Ο Βύρων Φιδετζής στην «Π»: «Η Πάτρα πρέπει να αποκτήσει κρατική ορχήστρα»
Συμφωνική συναυλία της Φιλαρμόνιας Ορχήστρας Αθηνών στο Δημοτικό Θερινό Θέατρο, σήμερα Τετάρτη 8 Ιουλίου
Η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών έρχεται στην πόλη μας για μια ξεχωριστή συμφωνική συναυλία στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Πάτρας. Την Τετάρτη 8 Ιουλίου (ώρα 21:30), στο Δημοτικό Θερινό Θέατρο της οδού Ρίτσου, θα συμπράξει με τη διακεκριμένη πατρινή υψίφωνο Βασιλική Καραγιάννη, υπό τη μουσική διεύθυνση του καλλιτεχνικού της διευθυντή, Βύρωνα Φιδετζή. Με αφορμή τη συναυλία, ο καταξιωμένος αρχιμουσικός μιλά για το πρόγραμμα της βραδιάς, τη διαχρονική του προσπάθεια να αναδείξει την ελληνική έντεχνη μουσική και το όραμά του για το μέλλον της Ορχήστρας.
–Η συμφωνική συναυλία που θα παρουσιάσει η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών συνδέει τη μεγάλη ρωσική μουσική παράδοση με τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία. Πώς προέκυψε αυτό το «πάντρεμα» και τι θα ακούσει το κοινό;
Η επιλογή έχει να κάνει και με την επιλογή της σολίστ, της εξαιρετικής Βασιλικής Καραγιάννη, με καταγωγή από την Πάτρα. Ηξερα ότι είχε μια αδυναμία στο ιδιαίτερο κοντσέρτο για κολορατούρα σοπράνο του Ράινχολντ Γκλιέρ. Γύρω από αυτό δημιουργήθηκε ένα πρόγραμμα με έργα από τη ρωσική και σοβιετική μουσική του πρώτου μισού του 20ου αιώνα. Επιλέξαμε το ιδιαίτερα αγαπητό Κουαρτέτο Εγχόρδων αρ. 8 του Ντμίτρι Σοστακόβιτς –του αφιερωμένου στα θύματα του φασισμού και του πόλεμου–, σε διασκευή για συμφωνική ορχήστρα δωματίου από τον πρόωρα χαμένο Ελληνα συνθέτη Κώστα Νικήτα. Επίσης, την «Κλασική Συμφωνία» του Σεργκέι Προκόφιεφ, ένα έργο πολύ δροσερό, με το οποίο θα κλείσει η συναυλία. Μεταξύ αυτών θα ακουστεί ένας κύκλος τραγουδιών του Πατρινού συνθέτη Δημητρίου Λιάλιου –τα τρία σε ποίηση του Λευκαδίτη Αναστασίου Σκιαδαρέση και ένα πάνω σε δημοτική ποίηση.
– Η συναυλία φέρνει κοντά τον Ράινχολντ Γκλιέρ και τον Πατρινό Δημήτριο Λιάλιο, οι οποίοι δεν είναι ιδιαίτερα γνωστοί στο ευρύ κοινό. Πώς «συνομιλεί» το έργο τους;
Κινούνται στην ίδια εποχή και εκπροσωπούν ένα, θα έλεγα, μεταρομαντικό ακόμα ιδίωμα. Ο Γκλιέρ είναι ένας σοβιετικός συνθέτης ο οποίος μαθήτευσε στην περίφημη σχολή της Αγίας Πετρούπολης, με τον Ρίμσκι Κόρσακοφ και άλλους σημαντικούς Ρώσους συνθέτες. Ο Λιάλιος, σπουδαγμένος στο Μόναχο, είχε μια επιρροή καταρχάς από τον Βάγκνερ, η οποία ήταν καταλυτική στο τέλος του 19ου αιώνα στην Γερμανία. Ερχόμενος στην Ελλάδα επηρεάστηκε και από το κίνημα της Εθνικής Μουσικής Σχολής –με συνθέτες όπως οι Καλομοίρης και Λαυράγκας.
-Εχετε ασχοληθεί με την έρευνα και τη μουσική επιμέλεια του έργου του Λιάλιου. Ποια στοιχεία του σας κέντρισαν, ώστε να αποφασίσετε να το ανασύρετε από τη λήθη και να το παραδώσετε στο κοινό;
Ο Λιάλιος είναι ο πρώτος σημαντικός συνθέτης από την ηπειρωτική Ελλάδα. Ολοι οι προηγούμενοι ήταν Επτανήσιοι. Το ότι γεννιέται ένα παιδί στην Πάτρα το 1869, αναδεικνύεται και μας έχει αφήσει αυτό το έργο είναι από μόνο του σημαντικό. Βρήκα τα έργα του χάρη στην εξαιρετική οικογένειά του, η οποία με βοήθησε πάρα πολύ. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι σήμερα, έχω παρουσιάσει τα έργα του για ορχήστρα, το Ρέκβιεμ και την όπερά του, τη «Νύχτα τ’ Αϊ-Γιαννιού». Είναι ένας πολύ σημαντικός συνθέτης και για την Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπουδαία περίπτωση.
– Εχετε αναλακύψει θησαυρούς κι άλλων Ελλήνων συνθετών – Λαυράγκας, Σκαλκώτας, Σακελλαρίδης… Γιατί πιστεύετε ότι η ελληνική έντεχνη μουσική δημιουργία έμεινε για μεγάλο διάστημα στη σκιά;
Δεν έμεινε ακριβώς στη σκιά. Και εγώ γνώρισα πολλά έργα χάρη σε προηγούμενους από τη δική μου γενιά μουσικούς όπως οι: Ανδρέας Παρίδης, Βύρων Κολάσης, Τάκης Αποστολίδης, Τότης Καραλίβανος, Θόδωρος Βαβαγιάννης, Σόλων Μιχαηλίδης. Στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που έδινε η Ελλάδα κάνανε ό,τι μπορούσαν. Η μουσική απαιτεί υποδομές. Οταν η χώρα μας έχει δυο κρατικές ορχήστρες, μια ορχήστρα ραδιοφωνίας και ένα λυρικό θέατρο, οι δυνατότητες είναι περιορισμένες. Με τον Νίκο Μαλιάρα και τη Φιλαρμόνια προσπαθούμε να αναδείξουμε τον πλούτο της νεοελληνικής έντεχνης μουσικής, η ιστορία της οποίας ξεπερνά τα 200 χρόνια. Με τα πενιχρά μέσα που διαθέτει, η Φιλαρμόνια ηχογράφησε για πρώτη φορά μια ελληνική όπερα σε στούντιο, τη «Διδώ» του Λαυράγκα. Βγάλαμε έργο του Σκαλκώτα σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση. Το cd μας με έργα του Βασίλη Καλαφάτη –ο οποίος έζησε στη Ρωσία, ήταν δάσκαλος του Στραβίνσκι και μαθητής του Ρίμσκι-Κόρσακοφ- κυκλοφόρησε διεθνώς και είχε εξαιρετικές κριτικές.
– Με ποιες δυσκολίες έχετε έρθει αντιμέτωπος ώστε να βρουν αυτά τα ξεχασμένα έργα τον δρόμο τους σε επίπεδο παρουσιάσεων και ηχογραφήσεων; Υπήρξαν στιγμές απογοήτευσης;
Δυσκολίες υπήρξαν, απογοήτευση όχι, γιατί ξέρεις εκ των προτέρων ότι θα υπάρχουν δυσκολίες. Η πρώτη αφορά στην ανεύρεση έργων διότι πολλά βρίσκονται καταχωνιασμένα σε ιδιωτικές βιβλιοθήκες. Αλλη δυσκολία είναι οι συγγενείς διότι υπάρχουν άνθρωποι έξυπνοι και καλλιεργημένοι, οι οποίοι αμέσως βοηθούν, και άλλοι με παρωπίδες που δεν δίνουν τα έργα ή τα δίνουν με το σταγονόμετρο. Μετά έρχεται η ουσιαστική δυσκολία: η τεράστια, αφανής, χρονοβόρα αλλά απαραίτητη μουσικολογική εργασία για να έρθει ένα έργο στ’ αναλόγια των μουσικών και στο κοινό, χωρίς λάθη και αυθαιρεσίες.
-Η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών, της οποίας είστε καλλιτεχνικός διευθυντής, κλείνει τον Νοέμβριο τα 10 της χρόνια. Ποιο είναι το μεγαλύτερο στοίχημά της για το μέλλον;
Να καταφέρει να συνεχίσει το έργο της, αναδεικνύοντας έργα παλαιοτέρων και νεότερων συνθέτων. Και, βεβαίως, να δώσει βήμα σε νέα παιδιά (σολίστ, μαέστρους, τραγουδιστές) για να μπορέσουν να έχουν μια παρουσία, αν όχι ένα ξεκίνημα.
– Δύο μέρες πριν τη συναυλία, αν σας ζητούσα να απευθύνετε μια φράση εν είδει πρόσκλησης στους Πατρινούς ποια θα ήταν αυτή;
Στους Πατρινούς θα έλεγα –και ξέρω ότι υπάρχουν σκέψεις γι’ αυτό– να στηρίξουν τις προσπάθειες για να υπάρξει και στην πόλη τους μια κρατική ορχήστρα. Η Πάτρα έχει εξαιρετικούς μουσικούς οι οποίοι, καθώς δεν υπάρχει ένας επαγγελματικός φορέας να τους συμπεριλάβει, φεύγουν στο εξωτερικό, στην Αθήνα ή αλλού. Εάν υπάρξει ένας τέτοιος φορέας, θα είναι ένας πυρήνας πολιτισμού με εξαιρετικά ευεργετικές επιπτώσεις. Επίσης, θα αναδείξει την πατρινή παράδοση, γιατί η Πάτρα είχε σημαντικούς συνθέτες (Λιάλιος, Νεζερίτης, Κάβουρας, Μικρούτσικος). Υπάρχει ένα μουσικό παρελθόν που αξίζει να αναδειχθεί και βεβαίως να δοθεί βήμα και σε νεότερους.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
