Σκιές του παρελθόντος: Τα εγκαταλελειμμένα χωριά της Πελοποννήσου – Πύργοι, βεντέτες και ξεχασμένες ιστορίες ΦΩΤΟ
Εγκαταλελειμμένα χωριά της Πελοποννήσου που εκπέμπουν μια απόκοσμη γοητεία. Μνημεία της ανθρώπινης ιστορίας και της δύναμης της φύσης. Η προστασία και η καταγραφή αυτών των οικισμών είναι χρέος μας, ώστε οι ιστορίες τους να μην ξεχαστούν ποτέ.
Η Πελοπόννησος είναι ένας τόπος φορτωμένος με ιστορία, γεμάτος αντιθέσεις και απαράμιλλη φυσική ομορφιά. Δίπλα όμως στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς και τις ζωντανές πόλεις, υπάρχει μια άλλη, «σιωπηλή» Πελοπόννησος. Μια σειρά από εγκαταλελειμμένα χωριά-φαντάσματα, αρχιτεκτονικά στολίδια μιας άλλης εποχής, που στέκουν πλέον έρημα στις πλαγιές των βουνών ή κρύβονται μέσα σε πυκνή βλάστηση.
Η εγκατάλειψή τους δεν οφείλεται μόνο σε οικονομικούς λόγους ή μετανάστευση, αλλά συχνά σε βαθύτερες ιστορικές συγκυρίες. Πίσω από τους γκρεμισμένους τοίχους και τις σκουριασμένες αυλόπορτες, κρύβονται συγκλονιστικές ιστορίες πολέμου, οικογενειακές βεντέτες και οικονομικής εξαθλίωσης, εσωτερικής μετανάστευσης, φυσικών καταστροφών, αλλά και μια καθημερινότητα που χάθηκε ανεπιστρεπτί.
Σήμερα, αυτά τα ερείπια προσελκύουν περιηγητές, φωτογράφους και ερευνητές, που αναζητούν τις ιστορίες που κρύβουν οι πέτρινοι τοίχοι και τα ετοιμόρροπα σπίτια.
Βάθεια: H μανιάτικη πυργοπολιτεία
Ένα από τα πιο εμβληματικά παραδείγματα είναι το Βάθια (ή Βαθεία) στη Λακωνική Μάνη. Χτισμένο σε λόφο με θέα στο Λιβυκό Πέλαγος, το χωριό γνώρισε την ακμή του τον 18ο και 19ο αιώνα. Οι χαρακτηριστικοί πύργοι του, ψηλοί και οχυρωμένοι, χτίστηκαν από οικογένειες όπως οι Μιχαλακιάνοι, Γεραντωνιάνοι, Καραμπατιάνοι και άλλες, κυρίως μεταξύ 1840-1900.
Η Βάθεια έχει ιστορία αιώνων και έχει περάσει περιόδους ακμής και παρακμής.
Ήταν εποχή οικογενειακών βεντέτων που διαρκούσαν δεκαετίες και άφησαν πίσω τους δεκάδες νεκρούς. Οι Μανιάτες, απόγονοι των αρχαίων Σπαρτιατών, ζούσαν από κτηνοτροφία, ελαιοκαλλιέργεια και, σύμφωνα με κάποιες πηγές, πειρατεία.
Στα μέσα του 20ού αιώνα, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι κάτοικοι άρχισαν να φεύγουν για καλύτερες ευκαιρίες σε πόλεις. Το χωριό ερημώθηκε, αλλά το ελληνικό κράτος προχώρησε σε κάποιες παρεμβάσεις τη δεκαετία του 1980 για να το διατηρήσει ως τουριστικό αξιοθέατο. Σήμερα, οι πύργοι στέκουν σαν σκελετοί, με μερικούς ανακαινισμένους για μικρή τουριστική χρήση, προσφέροντας μια στοιχειωτική αλλά μαγευτική εμπειρία.
Περπατώντας στα σοκάκια της, ανάμεσα σε μισογκρεμισμένους αλλά και αναπαλαιωμένους Πύργους, εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί πως μπορεί ήταν η ζωή σε ένα οχυρωμένο οικισμό σαν κι αυτό αιώνες πριν. Οι πύργοι, τα σπίτια, οι εκκλησίες, τα παλιά λιοτρίβια, τα σοκάκια είναι το ένα κομμάτι που εντυπωσιάζει τον ταξιδιώτη.
Πώς θα πάτε: Ξεκινώντας από την Αθήνα, ακολουθείστε τη διαδρομή για Σπάρτη, Γύθειο Αρεόπολη και τελικά Βάθεια. Η διαδρομή είναι 327 χιλιόμετρα και χρειάζεστε κάτι παραπάνω από 4 ώρες.
Λιμποβίσι: Το χωριό του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη
Στην ορεινή Αρκαδία, στο Μαίναλο, βρίσκεται το Λιμποβίσι (ή Λιμποβίτσι), γενέτειρα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη. Σκαρφαλωμένο στα 1.200 μέτρα υψόμετρο, πάνω από τις χαράδρες του Αρκουδορέματος, το χωριό είχε πληθυσμό 814 κατοίκους το 1829, σύμφωνα με την απογραφή Καποδίστρια. Μέχρι το 1897 είχε μειωθεί δραματικά σε 33, καθώς η ανάγκη για ασφάλεια σε ορεινές περιοχές έπαψε να υφίσταται μετά την Επανάσταση. Οι κάτοικοι μετακινήθηκαν σε πεδινά της Μεσσηνίας.
Το πατρικό του Γέρου του Μοριά έχει ανακαινιστεί και λειτουργεί ως μουσείο, ενώ ο ναός του Αγίου Ιωάννη θυμίζει την πνευματική στήριξη που έδωσε ο ιερέας στον αγώνα του ’21. Τα πέτρινα καλντερίμια, οι πηγές και η θέα στο Μαίναλο μεταφέρουν τον επισκέπτη σε μια εποχή ηρωισμού και σκληρής καθημερινότητας.
Το σπίτι του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη που λειτουργεί σήμερα ως μουσείο.
Προτομή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, στο Λιμποβίσι Αρκαδίας
Δεχούνι: Το εγκαταλελειμμένο χωριό της Αχαΐας
Στην Αχαΐα, κοντά στα σύνορα με την Αρκαδία, το Δεχούνι (ή Δεχούνι) εγκαταλείφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Χτισμένο σε υψόμετρο 831 μέτρων, σε μια χαράδρα περιτριγυρισμένη από βελανιδιές και πουρνάρια, οι κάτοικοί του μετακινήθηκαν στον νέο οικισμό Πάου.
Οι ρίζες του φτάνουν στον 16ο αιώνα, με κατοίκους από την Ήπειρο που έψαχναν καταφύγιο από τους Οθωμανούς. Πριν το 1821 ήταν τσιφλίκι Τούρκου Μπεγάκου. Η ονομασία του πιθανότατα προέρχεται από τις «δύο χούνες» (χαράδρες) που περιορίζουν την ορατότητα. Σήμερα «σβήνει» μέρα με τη μέρα, αλλά διατηρεί την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και την αίσθηση ενός κόσμου που χάθηκε.
Πού βρίσκεται: Ο παραδοσιακός οικισμός βρίσκεται στα σύνορα των νομών Αχαΐας και Αρκαδίας, 4 χλμ. περίπου πάνω από την Εθνική Οδό Πατρών- Τριπόλεως.
Από την εγκατάλειψη στην αναγέννηση
Περισσότερο από απλά «χωριά-φαντάσματα», αυτά τα μέρη λειτουργούν ως καθρέφτης της σύγχρονης ελληνικής υπαίθρου. Μας υπενθυμίζουν τις συνέπειες της αστικοποίησης, αλλά και τις δυνατότητες αναγέννησης μέσω πολιτιστικού τουρισμού και ήπιων παρεμβάσεων.
Σε μια εποχή που ο τουρισμός αναζητά αυθεντικές εμπειρίες, πολλά εγκαταλελειμμένα χωριά ανακτούν ζωή μέσω ήπιων παρεμβάσεων, πολιτιστικών δράσεων ή εναλλακτικού τουρισμού. Ωστόσο, η πρόκληση παραμένει: πώς διατηρούμε την ιστορία χωρίς να την εμπορευματοποιούμε υπερβολικά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
