Στενά του Ορμούζ: Διπλωματική μάχη στον ΟΗΕ για το ψήφισμα που διχάζει τις μεγάλες δυνάμεις
Στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ μεταφέρεται η πίεση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, με το Μπαχρέιν να επιδιώκει ψηφοφορία την επόμενη εβδομάδα για σχέδιο απόφασης υπέρ της προστασίας της ναυσιπλοΐας. Όμως οι αντιδράσεις της Κίνας και της Ρωσίας, κυρίως για κάθε διατύπωση που θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο σε χρήση στρατιωτικής ισχύος, κρατούν την έκβαση αβέβαιη.
Σε ένα από τα κρισιμότερα διπλωματικά μέτωπα των ημερών εξελίσσεται η συζήτηση στον ΟΗΕ για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, καθώς το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται να εξετάσει την επόμενη εβδομάδα σχέδιο απόφασης που κατέθεσε το Μπαχρέιν. Η ψηφοφορία είχε αρχικά προγραμματιστεί για την Παρασκευή, όμως αναβλήθηκε, χωρίς να έχει οριστεί ακόμη συγκεκριμένη νέα ημερομηνία, καθώς οι διαπραγματεύσεις παραμένουν δύσκολες.
Το σχέδιο στοχεύει στην προστασία της εμπορικής ναυτιλίας σε έναν από τους πιο νευραλγικούς ενεργειακούς διαύλους του πλανήτη. Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου, γι’ αυτό και οποιαδήποτε αναταραχή στην περιοχή αποκτά άμεσα διεθνές βάρος, από τις αγορές ενέργειας έως την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Reuters σημειώνει ότι περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και αερίου διέρχεται από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.
Το αγκάθι είναι η χρήση στρατιωτικής ισχύος
Το μεγάλο σημείο τριβής αφορά τη διατύπωση για τα μέσα προστασίας της ναυσιπλοΐας. Σύμφωνα με το Reuters, παρά τις αλλεπάλληλες τροποποιήσεις του Μπαχρέιν για να αμβλύνει τις αντιδράσεις, το τελικό σχέδιο εξακολουθεί να προβλέπει τη χρήση «όλων των αναγκαίων αμυντικών μέσων» για τουλάχιστον έξι μήνες, προκειμένου να προστατευθούν τα εμπορικά πλοία. Ακριβώς αυτή η πρόβλεψη είναι που προκαλεί ισχυρές αντιστάσεις.
Η Κίνα και η Ρωσία έχουν καταστήσει σαφές ότι αντιδρούν σε οποιαδήποτε διατύπωση θα μπορούσε να νομιμοποιήσει ή να διευρύνει τη χρήση βίας στην περιοχή. Ο Κινέζος πρέσβης στον ΟΗΕ Φου Κονγκ δήλωσε ότι το Πεκίνο δεν μπορεί να εγκρίνει μια τέτοια προσέγγιση, προειδοποιώντας ότι θα οδηγούσε σε περαιτέρω κλιμάκωση και σε σοβαρές συνέπειες. Το Reuters αναφέρει ότι αμφότερες οι χώρες διαθέτουν δικαίωμα βέτο και γι’ αυτό αποτελούν τον βασικό φραγμό για την έγκριση του ψηφίσματος.
Υψηλός ο πήχης για να περάσει το ψήφισμα
Για να υιοθετηθεί μια απόφαση στο Συμβούλιο Ασφαλείας απαιτούνται τουλάχιστον εννέα θετικές ψήφοι από τα 15 μέλη και ταυτόχρονα να μην υπάρξει βέτο από κάποιο από τα πέντε μόνιμα μέλη, δηλαδή τις ΗΠΑ, την Κίνα, τη Ρωσία, τη Βρετανία και τη Γαλλία. Με δεδομένες τις ανοιχτές επιφυλάξεις του Πεκίνου και της Μόσχας, η διαδικασία παραμένει αβέβαιη, ακόμη κι αν το Μπαχρέιν συνεχίσει να «μαλακώνει» τη διατύπωση του κειμένου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι και η Γαλλία έχει εκφράσει ενστάσεις σε προηγούμενες φάσεις της διαπραγμάτευσης. Το Reuters ανέφερε ότι το Παρίσι προτιμά πιο περιορισμένη και λιγότερο επιθετική εντολή, συνδεδεμένη περισσότερο με αποκλιμάκωση και λιγότερο με ανοιχτή στρατιωτική κάλυψη. Αυτό κάνει ακόμη δυσκολότερη τη διαμόρφωση ενός κειμένου που θα εξασφαλίζει ευρεία συναίνεση.
Το Ιράν ανοίγει και δεύτερο μέτωπο πίεσης
Την ίδια ώρα, η πίεση δεν περιορίζεται μόνο στα Στενά του Ορμούζ. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ έχει αφήσει σαφείς υπαινιγμούς και για τον Πορθμό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τη ζωτικής σημασίας δίοδο ανάμεσα στην Υεμένη και την Αραβική Χερσόνησο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό. Σε δημόσια ανάρτησή του έθεσε ερωτήματα για το πόσο παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου, LNG, σιταριού, ρυζιού και λιπασμάτων διέρχεται από εκεί, μια παρέμβαση που ερμηνεύεται ως έμμεσο μήνυμα κλιμάκωσης.
Η σημασία του Μπαμπ ελ-Μαντέμπ είναι τεράστια, ακριβώς επειδή αποτελεί τη θαλάσσια πύλη προς τη Διώρυγα του Σουέζ και τη Μεσόγειο. Όπως επισημαίνει το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου και το 30% της διακίνησης εμπορευματοκιβωτίων περνούν από το Σουέζ, ενώ η Ερυθρά Θάλασσα παραμένει βασικός κρίκος για τις μεταφορές μεταξύ Ασίας, Ευρώπης και Μέσης Ανατολής.
Οι επιπτώσεις στην Ερυθρά Θάλασσα είναι ήδη ορατές
Η απειλή προς τον Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή η περιοχή έχει ήδη δοκιμαστεί τα τελευταία χρόνια από τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα. Το αποτέλεσμα ήταν αισθητή μείωση της ναυσιπλοΐας και αναγκαστικές παρακάμψεις μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, που αύξησαν χρόνο και κόστος μεταφοράς. Αυτός είναι και ο λόγος που η διεθνής κοινότητα αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη ανησυχία κάθε σενάριο ταυτόχρονης πίεσης και στα δύο αυτά στρατηγικά περάσματα.
Ειδικά για τις αγορές ενέργειας, το ενδεχόμενο διπλού πλήγματος θα ήταν εξαιρετικά βαρύ. Το Reuters σημειώνει ότι η Ερυθρά Θάλασσα λειτουργεί και ως εναλλακτική οδός για εξαγωγές σαουδαραβικού πετρελαίου, επιτρέποντας την παράκαμψη του Ορμούζ μέσω της δυτικής ακτής της Σαουδικής Αραβίας. Αν λοιπόν τεθεί υπό πίεση και αυτό το πέρασμα, ο παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης θα δεχθεί νέα ισχυρή αναταραχή.
Η μάχη στον ΟΗΕ έχει ευρύτερο γεωπολιτικό βάρος
Η συζήτηση στο Συμβούλιο Ασφαλείας δεν αφορά μόνο ένα τεχνικό ναυτιλιακό ζήτημα. Στην πραγματικότητα, είναι μια μάχη για το ποιος θα ορίσει τα όρια της διεθνούς αντίδρασης στην κρίση. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ, το Μπαχρέιν και αραβικές χώρες του Κόλπου πιέζουν για ένα πλαίσιο που θα επιτρέψει αποτελεσματική προστασία της εμπορικής ναυτιλίας. Από την άλλη, η Κίνα και η Ρωσία επιμένουν ότι οποιαδήποτε τέτοια διατύπωση μπορεί να εξελιχθεί σε θεσμική νομιμοποίηση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Έτσι, η ψηφοφορία της επόμενης εβδομάδας, όποτε τελικά οριστεί, αποκτά βαρύτητα πολύ μεγαλύτερη από ένα ακόμη διπλωματικό επεισόδιο στη Νέα Υόρκη. Θα αποτελέσει δοκιμασία για το κατά πόσο το Συμβούλιο Ασφαλείας μπορεί να παράξει κοινή γραμμή σε μια κρίση που απειλεί ταυτόχρονα την ασφάλεια, το εμπόριο και την ενέργεια σε παγκόσμια κλίμακα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
