ΕΦΚΑ: Το ασφαλιστικό ξαναμπαίνει σε ζώνη πίεσης – Πώς χάνονται τα πλεονάσματα μετά από 13 χρόνια
Οι νέες προβολές του υπουργείου Οικονομικών δείχνουν ανατροπή στο ισοζύγιο του ΕΦΚΑ, με τις συνταξιοδοτικές δαπάνες να αυξάνονται ταχύτερα από τα έσοδα των εισφορών
Ο ΕΦΚΑ μπαίνει ξανά σε ζώνη ελλειμμάτων από το 2029, σύμφωνα με τις νέες προβολές του υπουργείου Οικονομικών για την περίοδο έως το 2030, όπως αναφέρει ρεπορτάζ της «Καθημερινής».
Μετά από 13 χρόνια πλεονασματικών αποτελεσμάτων, οι νεότερες εκτιμήσεις δείχνουν ανατροπή στην εικόνα των ασφαλιστικών φορέων. Το 2029 προβλέπεται έλλειμμα 362 εκατ. ευρώ, ενώ το 2030 το αρνητικό ισοζύγιο διευρύνεται στο 1,27 δισ. ευρώ.
Η αλλαγή είναι ακόμη πιο έντονη, καθώς το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα προέβλεπε πλεόνασμα περίπου 1,1 δισ. ευρώ στους οργανισμούς κοινωνικής πολιτικής. Οι νέοι αριθμοί δείχνουν ότι η πίεση από τη γήρανση του πληθυσμού, τη μείωση του εργατικού δυναμικού και την αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών περνά πλέον καθαρά στα οικονομικά του ασφαλιστικού.
Από τα πλεονάσματα στο έλλειμμα
Η μεταβολή στο ισοζύγιο των ασφαλιστικών φορέων φτάνει περίπου τα 2,4 δισ. ευρώ μέσα σε μία τετραετία.
Από την πρόβλεψη για πλεόνασμα 1,1 δισ. ευρώ, οι νεότερες εκτιμήσεις οδηγούν σε έλλειμμα 362 εκατ. ευρώ το 2029 και σε έλλειμμα 1,27 δισ. ευρώ το 2030.
Η βασική αιτία βρίσκεται στη διαφορά ρυθμού ανάμεσα στις δαπάνες για συντάξεις και στα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΥΠΟΙΚ, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες αυξάνονται από 35,43 δισ. ευρώ το 2026 σε 40,75 δισ. ευρώ το 2030. Η αύξηση φτάνει τα 5,32 δισ. ευρώ μέσα σε τέσσερα χρόνια.
Την ίδια περίοδο, τα έσοδα από ασφαλιστικές εισφορές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 20,49 δισ. ευρώ σε 24,31 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά 3,82 δισ. ευρώ.
Η απόσταση ανάμεσα στις δύο αυξήσεις, περίπου 1,5 δισ. ευρώ, εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί ο ΕΦΚΑ επιστρέφει σε ελλείμματα στο τέλος της δεκαετίας.
Οι συντάξεις αυξάνονται πιο γρήγορα από τις εισφορές
Το πρόβλημα δεν είναι ότι τα έσοδα από εισφορές μειώνονται. Αντίθετα, οι προβολές δείχνουν ότι συνεχίζουν να αυξάνονται.
Η δυσκολία είναι ότι οι συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις ανεβαίνουν με ταχύτερο ρυθμό. Έτσι, ακόμη και με περισσότερα έσοδα από εισφορές, το σύστημα δεν καλύπτει με την ίδια άνεση τις αυξημένες δαπάνες.
Την ίδια ώρα, η κρατική χρηματοδότηση προς τα ασφαλιστικά ταμεία παραμένει σχεδόν σταθερή. Η επιχορήγηση κινείται στην περίοδο αυτή μεταξύ 15,9 και 16,2 δισ. ευρώ, χωρίς να προβλέπεται πρόσθετη στήριξη ικανή να απορροφήσει τις πιέσεις που συσσωρεύονται.
Η κρατική συμμετοχή παραμένει από τις υψηλότερες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά είναι σημαντικά μειωμένη σε σχέση με τα προ μνημονίων επίπεδα. Η διατήρησή της στα ίδια περίπου επίπεδα συνδέεται με το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και τους περιορισμούς στις μόνιμες δαπάνες.
Το δημογραφικό αλλάζει τους υπολογισμούς
Πίσω από τους αριθμούς του ΕΦΚΑ βρίσκεται το δημογραφικό, που πιέζει όλο και περισσότερο τη μακροπρόθεσμη ισορροπία του ασφαλιστικού.
Οι προβολές της Eurostat, οι οποίες αξιοποιούνται και σε μελέτες του ΙΟΒΕ, δείχνουν ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας αναμένεται να μειωθεί στα 9,5 εκατομμύρια έως το 2050 και κοντά στα 8,1 εκατομμύρια έως το τέλος του αιώνα.
Ακόμη πιο κρίσιμη για το ασφαλιστικό είναι η μείωση του οικονομικά ενεργού πληθυσμού. Από 6,2 εκατομμύρια άτομα το 2020, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί σε περίπου 4,7 εκατομμύρια το 2050.
Το ελληνικό ασφαλιστικό σύστημα λειτουργεί κατά βάση διανεμητικά. Οι εισφορές των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων. Όσο μικραίνει η βάση των εργαζομένων και αυξάνονται οι συνταξιοδοτικές ανάγκες, τόσο στενεύουν τα περιθώρια ισορροπίας.
Η αγορά εργασίας δεν μπορεί να δώσει την ίδια ώθηση
Η εικόνα στην αγορά εργασίας δείχνει επίσης ότι τα περιθώρια βελτίωσης είναι πλέον πιο περιορισμένα.
Η ανεργία έχει υποχωρήσει κοντά στο 8%, γεγονός που μειώνει τον χώρο για νέα μεγάλη αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια.
Παράλληλα, η απασχόληση, που τα προηγούμενα χρόνια αυξανόταν με ρυθμούς κοντά στο 2% ετησίως, εκτιμάται ότι τα επόμενα έτη θα αυξάνεται μόλις κατά 0,2%.
Αυτό σημαίνει ότι η βάση των ασφαλιστικών εισφορών θα συνεχίσει να μεγαλώνει, αλλά με σαφώς πιο αργό ρυθμό σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία, όταν η αύξηση της απασχόλησης στήριξε τα οικονομικά του ΕΦΚΑ.
Οι πρόσθετοι κίνδυνοι για το ασφαλιστικό
Στις πιέσεις που καταγράφονται στις προβολές προστίθενται οι διεκδικήσεις για νέες μόνιμες παροχές και οι πιθανές επιπτώσεις δικαστικών αποφάσεων για συνταξιοδοτικές υποθέσεις.
Στο ίδιο πεδίο εντάσσονται και οι αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορούν βουλευτές και δικαστικούς. Τυχόν επαναφορά παλαιών παροχών ή διεύρυνση συνταξιοδοτικών υποχρεώσεων θα επιβάρυνε περαιτέρω τα οικονομικά του ΕΦΚΑ.
Με βάση το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, τέτοιου είδους μόνιμες επιβαρύνσεις θα πρέπει να καλύπτονται από αντίστοιχες μόνιμες πηγές εσόδων.
Η προειδοποίηση Στουρνάρα
Οι εξελίξεις αυτές δίνουν πρόσθετο βάρος στις προειδοποιήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος για το δημογραφικό.
Ο διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας, έχει επισημάνει επανειλημμένα ότι το δημογραφικό αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες απειλές για τη χώρα, καθώς επηρεάζει ταυτόχρονα την ανάπτυξη, τα δημόσια οικονομικά και το ασφαλιστικό σύστημα.
Οι μεταρρυθμίσεις που εφαρμόστηκαν μετά την κρίση βελτίωσαν τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού και βοήθησαν στην επιστροφή των πλεονασμάτων. Οι νέες προβολές, όμως, δείχνουν ότι το σύστημα περνά σε πιο δύσκολη φάση, με τις δαπάνες να αυξάνονται πιο γρήγορα από τα έσοδα.
Η επιστροφή των ελλειμμάτων από το 2029 είναι το πρώτο σαφές δημοσιονομικό σήμα αυτής της πίεσης. Το ασφαλιστικό μπαίνει ξανά σε περίοδο στενών περιθωρίων, με το δημογραφικό, την απασχόληση και τις συνταξιοδοτικές δαπάνες να καθορίζουν τις αντοχές του ΕΦΚΑ τα επόμενα χρόνια.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- PosoKanei: Πώς λειτουργεί η νέα πλατφόρμα σύγκρισης τιμών
- «Φρένο» στα σενάρια για πλαφόν στα ενοίκια από το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχή
- Καλοκαιρινή ανάσα στην αντλία: Πτωτική τροχιά για τις τιμές των καυσίμων – Η εικόνα στην αγορά της Πάτρας
- Ενεργειακός πυρετός σε Δυτική Ελλάδα και Ιόνιο: «Κλειδώνει» η γεώτρηση στην Κέρκυρα
- Ακίνητα: Οι μεγάλες αλλαγές που ξεκινούν τον Ιούλιο – Τι αλλάζει σε φόρους, Airbnb, ενοίκια και νέα τέλη
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
