«Θέλω να σταματήσω, αλλά δεν μπορώ»: Τι αποκάλυψε νέα μελέτη για τα social media και τη ΔΕΠΥ στα αγόρια
Οι επιστήμονες παρακολούθησαν 11.286 νέους επί πέντε χρόνια, ξεκαθαρίζοντας ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση ούτε ισοδυναμούν με διάγνωση
Η προβληματική χρήση των social media ενδέχεται να συνδέεται με την αύξηση συμπτωμάτων ΔΕΠΥ στα αγόρια κατά τη διάρκεια της εφηβείας, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο.
Η έρευνα παρακολούθησε 11.286 παιδιά και εφήβους στις Ηνωμένες Πολιτείες για πέντε χρόνια, από τη μέση ηλικία των 12 έως περίπου τα 16 έτη.
Όταν αυξανόταν η προβληματική ενασχόληση ενός αγοριού με τα κοινωνικά δίκτυα, οι γονείς του ανέφεραν συχνότερα εντονότερα συμπτώματα απροσεξίας, υπερκινητικότητας ή παρορμητικότητας κατά την αξιολόγηση του επόμενου έτους.
Η συσχέτιση ήταν πιο εμφανής στα αγόρια ηλικίας 14 και 15 ετών. Δεν καταγράφηκε με την ίδια συνέπεια στα κορίτσια.
Τι εννοούν οι ερευνητές με τον όρο «προβληματική χρήση»
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network Open, δεν εξέτασε μόνο πόσες ώρες περνούσαν οι έφηβοι μπροστά στην οθόνη.
Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν στη σχέση που είχαν αναπτύξει με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στον βαθμό ελέγχου που αισθάνονταν ότι διατηρούσαν πάνω στη χρήση τους.
Στα ερωτηματολόγια εξετάστηκαν συμπεριφορές όπως:
- η συνεχής σκέψη γύρω από τα κοινωνικά δίκτυα
- η χρήση τους για την αποφυγή προβλημάτων ή δυσάρεστων συναισθημάτων
- οι ανεπιτυχείς προσπάθειες περιορισμού τους
- η αίσθηση ότι ο χρήστης δεν μπορεί να σταματήσει
- η επίδραση στον ύπνο, στο σχολείο ή στις σχέσεις με την οικογένεια και τους φίλους
Στην ηλικία των 12 ετών, περίπου το 23% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι σκεφτόταν συχνά τα social media ή σχεδίαζε πότε θα τα χρησιμοποιήσει ξανά. Περίπου το 18% ανέφερε ότι κατέφευγε στις εφαρμογές για να ξεχνά τα προβλήματά του, ενώ το 15% είχε προσπαθήσει να περιορίσει τη χρήση χωρίς να τα καταφέρει.
Τα στοιχεία αυτά περιγράφουν προβληματικά μοτίβα συμπεριφοράς. Δεν αποτελούν από μόνα τους ιατρική διάγνωση εθισμού ή ΔΕΠΥ.
Τι άλλαξε έναν χρόνο αργότερα
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν κάθε χρόνο ερωτηματολόγια για τη σχέση τους με τα κοινωνικά δίκτυα. Οι γονείς αξιολογούσαν αντίστοιχα συμπεριφορές που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ, όπως η δυσκολία συγκέντρωσης, η υπερκινητικότητα και ο περιορισμένος έλεγχος των παρορμήσεων.
Η ανάλυση δεν συνέκρινε απλώς τους εφήβους που χρησιμοποιούσαν περισσότερο τα social media με εκείνους που τα χρησιμοποιούσαν λιγότερο. Εξέτασε τις μεταβολές που παρουσίαζε κάθε παιδί από τη μία χρονιά στην επόμενη.
Όταν ο βαθμός προβληματικής χρήσης αυξανόταν σε ένα αγόρι, την επόμενη χρονιά καταγραφόταν συχνότερα αύξηση των συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη ΔΕΠΥ.
Η αντίστροφη συσχέτιση —δηλαδή η αύξηση των συμπτωμάτων να προηγείται της εντονότερης προβληματικής χρήσης— ήταν μικρή και εμφανίστηκε μόνο σποραδικά.
Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι τα social media προκαλούν ΔΕΠΥ
Ο επικεφαλής της έρευνας, Τζέισον Ναγκάτα, αναπληρωτής καθηγητής Παιδιατρικής στο UCSF, ξεκαθάρισε ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
«Δεν πρόκειται για μια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή, επομένως δεν μπορούμε να αποδείξουμε οριστικά την αιτιότητα», ανέφερε.
Όπως πρόσθεσε, τα στοιχεία δείχνουν ότι η συσχέτιση τείνει να κινείται προς μία συγκεκριμένη κατεύθυνση: η αύξηση της προβληματικής χρήσης προηγούνταν χρονικά της επιδείνωσης των συμπτωμάτων.
Η ΔΕΠΥ είναι νευροαναπτυξιακή διαταραχή και δεν μπορεί να διαγνωστεί μέσα από ένα ερωτηματολόγιο για τη χρήση κοινωνικών δικτύων. Τα συμπτώματά της επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες, ενώ ορισμένοι συμμετέχοντες παρουσίαζαν ήδη σχετικά χαρακτηριστικά κατά την έναρξη της μελέτης.
Γιατί έχει σημασία η διαφορά ανάμεσα στον χρόνο και στη συμπεριφορά
Τα ευρήματα στρέφουν την προσοχή όχι μόνο στη διάρκεια χρήσης, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο ένας έφηβος σχετίζεται με τις εφαρμογές.
Δύο παιδιά μπορεί να περνούν παρόμοιο χρόνο στα social media, αλλά να μην έχουν την ίδια εμπειρία. Το ένα μπορεί να αποσυνδέεται χωρίς δυσκολία, ενώ το άλλο να σκέφτεται διαρκώς την επόμενη ειδοποίηση ή να αποτυγχάνει επανειλημμένα να περιορίσει τη χρήση.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι κατά την αξιολόγηση νέων που εμφανίζουν συμπτώματα ΔΕΠΥ χρειάζεται να εξετάζονται και τα προβληματικά μοτίβα χρήσης των κοινωνικών δικτύων, με ιδιαίτερη προσοχή στις διαφορές που καταγράφηκαν ανάμεσα στα αγόρια και στα κορίτσια.
Η παρουσία δυσκολιών στη συγκέντρωση, στον ύπνο, στις σχολικές υποχρεώσεις ή στον έλεγχο της χρήσης δεν επιβεβαιώνει από μόνη της κάποια διαταραχή. Η κλινική αξιολόγηση και η διάγνωση της ΔΕΠΥ ανήκουν αποκλειστικά στους αρμόδιους επαγγελματίες υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- «Θα πεθάνει το μωρό σου»: Η πίεση πίσω από τις καισαρικές – 7 στις 10 γεννήσεις στην Ελλάδα, πώς επηρεάζεται το δημογραφικό
- Ευαίσθητη περιοχή το καλοκαίρι: 3 κινήσεις που περιορίζουν τους ερεθισμούς
- «Κοιμάσαι; Θυμάσαι τότε που…»: Γιατί το μυαλό ξεθάβει αμήχανες στιγμές στις 3 το πρωί
- Πλένουμε ή όχι το κοτόπουλο; Η σωστή απάντηση και οι κανόνες ασφαλείας
- Ο κανόνας των 3 ωρών πριν τον ύπνο: Τι έδειξε νέα μελέτη για πίεση και σάκχαρο
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
