Μαριάνα Σταματιάδου: «Τα παιδιά φωνάζουν με τον τρόπο τους» – Η πίεση που πνίγει τους εφήβους
Με αφορμή την αυτοκτονία των δύο 17χρονων στην Ηλιούπολη, η γιατρός Μαριάννα Σταματιάδου μιλά για την πίεση που βιώνουν οι έφηβοι, τις απαιτήσεις που συχνά φορτώνουν οι μεγάλοι στα παιδιά και την ανάγκη οι γονείς να ακούν, να παρατηρούν και να ζητούν βοήθεια χωρίς φόβο και χωρίς ντροπή.
Η υπόθεση των δύο 17χρονων κοριτσιών στην Ηλιούπολη δεν αφήνει εύκολες απαντήσεις. Ανοίγει όμως ξανά μια δύσκολη και αναγκαία συζήτηση: πόσο πραγματικά ακούμε τους εφήβους πριν φτάσουν να φωνάξουν με τον πιο ακραίο τρόπο;
Η Μαριάννα Σταματιάδου, μιλά με αφορμή το περιστατικό, προσεγγίζοντάς το ως γιατρός και ως άνθρωπος που έχει δει από κοντά οικογένειες, γονείς και παιδιά να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν εγκαίρως ότι κάτι δεν πάει καλά.
Το πρώτο σημείο στο οποίο στέκεται είναι απλό, αλλά κρίσιμο: τα παιδιά συχνά δείχνουν ότι πιέζονται, ακόμη κι όταν δεν το λένε καθαρά.
«Τα παιδιά μας ουσιαστικά φωνάζουν. Φωνάζουν με τον τρόπο τους», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι οι αλλαγές στη συμπεριφορά, η έντονη αντίδραση, η απομόνωση ή η δυσκολία επικοινωνίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως «καπρίτσιο» της εφηβείας, αλλά ως σήματα που χρειάζονται προσοχή.
Η πίεση της επιτυχίας και το βάρος στους εφήβους
Η Μαριάννα Σταματιάδου μιλά για μια καθημερινότητα που συχνά εξαντλεί τα παιδιά: σχολείο, φροντιστήρια, βαθμοί, εξετάσεις, προσδοκίες. Μια συνεχής διαδρομή απαιτήσεων, στην οποία ο έφηβος καλείται να ανταποκριθεί χωρίς πάντα να έχει τον χώρο να εκφράσει κόπωση, φόβο ή αποτυχία.
«Τα παιδιά μας είναι πολύ καταπιεσμένα. Πολλές ώρες σχολείο, πολλές ώρες φροντιστήριο. Αλλά φταίμε κι εμείς οι γονείς, γιατί ζητάμε από αυτά πολλά πράγματα», λέει.
Η ίδια στέκεται ιδιαίτερα στην τάση των γονιών να προβάλλουν στα παιδιά ένα συγκεκριμένο μοντέλο επιτυχίας, σαν να υπάρχει μόνο ένας αποδεκτός δρόμος.
«Θέλουμε τα παιδιά μας να γίνουν επιστήμονες. Δεν μπορούν να γίνουν όλα τα παιδιά επιστήμονες. Ούτε μπορούν όλα να παίρνουν καλούς βαθμούς», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι αυτό που χρειάζονται οι έφηβοι δεν είναι περισσότερη πίεση, αλλά περισσότερη κατανόηση.
«Η αποτυχία δεν είναι το τέλος»
Ένα από τα πιο ουσιαστικά σημεία της παρέμβασής της αφορά την έννοια της αποτυχίας. Για τη Μαριάννα Σταματιάδου, οι βαθμοί, οι εξετάσεις και η σχολική επίδοση δεν μπορούν να καθορίζουν την αξία ενός παιδιού ούτε να παρουσιάζονται ως απόλυτο μέτρο της ζωής του.
«Η αποτυχία πολλές φορές είναι η αφορμή για να φτιάξουμε κάτι καινούριο. Οι αποτυχίες είναι αυτές που πολλές φορές μας οδηγούν στην επιτυχία», τονίζει.
Η ίδια επισημαίνει ότι οι γονείς οφείλουν να βοηθήσουν τα παιδιά να καταλάβουν πως ένας κακός βαθμός, μια χαμένη ευκαιρία ή μια δυσκολία δεν κλείνουν τον δρόμο. Υπάρχουν δεύτερες προσπάθειες, διαφορετικές διαδρομές, επιλογές έξω από το αυστηρό καλούπι που συχνά δημιουργεί η κοινωνία γύρω από το πανεπιστήμιο και την επαγγελματική επιτυχία.
«Δεν είναι μόνο το πανεπιστήμιο. Δεν είναι όλοι επιστήμονες, προς Θεού», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Οι γονείς πρέπει να ακούν πριν απαιτήσουν
Στο ερώτημα τι μπορούν να κάνουν οι γονείς, η απάντησή της επιστρέφει στα βασικά: αγάπη, παρουσία, συζήτηση, κατανόηση. Όχι όμως ως γενικές έννοιες, αλλά ως καθημερινή στάση.
«Πρώτα απ’ όλα να αγαπάνε τα παιδιά τους. Να μην τα πιέζουν. Να τα κατανοούν. Να συζητάνε μαζί τους», λέει.
Αναγνωρίζει ότι η εφηβεία είναι δύσκολη ηλικία και ότι πολλές φορές τα παιδιά δεν ανοίγονται εύκολα. Γι’ αυτό, όπως εξηγεί, ο τρόπος προσέγγισης έχει μεγάλη σημασία. Οι γονείς δεν μπορούν να πλησιάσουν έναν έφηβο μόνο με εντολές, απαιτήσεις ή ερωτήσεις που μοιάζουν με ανάκριση.
«Όχι με απαίτηση: πες μου αυτό, κάνε εκείνο. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να ξέρουν ότι τα αγαπάς. Και έχουν ανάγκη αυτή την αγάπη και την κατανόηση», σημειώνει.
Όταν οι γονείς δεν ξέρουν τι να κάνουν
Η Μαριάννα Σταματιάδου επιμένει ότι δεν χρειάζονται μόνο τα παιδιά στήριξη. Συχνά βοήθεια χρειάζονται και οι ίδιοι οι γονείς, ιδίως όταν νιώθουν ότι δεν μπορούν να διαχειριστούν την αντίδραση, τη σιωπή, την απομόνωση ή την ένταση ενός παιδιού.
Όπως λέει, ένας γονιός που φοβάται ότι κάτι δεν πάει καλά δεν πρέπει να μένει μόνος με την αγωνία του. Μπορεί να απευθυνθεί σε γιατρό, ψυχολόγο ή σε κάποιον ειδικό που θα τον καθοδηγήσει.
«Οι ίδιοι οι γονείς πολλές φορές χρειάζονται βοήθεια για να μπορούν να αντιμετωπίσουν τα παιδιά τους», αναφέρει.
Ιδιαίτερη σημασία δίνει και στον οικογενειακό γιατρό, ο οποίος συχνά γνωρίζει το περιβάλλον μιας οικογένειας και μπορεί να λειτουργήσει ως πρώτο πρόσωπο εμπιστοσύνης.
«Ο φόβος είναι ο χειρότερος εχθρός. Πρέπει να μιλάμε για να μπορούν οι άλλοι να μας καταλάβουν και να διορθώσουν το πρόβλημα», τονίζει.
Να μη γίνει ο πόνος θέαμα
Η συζήτηση για τέτοια περιστατικά χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Η Μαριάννα Σταματιάδου σημειώνει ότι τα ζητήματα ψυχικής υγείας συχνά κρύβονται από τις οικογένειες, επειδή εξακολουθούν να θεωρούνται ταμπού. Από την άλλη πλευρά, η συνεχής αναπαραγωγή ενός περιστατικού χωρίς μέτρο μπορεί να λειτουργήσει επιβαρυντικά.
Η ίδια τονίζει ότι η κοινωνία δεν πρέπει ούτε να σωπαίνει ούτε να μετατρέπει τον πόνο σε θέαμα. Χρειάζεται τρόπος, ψυχραιμία και σεβασμός.
Επισημαίνει ακόμη ότι στις εφηβικές ηλικίες μπορεί να λειτουργήσει έντονα ο μιμητισμός. Γι’ αυτό, όπως λέει, ο δημόσιος λόγος δεν πρέπει να εξιδανικεύει τέτοιες πράξεις, ούτε να δημιουργεί την εντύπωση ότι αποτελούν λύση, ηρωισμό ή διέξοδο.
«Δεν είναι ντροπή να ζητήσεις βοήθεια»
Το πιο καθαρό μήνυμα της Μαριάννας Σταματιάδου είναι ότι κανείς δεν πρέπει να ντρέπεται να ζητήσει βοήθεια. Ούτε το παιδί που πιέζεται ούτε ο γονιός που φοβάται ούτε η οικογένεια που δυσκολεύεται να διαχειριστεί μια κρίση.
«Δεν είναι κακό. Είναι απαραίτητο», λέει για την αναζήτηση στήριξης από ειδικούς.
Υπενθυμίζει ότι υπάρχουν γραμμές βοήθειας στις οποίες μπορούν να απευθυνθούν παιδιά και γονείς, ακόμη και αν δεν θέλουν να πουν το όνομά τους. Το ζητούμενο, όπως τονίζει, είναι να γίνει το πρώτο βήμα.
Γιατί, πριν από κάθε τραγωδία, μπορεί να υπάρχει μια σιωπηλή κραυγή. Και το κρίσιμο είναι να βρεθεί κάποιος να την ακούσει εγκαίρως.
Σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου ή έντονης ψυχικής πίεσης, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018, στο 112 ή στο πλησιέστερο νοσοκομείο. Για παιδιά και εφήβους λειτουργεί επίσης η Γραμμή SOS 1056 από «Το Χαμόγελο του Παιδιού».
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
