The Blair Witch Project: Η ταινία τρόμου που έκανε το ψέμα να φαίνεται αληθινό
Στις 14 Ιουλίου 1999, το The Blair Witch Project έκανε limited κυκλοφορία στις ΗΠΑ και άρχισε να γράφει μία από τις πιο παράξενες ιστορίες επιτυχίας στο σινεμά τρόμου: μια ταινία μικρού κόστους, γυρισμένη σαν χαμένο υλικό, που έκανε τους θεατές να αμφιβάλλουν αν αυτό που βλέπουν είναι μυθοπλασία.
Τρεις φοιτητές κινηματογράφου μπαίνουν σε ένα δάσος του Μέριλαντ για να γυρίσουν ένα ντοκιμαντέρ γύρω από έναν τοπικό θρύλο. Χάνονται. Το υλικό τους βρίσκεται αργότερα και η ταινία παρουσιάζεται σαν να αποτελείται από τις κασέτες που άφησαν πίσω τους. Με αυτή την απλή ιδέα, το The Blair Witch Project κατάφερε να γίνει μία από τις πιο συζητημένες ταινίες τρόμου της δεκαετίας του ’90.
Η ταινία των Ντάνιελ Μίρικ και Εντουάρντο Σάντσες δεν στηρίχθηκε σε εντυπωσιακά εφέ, γνωστούς πρωταγωνιστές ή μεγάλες σκηνές τρόμου. Στηρίχθηκε στην αίσθηση ότι κάτι μπορεί να είναι αληθινό επειδή δείχνει ατελές, πρόχειρο, κομμένο, νευρικό. Η χειροκίνητη κάμερα, οι φωνές μέσα στο σκοτάδι, η σύγχυση των προσώπων και η απουσία καθαρής απάντησης δημιούργησαν έναν τρόμο που δεν εξηγούσε τα πάντα. Άφηνε τον θεατή να συμπληρώσει το κενό.
Το found footage πριν γίνει μόδα
Το The Blair Witch Project συνδέθηκε όσο λίγες ταινίες με τη λογική του found footage. Η κάμερα δεν παρακολουθεί απλώς τους ήρωες. Είναι μέρος της ιστορίας. Ο φόβος περνά μέσα από το βλέμμα εκείνου που κρατά την κάμερα, από την ανάσα που τρέμει, από το πλάνο που χάνεται, από τον ήχο που ακούγεται χωρίς να φαίνεται η πηγή του.
Διαβάστε επίσης: Ο τρόμος βγήκε καλοκαίρι: Γιατί οι horror ταινίες δεν περιμένουν πια το Halloween
Αυτή η επιλογή έκανε την ταινία να λειτουργεί σαν χαμένο υλικό και όχι σαν κλασική κινηματογραφική αφήγηση. Το κοινό δεν έβλεπε έναν καλοφτιαγμένο εφιάλτη από απόσταση. Έμπαινε μέσα σε ένα υλικό που έμοιαζε ανεπεξέργαστο, σαν να είχε διασωθεί από κάτι που δεν έπρεπε να έχει καταγραφεί.
Η δύναμη της ταινίας βρίσκεται ακριβώς εκεί: στον τρόμο που γεννά η αβεβαιότητα. Το δάσος γίνεται απειλή χωρίς να χρειάζεται να αποκαλυφθεί τι κρύβει. Οι χαρακτήρες φοβούνται όλο και περισσότερο, αλλά ο θεατής δεν παίρνει ποτέ την άνεση μιας καθαρής εξήγησης. Το άγνωστο μένει άγνωστο.
Η καμπάνια που μπέρδεψε σκόπιμα το κοινό
Η επιτυχία του The Blair Witch Project δεν χτίστηκε μόνο στην αίθουσα. Χτίστηκε και πριν από αυτήν. Η προώθηση της ταινίας αξιοποίησε το διαδίκτυο με τρόπο πρωτόγνωρο για την εποχή, καλλιεργώντας την αίσθηση ότι η ιστορία των τριών εξαφανισμένων φοιτητών μπορεί να είχε πραγματική βάση.
Η ψεύτικη μυθολογία γύρω από τη «Μάγισσα του Μπλερ», τα στοιχεία που παρουσιάζονταν σαν αρχειακό υλικό και η αμφιβολία γύρω από την τύχη των χαρακτήρων έκαναν την ταινία να ξεπεράσει τα όρια μιας απλής κινηματογραφικής κυκλοφορίας. Το κοινό δεν πήγαινε μόνο να δει μια ταινία τρόμου. Πήγαινε να δει κάτι για το οποίο είχε ήδη αρχίσει να αναρωτιέται.
Αυτό το παιχνίδι ανάμεσα στην αλήθεια και την επινόηση έγινε βασικό μέρος του φαινομένου. Σήμερα, σε μια εποχή όπου οι θεατές είναι εξοικειωμένοι με viral καμπάνιες, ψεύτικα ντοκουμέντα και ψηφιακούς μύθους, είναι εύκολο να υποτιμηθεί το πόσο έξυπνη ήταν εκείνη η στρατηγική. Το 1999, όμως, το διαδίκτυο δεν είχε ακόμη γίνει ο βασικός χώρος προώθησης των ταινιών. Το Blair Witch το χρησιμοποίησε σαν μέρος της αφήγησης.
Μικρό κόστος, τεράστια απήχηση
Το οικονομικό μέγεθος της ταινίας έκανε την ιστορία της ακόμη πιο εντυπωσιακή. Με πολύ μικρό προϋπολογισμό και παγκόσμια έσοδα που έφτασαν σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια, το The Blair Witch Project έγινε παράδειγμα για το πώς μια ανεξάρτητη παραγωγή μπορεί να μετατραπεί σε παγκόσμιο φαινόμενο.
Η επιρροή του φάνηκε τα επόμενα χρόνια. Το found footage έγινε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους τρόπους αφήγησης στο σινεμά τρόμου, από μικρές ανεξάρτητες παραγωγές μέχρι μεγάλες εμπορικές επιτυχίες. Πολλές ταινίες προσπάθησαν να μιμηθούν τη συνταγή, λίγες όμως πέτυχαν την ίδια αίσθηση πρώτης φοράς.
Το The Blair Witch Project παραμένει σημαντικό γιατί κατάλαβε κάτι απλό: ο φόβος δεν χρειάζεται πάντα εικόνα. Μερικές φορές αρκεί ένας ήχος στο σκοτάδι, μια κάμερα που τρέμει, ένα πρόσωπο που πανικοβάλλεται και η υποψία ότι αυτό που βλέπεις ίσως δεν είναι τόσο ψεύτικο όσο θα ήθελες.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
