Κλιματική κρίση: Η Πάτρα, τα κενά της Πολιτικής Προστασίας και το στοίχημα της ανθεκτικότητας
Η κλιματική κρίση δεν είναι πια μελλοντική απειλή, αλλά πραγματικότητα που πιέζει ήδη πόλεις, περιφέρειες και υποδομές. Στο 14ο Regional Growth Conference στην Πάτρα, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, της επιστήμης και των τεχνικών φορέων μίλησαν για τα κενά στην Πολιτική Προστασία, την ανάγκη πρόληψης και τα έργα που πρέπει να γίνουν πριν η επόμενη καταστροφή βρει ξανά τη χώρα απροετοίμαστη.
Η μεγάλη πρόκληση της κλιματικής κρίσης, τα «κενά» στο σύστημα πολιτικής προστασίας και η ανάγκη ολιστικής αντιμετώπισης από το επίπεδο της γειτονιάς ως τον δήμο και την περιφέρεια, συζητήθηκαν στο 14ο Regional Growth Conference (RGC 2026), που διοργανώνουν η εφημερίδα ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και το Πανεπιστήμιο Πατρών, υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων. Τη συζήτηση συντόνισε ο Βασίλης Αλεξίου, ιδιοκτήτης του Trikalavoice.
Την αδυναμία της πολιτείας τα προηγούμενα χρόνια να αναγνωρίσει τα σημάδια της κλιματικής αλλαγής, ανέδειξε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, φέρνοντας το παράδειγμα του Ιανού. «Θα μπορούσαμε τότε να είχαμε κάνει πράγματα, αλλά δεν φροντίσαμε να χτίσουμε ένα δίκτυ προστασίας στη Θεσσαλία», ανέφερε.
Μίλησε για την πολυεπίπεδη δράση που απαιτήθηκε, μετά τη μεγάλη καταστροφή του Daniel, τόσο σε επίπεδο αποκατάστασης όσο και προληπτικής παρέμβασης. «Φτιάξαμε ένα σύστημα πολιτικής προστασίας στην περιφέρεια και βάσει αυτού κάναμε αποκατάσταση σε πάνω από 1.000 σημεία», είπε και αναφέρθηκε ειδικά στο Επιχειρησιακό Κέντρο Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, το πρώτο στη χώρα.
Ερωτηθείς για τα αποτελέσματα επί του πεδίου, ο κ. Κουρέτας χαρακτήρισε ως σημαντικό τεστ την κακοκαιρία Byron στα τέλη του 2025, όπου η βροχόπτωση αντιστοιχούσε μεσοσταθμικά στο 91% του Ιανού, αλλά τα πλημμυρισμένα στρέμματα ήταν μόλις 18.500 έναντι 248.000, όταν ο Daniel άφησε 500.000 πλημμυρισμένα στρέμματα.
«Αυτό μας έδειξε και τα όρια μας. Δεν μπορούμε με τα μέσα που διαθέτουμε να αντιμετωπίσουμε μια πλημμύρα αιχμής, τύπου Daniel», εξήγησε και τόνισε την ανάγκη να ολοκληρωθούν το φράγμα Ενιπέα, που θα συμμετέχει με 27% στην προστασία από ένα φαινόμενο σαν τον Daniel, και τα φράγματα Πύλης και Μουζακίου που μοιράζονται από 15%. «Εάν είχαν γίνει αυτά τα φράγματα νωρίτερα, θα είχαμε προλάβει και τον Daniel», εκτίμησε.
Έως ότου αυτά ολοκληρωθούν, έθεσε σε προτεραιότητα τα έργα ορεινής υδρονομίας, όπου εργολάβος υπάρχει μόνο στη Μαγνησία, ενώ εξέφρασε την πεποίθηση ότι μες το καλοκαίρι θα υπάρχει και στους υπόλοιπους τρεις νομούς. «Μέσα στο 2027, με όσα έχουμε κάνει, θα έχουμε φτάσει σε ένα καλό επίπεδο προστασίας σε πλημμυρικές αιχμές, τύπου Daniel, αλλά όχι στο απόλυτο», επισήμανε.
«Η κλιματική αλλαγή είναι κάτι που αναμέναμε λόγω του τρόπου που πολιτεία και τοπικοί φορείς αντιμετώπιζαν το θέμα του περιβάλλοντος. Δεν υπήρχε χρηστή διαχείριση πόρων», είπε, από την πλευρά του, ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκηση Πελοποννήσου, Δυτικής Ελλάδας και Ιονίου, Δημήτριος Κατσαρός. Απέδωσε το πρόβλημα τόσο στα οικολογικά δεδομένα όσο και στην ανθρώπινη παρέμβαση.
Χαρακτήρισε ως «ακρογωνιαίο λίθο» της πρόληψης των πλημμυρικών φαινομένων τα μικρά έργα ορεινής υδρονομίας, τα οποία είχαν σταματήσει εδώ και δεκαετίες, και θα πρέπει να μπουν ως άξονας στα προγράμματα της πολιτείας.
«Πρέπει να κάνουμε από μικρές δράσεις στην καθημερινότητα μέχρι πολύ μεγαλύτερες όσο οι φορείς ανεβαίνουν στην ιεραρχία, καθώς και μια κρατική πολιτική που θα διασφαλίζει ένα σύστημα πολιτικής προστασίας, το οποίο θα προλαμβάνει και δεν θα μένει στην καταστολή», τόνισε.
«Οι φυσικές καταστροφές δεν αποτελούν μια ατυχή παρένθεση. Είναι οι προκλήσεις που περιμέναμε μεν πιο μετά, αλλά έχουν έρθει στο σήμερα», είπε ο Ευάγγελος Καραχάλιος, Πρόεδρος του ΤΕΕ – Τμήμα Δυτικής Ελλάδας, και διευκρίνισε ότι αποτελούν προβλέψιμους κινδύνους. Ως προς τους παράγοντες που επιτείνουν τις επιπτώσεις των ακραίων φαινομένων, ξεχώρισε τη γήρανση των υποδομών, την άναρχη χωρική ανάπτυξη, τον κατακερματισμό αρμοδιοτήτων και την απουσία κουλτούρας πρόληψης.
«Ακόμα και τα χρηματοδοτικά εργαλεία της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, επιβάλλουν όταν γίνει μια καταστροφή να αποκαταστήσουμε τις υποδομές και το φυσικό περιβάλλον στην πρότερη κατάσταση. Καμία κουλτούρα ανθεκτικότητας», επισήμανε. Σε αυτό το πλαίσιο, υπογράμμισε πως η Ελλάδα στερείται 13 περιφερειακών σχεδίων εκτίμησης κινδύνου, φυσικού και τεχνολογικού, τη στιγμή που οι υποδομές μας έχουν σχεδιαστεί με δεδομένα άλλων δεκαετιών.
«Μετά την υβριδική φωτιά της Πάτρας τον Αύγουστο του 2025, όπου φάνηκε η αδυναμία του κράτους να σχεδιάσει ολιστικά, το Τεχνικό Επιμελητήριο πρότεινε στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος να αναλάβει το risk assessment για τρεις περιφερειακές ενότητες, να συντάξει σχέδιο μείωσης του κινδύνου και εφόσον υπάρχει ανάγκη να κάνει σχέδιο αποκατάστασης», είπε ο κ. Καραχάλιος.
«Έχουμε ξεκάθαρα κλιματική κρίση, όχι κλιματική αστάθεια», απάντησε ο Δρ. Σπυρίδων Βασιλάκος, Διευθυντής και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), τονίζοντας μάλιστα ότι δεν μπορούμε ούτε να αποφύγουμε την κλιματική κρίση ούτε να τη σταματήσουμε. Ειδικά, ως προς την αύξηση της θερμοκρασίας, ανέφερε πως στη Μεσόγειο τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα από άλλες περιοχές του πλανήτη.
Προκειμένου να συμβάλλει στην κατεύθυνση της ανθεκτικότητας, το ΕΑΑ δημιουργεί στα Αντικύθηρα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το μεγαλύτερο ερευνητικό κέντρο παρατήρησης της κλιματικής κρίσης πανευρωπαϊκά. Αυτό θα παρέχει δεδομένα για τις επόμενες δεκαετίες, ώστε να προωθούνται οι κατάλληλες πολιτικές.
«Πρέπει να δούμε, όμως, το φαινόμενο ολιστικά. Από το κύτταρο της κοινωνίας που είναι η γειτονιά να πάμε σε επίπεδο δήμου και περιφέρειας», τόνισε. Διαβεβαίωσε, δε, ότι η επιστημονική κοινότητα διαθέτει την κατάρτιση, τα μοντέλα, ενώ μέσα στον επόμενο ενάμιση χρόνο θα διαθέτει και τον εξοπλισμό, καθώς εγκαθίστανται μετρητικοί σταθμοί του ΕΑΑ σε όλη την επικράτεια από τους Οθωνούς μέχρι τη Γαύδο.
Το Regional Growth Conference πραγματοποιήθηκε από τις 19 έως τις 21 Μαΐου στο Συνεδριακό και Πολιτιστικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Πατρών, και ύστερα από 14 χρόνια πλέον έχει καθιερωθεί ως ένας σημαντικός θεσμός διαλόγου και ανταλλαγής ιδεών για το μέλλον των ελληνικών περιφερειών και της πραγματικής οικονομίας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου για τη χώρα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
