Από το ChatGPT στο νηπιαγωγείο μέχρι την ειδική αγωγή: Η ΤΝ μπαίνει στην τάξη και η Πάτρα ανοίγει τη συζήτηση

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει ήδη φτάσει μέχρι την πόρτα του σχολείου. Το δύσκολο ερώτημα αρχίζει ακριβώς από εκεί: τι κάνει όταν περάσει μέσα στην τάξη;

Μπορεί να βοηθήσει έναν δάσκαλο να προσαρμόσει το ίδιο μάθημα στις ανάγκες διαφορετικών παιδιών; Να διευκολύνει την επικοινωνία ενός σχολείου με οικογένειες Ρομά; Να χρησιμοποιηθεί για τη διαχείριση συγκρούσεων ανάμεσα σε μαθητές; Τι σημαίνει ένα chatbot για ένα παιδί δημοτικού και πόσο νωρίς μπορεί να ξεκινήσει ο γραμματισμός γύρω από την ΤΝ;

Αυτά είναι ορισμένα από τα απολύτως συγκεκριμένα ζητήματα που φέρνει στο τραπέζι το διήμερο επιστημονικό συνέδριο «Η Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση στην Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Από την ψηφιακή ισότητα στη συμπεριληπτική καινοτομία», που πραγματοποιείται την Παρασκευή 18 και το Σάββατο 19 Σεπτεμβρίου στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών.

Η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Αχαΐας και το Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης και της Αγωγής στην Προσχολική Ηλικία έχουν συγκεντρώσει πανεπιστημιακούς, ερευνητές, συμβούλους εκπαίδευσης και ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις σχολικές αίθουσες. Το αποτέλεσμα είναι ένα πρόγραμμα που κατεβάζει τη συζήτηση για την ΤΝ από το επίπεδο των γενικών προβλέψεων στο θρανίο, το νηπιαγωγείο και το γραφείο του εκπαιδευτικού.

Το ChatGPT φτάνει μέχρι την προσχολική εκπαίδευση

Ανάμεσα στις εισηγήσεις της πρώτης ημέρας βρίσκεται μελέτη για τη χρήση της παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης και του ChatGPT στην πολυγλωσσική προσχολική εκπαίδευση, ενώ άλλη παρουσίαση εξετάζει εργαλεία ΤΝ μέσα στην τάξη του νηπιαγωγείου. Στην ίδια ενότητα παρουσιάζεται εκπαιδευτική εφαρμογή για μαθητές της Ε΄ Δημοτικού, με στόχο να περάσουν από τον ρόλο του «παθητικού καταναλωτή» στον συνειδητό χρήστη και δημιουργό περιεχομένου με ΤΝ.

Η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή μετακινεί το ενδιαφέρον από το ερώτημα αν τα παιδιά θα χρησιμοποιήσουν τέτοιες τεχνολογίες στο πώς θα μάθουν να καταλαβαίνουν τι κάνουν, τι παράγουν και πού μπορούν να κάνουν λάθος.

Αυτό ακριβώς περιγράφεται στο συνέδριο ως γραμματισμός στην Τεχνητή Νοημοσύνη: η δυνατότητα των μαθητών να χρησιμοποιούν τα εργαλεία με κρίση, να κατανοούν τα όριά τους και να αντιλαμβάνονται ότι ένα αποτέλεσμα που παράγεται από αλγόριθμο δεν αποτελεί αυτομάτως έγκυρη γνώση.

Η ΤΝ ως εργαλείο για παιδιά που κινδυνεύουν να μείνουν πίσω

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια του προγράμματος αφορά τη σχέση ΤΝ και εκπαιδευτικής ανισότητας.

Παρουσιάζονται εργασίες για τη χρήση της σε μαθητές Ρομά, μεταξύ άλλων για τη μαθηματική κατανόηση, τη φιλαναγνωσία και την επικοινωνία σχολείου και οικογένειας μέσω εφαρμογών φωνητικής μετάφρασης και μετατροπής κειμένου σε ομιλία. Υπάρχουν ακόμη εισηγήσεις για τη συνδιδασκαλία γενικής και ειδικής αγωγής και για τη διαφοροποίηση της διδασκαλίας ανάλογα με τις ανάγκες των μαθητών.

Στην Πάτρα παρουσιάζεται μάλιστα συγκεκριμένη περίπτωση από το 23ο Δημοτικό Σχολείο Πατρών, όπου εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης χρησιμοποιήθηκαν σε παρέμβαση διαφοροποιημένης διδασκαλίας στη Γ΄ Δημοτικού.

Αυτή είναι και μία από τις βασικές γραμμές του συνεδρίου: η τεχνολογία μπορεί να διευρύνει δυνατότητες, μπορεί όμως να δημιουργήσει μεγαλύτερες αποστάσεις αν η πρόσβαση, η επιμόρφωση και οι ψηφιακές δεξιότητες δεν είναι ίδιες για όλους.

Γι’ αυτό και η πρώτη ημέρα κλείνει με στρογγυλή τράπεζα υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ψηφιακή ισότητα ή ψηφιακό χάσμα; Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως ευκαιρία ή/και ως απειλή για την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση».

Από τις σχολικές συγκρούσεις μέχρι το bullying

Η ΤΝ εμφανίζεται στο πρόγραμμα ακόμη και σε ένα πεδίο που δύσκολα θα συνέδεε κανείς αρχικά με τους αλγορίθμους: τη σχολική διαμεσολάβηση.

Μία ολόκληρη συνεδρία του Σαββάτου εξετάζει τη χρήση ψηφιακών εργαλείων στην πρόληψη και διαχείριση συγκρούσεων μεταξύ μαθητών. Παρουσιάζονται εφαρμογές από το νηπιαγωγείο και την Α΄ Δημοτικού μέχρι προγράμματα διαμεσολάβησης ομοτίμων, ενώ ξεχωρίζει η δημιουργία μουσικού βίντεο με εργαλεία ΤΝ στο πλαίσιο δράσεων κατά της ενδοσχολικής βίας.

Σε άλλη εισήγηση, η γενετική ΤΝ χρησιμοποιείται στο μάθημα της Ιστορίας της ΣΤ΄ Δημοτικού μέσω AI Talking Pictures, ενώ το Google NotebookLM εξετάζεται ως βοηθητικό εργαλείο στον διδακτικό σχεδιασμό.

Το πρόγραμμα φτάνει μέχρι τη δημιουργία μαθητικού λαογραφικού μουσείου με εργαλεία ΤΝ και τη χρήση τεχνολογίας για κόμικς, μουσική και εικαστικές δραστηριότητες.

Οι εκπαιδευτικοί απέναντι στην αλλαγή

Υπάρχει, ωστόσο, και η άλλη πλευρά της τάξης: ο δάσκαλος.

Στο συνέδριο παρουσιάζεται έρευνα για την ετοιμότητα, την επιμόρφωση και τη χρήση εργαλείων ΤΝ από εκπαιδευτικούς της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην Αχαΐα, ενώ ξεχωριστή εισήγηση εξετάζει τη σχέση της νέας τεχνολογίας με το άγχος, την αυτορρύθμιση και την εργασιακή εξουθένωση των εκπαιδευτικών.

Το ζήτημα είναι ουσιαστικό, επειδή η είσοδος της ΤΝ στο σχολείο δεν αλλάζει μόνο τα εργαλεία των μαθητών. Μετακινεί και τον ρόλο του εκπαιδευτικού: από την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού στην επιλογή, τον έλεγχο και τον σχεδιασμό της μαθησιακής διαδικασίας.

Το ίδιο ερώτημα διατυπώνεται σχεδόν προκλητικά σε μία από τις τελευταίες εισηγήσεις του συνεδρίου: «Αν η Τεχνητή Νοημοσύνη ξέρει τις απαντήσεις, τι πρέπει τελικά να μαθαίνουν τα παιδιά στο σχολείο;»

Δύο σημαντικά ονόματα από το Illinois στην Πάτρα

Το συνέδριο ανοίγει την Παρασκευή με δύο διεθνώς γνωστούς ερευνητές του χώρου της εκπαίδευσης και των νέων γραμματισμών.

Η Mary Kalantzis, καθηγήτρια στο University of Illinois Urbana-Champaign και πρώην κοσμήτορας του College of Education, θα μιλήσει για τη φύση και τις προκλήσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση. Μαζί της ο William Cope, επίσης καθηγητής στο University of Illinois, θα παρουσιάσει τις εφαρμογές της ΤΝ στην εκπαιδευτική πράξη. Οι δύο έχουν συνδεθεί διεθνώς με την ανάπτυξη της θεωρίας των πολυγραμματισμών και τα τελευταία χρόνια στρέφουν σημαντικό μέρος της έρευνάς τους στη γενετική ΤΝ και στη μάθηση.

Το Σάββατο ακολουθούν οι κεντρικές ομιλίες του ομότιμου καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών Στάθη Μπάλια, για τη σχέση ΤΝ και δημοκρατίας, και της αναπληρώτριας καθηγήτριας Μαρίας Χατζηγιάννη, για την Τεχνητή Νοημοσύνη στο οικοσύστημα της παιδικής ηλικίας και τα δικαιώματα των παιδιών.

Το συνέδριο αρχίζει την Παρασκευή στις 16.30 και συνεχίζεται το Σάββατο από τις 09.30 έως τις 17.30. Η συμμετοχή είναι δωρεάν και ανοικτή σε εκπαιδευτικούς, ερευνητές, φοιτητές, γονείς και κάθε ενδιαφερόμενο.

Αναλυτικό πρόγραμμα – Πληροφορίες – Εγγραφές: primedu-ai2026.gr

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News