Μεγάλη Τετάρτη σήμερα: Το Ιερό Ευχέλαιο, η ακολουθία του Νιπτήρος και τα παλιά έθιμα που επιβιώνουν
Πώς τελείται το Μυστήριο του Ευχελαίου, τι συμβολίζει η Ακολουθία του Νιπτήρος. Τα έθιμα της Μεγάλης Τετάρτης σε όλη την Ελλάδα
Σήμερα, Μεγάλη Τετάρτη 8 Απριλίου 2026, η Εκκλησία τελεί τον Εσπερινό με τροπάρια από τον Όρθρο της προηγούμενης ημέρας και την τελευταία Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία του έτους. Το μεσημέρι ή νωρίς το απόγευμα τελείται το Ιερό Μυστήριο του Ευχελαίου.
Το Ευχέλαιο είναι ένα από τα επτά Μυστήρια της Ορθόδοξης Εκκλησίας και έχει σκοπό τη θεραπεία ψυχικών και σωματικών ασθενειών. Βασίζεται στην Αποστολική Παράδοση, όπως περιγράφεται στο Ευαγγέλιο του Μάρκου (στ΄ 13) και στην Επιστολή του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου (ε΄ 14-15). Στο τέλος του Μυστηρίου, ο ιερέας διαβάζει τη συγχωρητική ευχή και μυρώνει τους πιστούς σε διάφορα μέλη του σώματος.
Σύμφωνα με την παράδοση, το Ευχέλαιο τοποθετήθηκε τη Μεγάλη Τετάρτη ώστε να συμπληρώσει την εξομολόγηση και να μην εμποδίζουν ελαφρά αμαρτήματα τους πιστούς από τη Θεία Κοινωνία της Μεγάλης Πέμπτης, ημέρα κατά την οποία τιμάται ο Μυστικός Δείπνος.
Σε ορισμένους τόπους, όπως στα Ιεροσόλυμα και την Πάτμο, πριν τον Όρθρο της Μεγάλης Πέμπτης τελείται η Ακολουθία του Νιπτήρος. Σε αυτήν συμμετέχουν δεκατρείς κληρικοί, με τον πρώτο ιερέα ή αρχιερέα να πλένει τα πόδια των άλλων δώδεκα, σε ανάμνηση της ταπεινής πράξης του Χριστού προς τους μαθητές Του.
Ο Όρθρος της Μεγάλης Πέμπτης σηματοδοτεί την έναρξη της Εβδομάδας των Παθών και αναφέρει τέσσερα γεγονότα: τον Ιερό Νιπτήρα, τον Μυστικό Δείπνο, την Υπερφυά Προσευχή και την Προδοσία. Κατά τον Μυστικό Δείπνο, ο Χριστός παρέδωσε στους μαθητές Του το Μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας με τα λόγια «Λάβετε, φάγετε, τοῦτό μού ἐστι τὸ σῶμα…» και «Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες, τοῦτό ἐστι τὸ αἷμά μου…». Στη συνέχεια προφήτευσε την προδοσία του Ιούδα και την τριπλή άρνηση του Πέτρου.
Τα έθιμα της Μεγάλης Τετάρτης στην Ελλάδα
Ιδιαίτερη θέση έχει η συνήθεια πολλών γυναικών να πηγαίνουν αλεύρι στην εκκλησία κατά τη Μεγάλη Τετάρτη. Με αυτό το αλεύρι ζυμώνουν αργότερα το ψωμί της Λαμπρής και τα κουλούρια.
Παλαιότερα, την ίδια ημέρα παρασκευαζόταν η «νέα ζύμη». Οι γυναίκες μάζευαν αλεύρι από σπίτι σε σπίτι, το ζύμωναν χωρίς προζύμι και το πήγαιναν στην εκκλησία. Ο ιερέας ακουμπούσε πάνω στη ζύμη τον Τίμιο Σταυρό, το ζυμάρι φούσκωνε και γινόταν το προζύμι της χρονιάς, το οποίο μοιραζόταν σε όλα τα σπίτια.
Σε περιοχές όπως ο Πόντος, το Ευχέλαιο τελούνταν συχνά μέσα στα σπίτια. Τα ξύλα που χρησιμοποιούσαν οι ιερείς για να μυρώσουν τους πιστούς φυλάσσονταν ως ιερά αντικείμενα και σε ορισμένες περιπτώσεις τοποθετούνταν στα θεμέλια νέων σπιτιών για ευλογία.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
