναν που μετακινείται δύο φορές την εβδομάδα από την Κόρινθο. Στην προκήρυξη που έγινε και αφορούσε τέσσερις μόνιμες θέσεις διευθυντή, επιμελητή Α΄ και δύο επιμελητή Β΄, κατατέθηκαν δύο μόνον για τις δύο πρώτες θέσεις. Με απόφαση του ΔΣ θα επαναπροκηρυχθούν οι δύο άγονες ως θέσεις διευθυντή και επιμελητή Α΄.

Θα υπάρξει ανταπόκριση; Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν.

ΤΑ ΑΓΚΑΘΙΑ ΤΟΥ ΚΛΑΔΟΥ

Οι πέντε επιστημονικές εταιρείες αναδεικνύοντας τις πέντε πληγές της ειδικότητες ανέλυσαν τα εξής:

– Μεγάλες ελλείψεις αναισθησιολόγων κυρίως στα νοσοκομεία της περιφέρειας, με τα πρωτεία των ελλείψεων να τα διεκδικούν οι δομές υγείας στη βόρεια Ελλάδα. Οι ελλείψεις γιγαντώθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας, και τη λύση δίνουν οι ιδιώτες αναισθησιολόγοι που συνδράμουν τα δημόσια νοσοκομεία στις εφημερίες τους ή και σε άλλα διαστήματα. Σχεδόν το 30% των οργανικών θέσεων ειδικευμένων αναισθησιολόγων στα δημόσια νοσοκομεία είναι κενό, ενώ διπλάσιο (64%) είναι το ποσοστό των ακάλυπτων θέσεων στο πεδίο των ειδικευόμενων. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ελληνικής Αναισθησιολογικής Εταιρείας, στο ΕΣΥ χρειάζονται πάνω από 440 γιατροί για να καλυφθούν τα κενά.

– Κύμα παραιτήσεων και συνταξιοδοτήσεων των γιατρών από τα δημόσια νοσοκομεία. Την ίδια στιγμή, όμως, το «φυτώριο» των νέων αναισθησιολόγων είναι πολύ ασθενικό. Μόλις 20 αναισθησιολόγοι αποκτούν ειδικότητα κάθε χρόνο στη χώρα μας, με τον αριθμό να θεωρείται αξιοσημείωτος διότι πριν από το 2018 ο αριθμός τους ήταν ο μισός, έφθανε τους 10.

– Εργασιακή εξάντληση (Burn out) αυτών που παραμένουν στο ΕΣΥ καθώς επιφορτίζονται με πολύ μεγάλο όγκο περιστατικών. Το πιο μελανό σημείο αυτής της εξάντλησης αποτυπώνεται στα «εντέλλεσθε» για μετακινήσεις που λαμβάνουν οι αναισθησιολόγοι εντός της οικείας Υγειονομικής Περιφέρειας (ΥΠΕ). Την ίδια εξάντληση βιώνουν και οι ειδικευόμενοι που καλύπτουν μόλις το 36% των οργανικών θέσεων.

– Μηδενική ανταπόκριση των νέων αναισθησιολόγων στις συνεχείς προκηρύξεις που γίνονται και οι οποίες τελικά καταλήγουν άγονες. Η τελευταία προκήρυξη με την οποία μπήκαν μερικές δεκάδες αναισθησιολόγοι στο ΕΣΥ ήταν το καλοκαίρι του 2020.

– Φυγή αναισθησιολόγων στο εξωτερικό. Στα μητρώα του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου είναι εγγεγραμμένοι περίπου 1.800 αναισθησιολόγοι, συμπεριλαμβανομένων των συνταξιούχων και όσων έχουν φύγει εκτός Ελλάδας. Το μισθολογικό χάσμα που υπάρχει σε ΕΣΥ και ιδιωτικό τομέα εξηγεί γιατί οι νέοι αναισθησιολόγοι δεν επιλέγουν το ΕΣΥ: ο επιμελητής Β και ο ειδικευόμενος λαμβάνουν περίπου 1.700 ευρώ τον μήνα, με τις εφημερίες και το ειδικό επίδομα που δίδεται από το 2019 (400 ευρώ τον μήνα αφορολόγητα για τον ειδικευμένο και 250 για τον ειδικευόμενο αναισθησιολόγο). Το μηνιαίο εισόδημα για τον νέο αναισθησιολόγο στον ιδιωτικό τομέα είναι 4.500 ευρώ, χωρίς τις εφημερίες, και είναι ο βασικός μισθός που δίνουν νοσοκομεία της Κύπρου και άλλων χωρών.

Το σεμινάριο, που φιλοξενείται στον χώρο του Εργαστηρίου Αναισθησιολογίας και Εντατικής Θεραπείας, του Τμήματος Ιατρικής και ολοκληρώνεται σήμερα, αφορά μία από τις σημαντικότερες ενέργειες της καθημερινής πρακτικής ων αναισθησιολόγων, τόσο κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων, όσο και στην επείγουσα ιατρική και στην εντατική θεραπεία. Αυτό αφορά τη διαχείριση του αεραγωγού και την εξασφάλιση αποτελεσματικού αερισμού και οξυγόνωσης στους ασθενείς. Ο δύσκολος αεραγωγός προκαλεί ανασφάλεια και αποτελεί πεδίο αναζήτησης λύσεων για την αντιμετώπισή του.

Ο καθηγητής Γρ. Βογιατζής διδάσκει στο πλαίσιο του σεμιναρίου

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας καταγράφηκε μια ραγδαία αύξηση στις διασωληνώσεις ασθενών, καθώς αντίστοιχα αυξήθηκε ο αριθμός των ασθενών που χρειαζόταν εντατική θεραπεία. Αυτή η νέα εποχή του covid-19, δημιούργησε την επιπλέον ανάγκη εκπαίδευσης ιατρών, όχι μόνο αναισθησιολόγων αλλά και άλλων ειδικοτήτων, στη διασωλήνωση και στη διαχείριση του αεραγωγού των ασθενών.

Στο πλαίσιο του σεμιναρίου πραγματοποιείται πρακτική άσκηση προσομοίωσης σε όλα τα θέματα με εκπαιδευτές έγκριτους επιστήμονες, προκειμένου οι συμμετέχοντες να αποκτήσουν άμεση επαφή και βιωματική εμπειρία σχετικά με το εκπαιδευτικό αντικείμενο.

Η αν. καθηγήρια Φωτεινή Φλίγκου κατά την πρακτική άσκηση προσομοίωσης νέων αναισθησιολόγων

Τελευταία δε έχουμε τη χαρά να έχουμε καλύψει τις θέσεις των ειδικευομένων  που μέχρι τώρα ήταν κενές. Ελπίζω να συνεχιστεί αυτή η τάση γιατί μόνο έτσι θα καλυφθούν τα κενά που έχουμε και διαρκώς αυξάνονται. Ενας λόγος που ήρθαν ειδικευόμενοι είναι επειδή η ειδικότητα προβλήθηκε πολύ στη διάρκεια της πανδημίας κι αν μου επιτρέπεται θα σημειώσω ότι έγινε και λίγο της μόδας. Εστω όμως κι έτσι είναι σημαντικό ότι εμείς αυτή τη στιγμή έχουμε 10 ειδικευόμενους και δύο στη λίστα αναμονής.

Είναι γεγονός ότι η εκπαίδευση είναι πέντε χρόνια και επομένως απαιτείται χρόνος γαι να βγουν νέοι συνάδελφοι. Από κει και πέρα γαι να παραμείνουν στο δημόσιο σύστημα υγείας χρειάζονται κίνητρα. Κι αυτά πιστεύω ότι δεν είναι μόνο οικονομικά. Πρέπει να βελτιωθούν οι συνθήκες εργασία και τα ωράρια. Η ειδικότητά μας είναι πολύ απαιτητική και τα ωράρια επίσης απαιτητικά με πολύ άγχος. Επιπλέον η ειδικότητά μας είναι νοσοκομειακή ειδικότητα. Είναι πρώτης και χρειάζονται αυξημένες δεξιότητες και σκληρή εκπαίδευση το να καταφέρνει κάποιος αναισθησιολόγος να σταθεί σε επεμβάσεις υψηλού ρίσκου, σαν σοβαρά συμβάντα στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών, διασωληνώσεις, διακομιδές κ.ά..

Οι αναισθησιολόγοι καλύπτουν πάρα πολλά μέτωπα. Το μεγαλύτερο μέρος των αναισθησιολόγων είναι στα χειρουργεία – χωρίς αναισθησιολόγο δεν υπάρχει χειρουργείο – ένα μεγάλο μέρος στις ΜΕΘ, στα ΤΕΠ στο ΕΚΑΒ στις κλινικές πόνου. Επομένως οι νέοι αναισθησιολόγοι να γνωρίζουν ότι το μόνο σίγουρο είναι ότι θα βρουν άμεσα εργασία.

Η άρτια εκπαίδευση είναι το όπλο μας και αυτό που εδραιώνει μέσα μας την ασφάλεια».