John McCarthy: Ο επιστήμονας που έδωσε όνομα στην τεχνητή νοημοσύνη

Γεννήθηκε στις 4 Σεπτεμβρίου 1927 και το 1955 καθιέρωσε τον όρο «artificial intelligence». Εβδομήντα χρόνια μετά την ιστορική συνάντηση του Dartmouth, το πανεπιστήμιο όπου συγκροτήθηκε το νέο επιστημονικό πεδίο επιστρέφει στο ίδιο ζήτημα, αυτή τη φορά με το ερώτημα πού πρέπει να παραμένει απαραίτητη η ανθρώπινη κρίση.

John McCarthy: Ο επιστήμονας που έδωσε όνομα στην τεχνητή νοημοσύνη Ο John McCarthy, μία από τις θεμελιώδεις μορφές της τεχνητής νοημοσύνης, σε επίδειξη υπολογιστικού σκακιού στο Stanford

Στις 31 Αυγούστου 1955, τέσσερις επιστήμονες υπέγραφαν μια πρόταση για ένα θερινό ερευνητικό πρόγραμμα στο Dartmouth College. Ο τίτλος της περιείχε έναν όρο που δεν είχε ακόμη καθιερωθεί ως όνομα επιστημονικού πεδίου: «artificial intelligence».

Ανάμεσα στους συντάκτες ήταν ο John McCarthy, μαθηματικός τότε στο Dartmouth, ο οποίος πιστώνεται με την επιλογή του όρου «τεχνητή νοημοσύνη». Μαζί του υπέγραφαν ο Marvin Minsky του Harvard, ο Nathaniel Rochester της IBM και ο Claude Shannon των Bell Telephone Laboratories. Η πρόταση προέβλεπε μια δίμηνη έρευνα με τη συμμετοχή δέκα επιστημόνων και στηριζόταν σε μια εξαιρετικά φιλόδοξη για την εποχή παραδοχή: ότι οι λειτουργίες της μάθησης και της νοημοσύνης θα μπορούσαν να περιγραφούν με τέτοια ακρίβεια ώστε μια μηχανή να είναι σε θέση να τις προσομοιώσει.

Ο McCarthy είχε γεννηθεί στις 4 Σεπτεμβρίου 1927 στη Βοστώνη. Σχεδόν έναν αιώνα αργότερα, το όνομα του ανθρώπου που έδωσε στην τεχνητή νοημοσύνη την ονομασία με την οποία τη γνωρίζουμε σήμερα παραμένει στενά συνδεδεμένο με την απαρχή ενός πεδίου που έχει πλέον ξεφύγει από τα όρια των εργαστηρίων υπολογιστών.

Διαβάστε επίσης: Ο «Μαΐστρος» μιλά ελληνικά – Η τεχνητή νοημοσύνη που αναπτύχθηκε στο Πανεπιστήμιο Πατρών

Η πρόταση του 1955 για το Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence, όπου εμφανίστηκε ο όρος που έμελλε να ονομάσει ένα ολόκληρο επιστημονικό πεδίο

Το καλοκαίρι που η AI απέκτησε επιστημονική ταυτότητα

Το Dartmouth Summer Research Project on Artificial Intelligence πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1956 στο Hanover του New Hampshire. Η συνάντηση θεωρείται ευρέως σημείο αφετηρίας της τεχνητής νοημοσύνης ως αυτοτελούς ερευνητικού πεδίου, παρότι οι ιδέες πάνω στις οποίες στηρίχθηκε είχαν αρχίσει να διαμορφώνονται πολύ νωρίτερα, με καθοριστική μεταξύ άλλων τη δουλειά του Alan Turing.

Η σημασία του McCarthy, ωστόσο, δεν εξαντλήθηκε στην ονοματοδοσία.

Το 1958 δημιούργησε τη LISP, τη γλώσσα προγραμματισμού που συνδέθηκε όσο λίγες με την πρώιμη έρευνα στην τεχνητή νοημοσύνη. Συνέβαλε επίσης καθοριστικά στην ανάπτυξη του time-sharing, της δυνατότητας δηλαδή πολλοί χρήστες να μοιράζονται ταυτόχρονα τους πόρους ενός υπολογιστή, μια ιδέα που άλλαξε τον τρόπο χρήσης των υπολογιστικών συστημάτων και προηγήθηκε κατά δεκαετίες της εποχής του cloud computing.

Στο Stanford δημιούργησε έναν από τους σημαντικότερους πρώιμους πυρήνες έρευνας στην AI. Εκεί η δουλειά του επεκτάθηκε από τη λογική και την αναπαράσταση της γνώσης έως τη ρομποτική και το υπολογιστικό σκάκι. Το 1971 τιμήθηκε με το Turing Award, την κορυφαία διάκριση της επιστήμης των υπολογιστών.

Διαβάστε επίσης: Γιαν ΛεΚούν: «Τα ρομπότ δεν καταλαβαίνουν τον κόσμο ούτε σαν αρουραίος» – Γιατί τα σημερινά AI μοντέλα δυσκολεύονται να κατανοήσουν την πραγματικότητα

Ερευνητές που συνδέθηκαν με το ιστορικό θερινό πρόγραμμα του Dartmouth το 1956, το οποίο θεωρείται σημείο αφετηρίας της AI ως αυτοτελούς επιστημονικού πεδίου

Εβδομήντα χρόνια μετά το Dartmouth

Το 2026 το Dartmouth τιμά τα 70 χρόνια από εκείνο το καλοκαίρι του 1956 με σειρά εκδηλώσεων αφιερωμένων στην ιστορία και στο μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης. Η κεντρική διοργάνωση θα πραγματοποιηθεί από τις 29 έως τις 31 Οκτωβρίου με τον τίτλο «AI at 70: What Must Remain Human?».

Η επιλογή της θεματικής αποτυπώνει και τη μετατόπιση που έχει συντελεστεί μέσα σε επτά δεκαετίες. Η συζήτηση δεν περιορίζεται πλέον στο εάν οι μηχανές μπορούν να εκτελέσουν λειτουργίες που συνδέονται με την ανθρώπινη νοημοσύνη. Αφορά την ευθύνη για τις αποφάσεις τους, τα πεδία στα οποία η ανθρώπινη κρίση πρέπει να παραμένει καθοριστική και τα όρια της ανάθεσης κρίσιμων λειτουργιών σε ολοένα ικανότερα συστήματα. Αυτά ακριβώς είναι τα ερωτήματα που το Dartmouth θέτει στη φετινή επέτειο.

Ο John McCarthy πέθανε το 2011, αρκετά χρόνια πριν από τη σημερινή εξάπλωση της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης. Πρόλαβε, όμως, να δει το πεδίο που βοήθησε να συγκροτηθεί να περάσει από διαδοχικές περιόδους μεγάλων προσδοκιών, απογοητεύσεων και επιστημονικών ανατροπών.

Στα 70 χρόνια από το Dartmouth, η αρχική υπόθεση της μικρής εκείνης ομάδας επιστημόνων έχει αποκτήσει διαστάσεις που δύσκολα μπορούσαν να προβλεφθούν το 1956. Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον εργαλείο στην εργασία, την εκπαίδευση, την έρευνα, την ιατρική και τη δημιουργία περιεχομένου. Και η συζήτηση που ξεκίνησε με το ερώτημα τι μπορεί να κάνει μια μηχανή έχει φτάσει σε ένα πολύ πιο σύνθετο σημείο: ποια ευθύνη δεν μπορεί να μεταβιβαστεί στη μηχανή.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο