Ραδιοσήμα από εξωπλανήτη για πρώτη φορά – Το μυστήριο με το μαγνητικό πεδίο 200 φορές ισχυρότερο του Δία

Μια παρατήρηση που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι αστρονόμοι μελετούν μακρινούς κόσμους ανακοίνωσε διεθνής ερευνητική ομάδα, υποστηρίζοντας ότι εντόπισε για πρώτη φορά άμεσα ραδιοεκπομπή από πλανήτη εκτός του Ηλιακού Συστήματος.

Το σήμα δεν αποτελεί ένδειξη εξωγήινης ζωής ή νοημοσύνης. Αντίθετα, οι επιστήμονες θεωρούν ότι συνδέεται με ένα εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο και με φαινόμενα παρόμοια με το σέλας που παρατηρείται στη Γη.

Οι επαναλαμβανόμενες ραδιοεκπομπές φαίνεται να προέρχονται από τον Beta Pictoris b, έναν γιγάντιο εξωπλανήτη σε απόσταση περίπου 63 ετών φωτός από τη Γη.

Ο πλανήτης έχει μάζα περίπου 12 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Δία και αποτελεί έναν από τους τρεις γνωστούς πλανήτες που περιφέρονται γύρω από ένα νεαρό άστρο με μάζα περίπου 1,75 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Ήλιου.

Όχι μήνυμα από εξωγήινους

Η αναφορά σε ραδιοσήματα μπορεί εύκολα να παραπέμψει στην αναζήτηση εξωγήινης νοημοσύνης, όμως οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι στην προκειμένη περίπτωση πρόκειται για ένα εντελώς διαφορετικό φαινόμενο.

Η εκπομπή πιστεύεται ότι παράγεται από διεργασίες που σχετίζονται με το μαγνητικό πεδίο του Beta Pictoris b και ειδικότερα με σέλαος, αντίστοιχο σε γενικές γραμμές με το βόρειο σέλας της Γης.

Στη Γη, τέτοια φαινόμενα δημιουργούνται όταν φορτισμένα σωματίδια αλληλεπιδρούν με το μαγνητικό πεδίο του πλανήτη.

Στον Beta Pictoris b, όμως, η ένταση φαίνεται να βρίσκεται σε εντελώς διαφορετική κλίμακα.

Μαγνητικό πεδίο 200 φορές ισχυρότερο από του Δία

Σύμφωνα με τον καθηγητή Αστρονομίας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Έντο Μπέργκερ, το μαγνητικό πεδίο του εξωπλανήτη είναι τουλάχιστον 200 φορές ισχυρότερο από εκείνο του Δία.

Ο Δίας διαθέτει ήδη ένα εξαιρετικά ισχυρό μαγνητικό πεδίο, ικανό να δημιουργήσει τη μεγαλύτερη μαγνητόσφαιρα στο Ηλιακό μας Σύστημα.

Η ανίχνευση ραδιοκυμάτων στις συχνότητες που κατέγραψε η ερευνητική ομάδα απαιτεί, σύμφωνα με τον Μπέργκερ, ένα εντυπωσιακά ισχυρό μαγνητικό πεδίο.

Παρόμοιες ραδιοεκπομπές που σχετίζονται με σέλαος έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν στον Δία, στον Κρόνο και στον Ήλιο, καθώς και σε αστέρες και καφέ νάνους.

Αυτό που κάνει τη νέα παρατήρηση διαφορετική είναι ότι οι επιστήμονες θεωρούν πως κατάφεραν να εντοπίσουν την πηγή του σήματος στον ίδιο τον πλανήτη και όχι στο άστρο του.

Γιατί η ανακάλυψη θεωρείται σημαντική

Στο παρελθόν είχαν καταγραφεί ενδείξεις ραδιοεκπομπών που θα μπορούσαν να συνδέονται με εξωπλανήτες.

Το μεγάλο πρόβλημα ήταν ότι οι ερευνητές δεν μπορούσαν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο τα σήματα να προέρχονται στην πραγματικότητα από τα άστρα γύρω από τα οποία κινούνταν οι πλανήτες.

Στην περίπτωση του Beta Pictoris b, η ομάδα υποστηρίζει ότι κατάφερε να διαχωρίσει την εκπομπή από εκείνη του κεντρικού άστρου και να την τοποθετήσει στον ίδιο τον εξωπλανήτη.

Η δυνατότητα ανίχνευσης μαγνητικών πεδίων σε κόσμους που βρίσκονται δεκάδες έτη φωτός μακριά έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα μαγνητικά πεδία μπορούν να προσφέρουν πληροφορίες για τη δομή και την ατμόσφαιρα ενός πλανήτη.

Στη Γη, για παράδειγμα, το μαγνητικό πεδίο λειτουργεί ως φυσική ασπίδα, προστατεύοντας την ατμόσφαιρα από τον ηλιακό άνεμο.

Ένα από τα πιο μελετημένα πλανητικά συστήματα

Το σύστημα Beta Pictoris είναι ιδιαίτερα νεαρό σε κοσμικούς όρους.

Η ηλικία του υπολογίζεται σε περίπου 23 εκατομμύρια χρόνια, έναντι περίπου 4,5 δισεκατομμυρίων ετών του Ηλιακού Συστήματος.

Ο Beta Pictoris b ανακαλύφθηκε το 2008, ενώ ακολούθησαν ο Beta Pictoris c το 2019 και ο Beta Pictoris d το 2026.

Το άστρο φιλοξενεί επίσης περίπου 30 κομήτες, καθώς και έναν τεράστιο δίσκο σκόνης και συντριμμιών, υπολείμματα από τη διαδικασία σχηματισμού πλανητών.

Για την ανίχνευση του ραδιοσήματος οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το MeerKAT, ένα σύστημα 64 ραδιοτηλεσκοπίων στη Νότια Αφρική.

Η ανακάλυψη ήταν μάλιστα απρόσμενη ακόμη και για την ίδια την ομάδα, καθώς οι θεωρίες μέχρι σήμερα υπέθεταν ότι τα μαγνητικά πεδία των εξωπλανητών θα έμοιαζαν περισσότερο με εκείνο του Δία και επομένως θα παρήγαγαν εκπομπές σε χαμηλότερες συχνότητες.

Χρειάζεται ακόμη επιβεβαίωση

Παρά τον ενθουσιασμό, οι επιστήμονες διατηρούν επιφυλάξεις.

Η εργασία έχει αναρτηθεί σε πλατφόρμα προδημοσιεύσεων και δεν έχει ακόμη περάσει από τη διαδικασία αξιολόγησης από ανεξάρτητους επιστήμονες.

Οι ερευνητές δηλώνουν πάντως βέβαιοι για την ποιότητα της ανίχνευσης, υποστηρίζοντας ότι το σήμα καταγράφηκε επανειλημμένα και σε διαφορετικές συχνότητες.

Ανεξάρτητοι επιστήμονες σημειώνουν ότι, εφόσον τα αποτελέσματα επιβεβαιωθούν, θα πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα στην κατανόηση της συμπεριφοράς πλανητών πέρα από το Ηλιακό μας Σύστημα.

Η ερευνητική ομάδα έχει ήδη ζητήσει περισσότερο χρόνο παρατήρησης με τηλεσκόπια, προκειμένου να μελετήσει περαιτέρω τον Beta Pictoris b και κυρίως να απαντήσει σε ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που προέκυψαν από την ανακάλυψη: γιατί το μαγνητικό του πεδίο είναι τόσο ισχυρό.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News