Θερινό όνειρο οι διακοπές για σχεδόν 1 στους 2 Έλληνες – Τι αποκαλύπτουν τα στοιχεία της Eurostat

Το ερώτημα που πλανάται κάθε καλοκαίρι στην αγορά δεν είναι τελικά το πόσοι επέλεξαν να ταξιδέψουν, αλλά το πόσοι είχαν την πραγματική οικονομική δυνατότητα να το πράξουν. Η σκληρή απάντηση έρχεται μέσα από τα αποκαλυπτικά στοιχεία της Eurostat για το 2025: σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας (46,6% των ατόμων άνω των 16 ετών) δηλώνει αδυναμία να καλύψει το κόστος ακόμη και 7 ημερών εκτός κατοικίας.

Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Ελλάδα στη δεύτερη χειρότερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αφήνοντας πίσω της μόνο τη Ρουμανία (61,4%). Η απόσταση που μας χωρίζει από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (27,5%) είναι χαοτική, αγγίζοντας τις 19,1 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ την ίδια στιγμή σε χώρες όπως το Λουξεμβούργο, η Σουηδία και η Ολλανδία το αντίστοιχο ποσοστό κινείται μόλις μεταξύ 10% και 13%.

«Ασφυκτικό πρέσινγκ» σε όλη την κοινωνία

Στη δημοσιογραφική και οικονομική γλώσσα, η δυνατότητα πραγματοποίησης διακοπών δεν συνιστά απλά έναν δείκτη ψυχαγωγίας. Αποτελεί τον πλέον αξιόπιστο «καθρέφτη» για το αν ένα νοικοκυριό διαθέτει την παραμικρή οικονομική ανάσα μετά την πληρωμή των λογαριασμών, των ενοικίων και των ειδών πρώτης ανάγκης.

Η ακτινογραφία της Eurostat σε 51 επιμέρους συγκρίσεις (βάσει 17 τύπων νοικοκυριού και 3 εισοδηματικών κλιμακίων) αποτυπώνει μια οριζόντια πίεση:

• Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη τετράδα των χειρότερων επιδόσεων και στις 51 περιπτώσεις.

• Στις 48 από τις 51 συγκρίσεις φιγουράρει «σταθερά» στην πρώτη τριάδα της αρνητικής πρωτιάς.

Το εύρημα αυτό αποδεικνύει ότι η αδυναμία για διακοπές δεν αποτελεί «προνόμιο» μεμονωμένων ευάλωτων ομάδων, αλλά ταλανίζει την πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας.

Διευρύνεται επικίνδυνα το εισοδηματικό χάσμα

Η βαθύτερη πληγή εντοπίζεται στα νοικοκυριά που διαβιούν κάτω από το όριο κινδύνου φτώχειας (60% του διάμεσου εισοδήματος). Εκεί, το ποσοστό όσων μένουν αναγκαστικά στο σπίτι εκτοξεύεται στο 82,5% (έναντι 56,2% στην ΕΕ), καταγράφοντας απόκλιση 26,3 μονάδων από την Ευρώπη.

Παράλληλα, ανησυχητική είναι η εικόνα και για όσους βρίσκονται πάνω από το όριο φτώχειας, καθώς το 37,9% εξ αυτών δηλώνει επίσης αδυναμία (έναντι 21,9% στην ΕΕ).

Μέσα σε μία μόλις χρονιά, η ψαλίδα μεταξύ των δύο ομάδων άνοιξε απότομα: στα χαμηλότερα εισοδήματα η αδυναμία αυξήθηκε κατά 7,6 ποσοστιαίες μονάδες, φθάνοντας τη μεταξύ τους απόσταση στις 44,6 μονάδες (από 35,9 το 2024). Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι η ακρίβεια πλήττει με πολύ μεγαλύτερη σφοδρότητα τους ήδη ασθενέστερους.

Τα επιμέρους στοιχεία ανά κατηγορία νοικοκυριού αποτυπώνουν με σαφήνεια ποιες ομάδες «πληρώνουν» το μεγαλύτερο μάρμαρο:

• Ηλικιωμένοι που ζουν μόνοι (65+): 64,2% αδυναμία (έναντι 38,6% στην ΕΕ).

• Μονογονεϊκές οικογένειες: 61,6%.

• Γυναίκες που ζουν μόνες: 59,9% (έναντι 45,5% των ανδρών στην ίδια κατηγορία).

Η πλέον δραματική μεταβολή μέσα σε ένα 12μηνο καταγράφεται στα χαμηλόμισθα ζευγάρια με δύο παιδιά. Το ποσοστό αδυναμίας εκτινάχθηκε κατά 16,3 μονάδες, φθάνοντας το 79,8% — επίδοση που φέρνει την Ελλάδα στην πρώτη χειρότερη θέση στην ΕΕ για τη συγκεκριμένη ομάδα.

Δεκαπέντε χρόνια στασιμότητας

Η μακροχρόνια σύγκριση αποκαλύπτει την πλήρη αποσύνδεση της Ελλάδας από τη θετική ευρωπαϊκή πορεία:

• Το 2010, το ελληνικό ποσοστό αδυναμίας ήταν 46,3%.

• Το 2025, διαμορφώνεται στο 46,6% — παρέμεινε δηλαδή ουσιαστικά στάσιμο σε βάθος 15ετίας.

Στο ίδιο διάστημα, ο μέσος όρος της ΕΕ υποχώρησε σημαντικά από το 38,8% στο 27,5%. Έτσι, η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την υπόλοιπη Ευρώπη υπερδιπλασιάστηκε, διευρυνόμενη από τις 7,5 στις 19,1 ποσοστιαίες μονάδες.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι, παρά τη συνολική οικονομική ανάκαμψη, το διαθέσιμο εισόδημα της πλειονότητας των νοικοκυριών εξακολουθεί να εξαντλείται στους λογαριασμούς και στα είδη πρώτης ανάγκης, μετατρέποντας τις θερινές διακοπές από βασικό δικαίωμα σε πολυτέλεια για λίγους.