«Σχεδόν εκεί»: Ο Χρήστος Γιαννόπουλος ζωγραφίζει τη μνήμη που δεν επιστρέφει καθαρή
Στη ζωγραφική του Χρήστου Γιαννόπουλου, η εικόνα δεν εμφανίζεται ποτέ απόλυτα καθαρή. Χτίζεται με στρώσεις, θολώνει, αποσύρεται και επιστρέφει σαν ανάμνηση που δεν παραδίδεται ολόκληρη. Τα έργα του ζητούν από τον θεατή να σταθεί περισσότερο χρόνο μπροστά τους, εκεί όπου η παρουσία, η απουσία και η μνήμη αρχίζουν να μπερδεύονται.
Τα έργα του Χρήστου Γιαννόπουλου δεν ζητούν πολύ θόρυβο γύρω τους. Ζητούν περισσότερο χρόνο. Και ίσως αυτό να είναι ήδη κάτι σπάνιο.
Με βασικό εκφραστικό μέσο τα λάδια σε μουσαμά, ο Χρήστος Γιαννόπουλος δουλεύει πάνω στην επιφάνεια με μια διαδικασία που θυμίζει αργή συσσώρευση και σκόπιμη απομάκρυνση. Στρώνει χρώμα, δημιουργεί βάθος, πυκνώνει την εικόνα και ύστερα την αφήνει να θολώσει. Η ζωγραφική του δεν ζητά από τον θεατή να αναγνωρίσει αμέσως ένα πρόσωπο, ένα τοπίο, ένα γεγονός. Τον καλεί να σταθεί λίγο περισσότερο μπροστά στο έργο, να αφήσει το βλέμμα να προσαρμοστεί, να δεχθεί ότι η μνήμη σπάνια επιστρέφει καθαρή.
Οι αναμνήσεις, άλλωστε, δεν λειτουργούν σαν φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας. Έρχονται κομμένες, μετατοπισμένες, με σημεία φωτεινά και άλλα βυθισμένα σε ένα είδος εσωτερικής ομίχλης. Αυτή η αίσθηση περνά έντονα στη δουλειά του Γιαννόπουλου. Οι μορφές μοιάζουν να έχουν υπάρξει πριν από εμάς, να βρίσκονται μπροστά μας για λίγο και να αποσύρονται ξανά, χωρίς θεατρικότητα, χωρίς εύκολη εξήγηση.
Στον πυρήνα της έκθεσης βρίσκεται η αίσθηση της απόστασης. Το «σχεδόν» γίνεται χώρος ζωγραφικός, συναισθηματικός και μνημονικός. Σχεδόν εκεί, σχεδόν μπροστά στην εικόνα, σχεδόν μέσα σε μια ανάμνηση που πάει να αποκτήσει σχήμα και τελικά κρατά κάτι από το μυστικό της.
Αυτή η επιλογή απαιτεί υπομονή. Σε μια εποχή που η εικόνα καταναλώνεται γρήγορα, συχνά χωρίς δεύτερη ματιά, τα έργα του Γιαννόπουλου επιβραδύνουν τον χρόνο. Δεν λειτουργούν με την αμεσότητα μιας καθαρής αφήγησης. Αφήνουν τον θεατή να κινηθεί μέσα στις στρώσεις τους, να σταθεί στις αβεβαιότητες, να αναζητήσει όχι την απάντηση, αλλά το δικό του σημείο επαφής με το έργο.
Η ασάφεια εδώ αποκτά ενεργό ρόλο. Ανοίγει χώρο αντί να κλείνει το νόημα. Αποδεσμεύει τον θεατή από την ανάγκη να ταυτίσει την εικόνα με κάτι συγκεκριμένο και του επιτρέπει να φέρει πάνω στη ζωγραφική επιφάνεια τις δικές του εσωτερικές εικόνες. Ένα χρώμα, μια σκιά, μια πυκνή επιφάνεια, μια κίνηση που μόλις διακρίνεται, μπορούν να λειτουργήσουν σαν αφορμή για κάτι βαθιά προσωπικό.
Η έκθεση του Χρήστου Γιαννόπουλου μπορεί να ιδωθεί ως μια ήσυχη ανασκαφή στο ίδιο το βλέμμα. Τα έργα δεν στέκονται απέναντι στον επισκέπτη ζητώντας του να τα αποκωδικοποιήσει βιαστικά. Τον τραβούν προς μια πιο αργή εμπειρία, όπου η ζωγραφική επιφάνεια μοιάζει να κρατά ίχνη από όσα έχουν ήδη χαθεί ή από όσα προσπαθούν ακόμη να παραμείνουν.
Με λάδια σε μουσαμά, με στρώσεις, με πυκνώσεις, με θολώματα, δημιουργεί εικόνες που μοιάζουν να έχουν ήδη περάσει από τη μνήμη πριν φτάσουν σε εμάς. Δεν είναι καθαρές, γιατί ούτε οι αναμνήσεις είναι καθαρές. Δεν επιστρέφουν ποτέ σαν φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας. Επιστρέφουν με κενά, με σκιές, με σημεία που φωτίζονται ανεξήγητα και άλλα που χάνονται.
Ο καλλιτέχνης δεν παραδίδει εικόνες κλειστές. Αφήνει χαραμάδες, θολώσεις, στρώσεις και περάσματα. Μέσα από αυτά, η ζωγραφική γίνεται ένας χώρος ανάμεσα στην παρουσία και την απουσία. Αυτό που έχει σημασία δεν είναι μόνο τι φαίνεται, αλλά και τι έχει επιλεγεί να μείνει μισοκρυμμένο. Εκεί ακριβώς γεννιέται η ένταση των έργων: στην αίσθηση ότι κάτι υπάρχει κάτω από την επιφάνεια, χωρίς να ζητά απαραίτητα να ειπωθεί μέχρι τέλους.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
