Ο Νίκος Μαρούδας γράφει: Η συμμαχία των φτωχών
Ο Νίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβολος
Η Ευρώπη μιλά για ενότητα, αλλά το χάσμα Βορρά–Νότου μεγαλώνει σιωπηλά και επίμονα. Την εβδομάδα που πέρασε, η Αθήνα είχε τη χαρά να φιλοξενήσει ακόμη ένα ευρωπαϊκό «πανηγύρι», με οικοδεσπότες τον Emmanuel Macron και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Χαμόγελα, χειραψίες, δηλώσεις υψηλού επιπέδου–όλα τα απαραίτητα συστατικά μίας επιτυχημένης πολιτικής παράστασης. Γιατί, όπως γνωρίζουμε, στην Ευρώπη η εικόνα προηγείται της ουσίας. Και πολλές φορές την αντικαθιστά πλήρως.
Την ίδια στιγμή, στη Μέση Ανατολή οι ισορροπίες θυμίζουν τεντωμένο σχοινί. Οι συζητήσεις για ειρήνη προχωρούν με τη γνωστή ταχύτητα των γεωπολιτικών συμφερόντων: αργά, επιλεκτικά και μόνο όταν εξυπηρετεί.
Στην Ευρώπη, ωστόσο, το ζήτημα δεν είναι τόσο η απειλή, όσο η διάθεση να την αντιμετωπίσει συλλογικά. Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.
Οι χώρες του Βορρά, με την άνεση που προσφέρει η οικονομική ισχύς, παρακολουθούν τις εξελίξεις με μία σχεδόν αξιοζήλευτη ψυχραιμία. Δεν δείχνουν ιδιαίτερο ενθουσιασμό να εμπλακούν σε νέες περιπέτειες εξοπλισμών ή να φορτωθούν το κόστος μίας κρίσης που -τουλάχιστον προς το παρόν– μπορούν να διαχειριστούν από απόσταση. Αλλωστε, ο πληθωρισμός, που κάνει τα πρώτα του βήματα, δεν πονάει το ίδιο, όταν έχεις μάθει να περπατάς σε πιο σταθερό έδαφος.
Στον Νότο, τα πράγματα είναι λίγο πιο… δημιουργικά.
Εκεί όπου κάθε αύξηση τιμών μεταφράζεται άμεσα σε κοινωνική ένταση, η οικονομική «ευελιξία» δεν είναι πλεονέκτημα, αλλά ανάγκη επιβίωσης.
Στη Γαλλία, ο Emmanuel Macron γνωρίζει καλά ότι η ιστορία δεν γράφεται μόνο με μεταρρυθμίσεις, αλλά και με αντιδράσεις. Η αύξηση του κόστους ζωής, και ειδικά των καυσίμων, έχει αποδείξει ότι μπορεί να βγάλει τους πολίτες στον δρόμο με εντυπωσιακή συνέπεια. Και κανείς δεν θέλει να μείνει στην ιστορία ως ο ηγέτης που υποτίμησε το θυμό της κοινωνίας–ή, ακόμη χειρότερα, ως «λίγος», όπως φρόντισε να υπενθυμίσει ο Ντόναλντ Τραμπ.
Στην Ελλάδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης κινείται σε γνώριμα νερά: εκλογές στον ορίζοντα, πίεση στο παρόν και υποσχέσεις για το μέλλον. Η εξίσωση είναι απλή στη θεωρία και δύσκολη στην πράξη: αυξανόμενη φτώχεια από τη μία, αυξημένες αμυντικές δαπάνες από την άλλη. Και κάπου στη μέση, η προσπάθεια να πειστεί η κοινωνία ότι όλα αυτά είναι όχι μόνο αναγκαία, αλλά και προς όφελός της.
Ετσι στήνονται τα ευρωπαϊκά «πανηγύρια»: με φόντο τις κρίσεις και πρωταγωνιστές τις δηλώσεις. Η ενότητα διακηρύσσεται, αλλά σπάνια δοκιμάζεται. Και όταν δοκιμάζεται, αποδεικνύεται πόσο διαφορετικά αντιλαμβάνονται οι χώρες-μέλη το «κοινό συμφέρον».
Το χάσμα Βορρά–Νότου δεν είναι νέο. Αυτό που αλλάζει είναι το μέγεθός του. Η οικονομική ισχύς του Βορρά συνεχίζει να μεγαλώνει, ενώ ο Νότος καλείται να προσαρμοστεί, να αντέξει και –κατά προτίμηση– να μην διαμαρτύρεται υπερβολικά.
Ισως τελικά η Ευρωπαϊκή Ενωση να μην οδεύει προς ένα θεαματικό τέλος, αλλά προς κάτι πιο γνώριμο: μία αργή, διακριτική απομάκρυνση των πραγματικοτήτων των μελών της. Μία ένωση στα χαρτιά και μία καθημερινότητα σε απόσταση.
Και μέσα σε αυτό το τοπίο, διαμορφώνεται μία άτυπη «συμμαχία των φτωχών». Οχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Γιατί όταν ο πλούτος καθορίζει τους κανόνες, οι υπόλοιποι απλώς καλούνται να προσαρμοστούν.
Ή, για να το πούμε πιο απλά: στην Ευρώπη της αλληλεγγύης, κάποιοι είναι λίγο πιο… αλληλέγγυοι από τους άλλους.
Ο Νίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβολος
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
