Οι βελόνες κινούνται ρυθμικά, το νήμα περνά ανάμεσα από τα δάχτυλα και οι κινήσεις επαναλαμβάνονται σχεδόν υπνωτικά. Το βλέμμα χαμηλώνει, η αναπνοή βαθαίνει και ο θόρυβος της ημέρας απομακρύνεται. Δεν πρόκειται για κάποια τεχνική διαλογισμού, αλλά για το πλέξιμο — μια δραστηριότητα που επιστρέφει δυναμικά ως εργαλείο διαχείρισης του άγχους και ενίσχυσης της ψυχικής ευεξίας.
Για χρόνια συνδεδεμένο με μεγαλύτερες ηλικίες, το πλέξιμο επαναξιολογείται σήμερα, καθώς ολοένα και περισσότερα στοιχεία δείχνουν ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση του στρες και να λειτουργήσει υποστηρικτικά ακόμη και στη διακοπή επιβλαβών συνηθειών, όπως το «doomscrolling», το δάγκωμα των νυχιών ή η νικοτίνη.
Τι δείχνουν οι έρευνες
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η επιστημονική τεκμηρίωση παραμένει ακόμη περιορισμένη. Η Betsan Corkhill, σύμβουλος ευεξίας και φυσικοθεραπεύτρια, έχει επισημάνει ότι όταν το πλέξιμο περιγράφεται ως «ρυθμική, αμφίπλευρη ψυχοκοινωνική δραστηριότητα», η επιστημονική κοινότητα δείχνει μεγαλύτερο ενδιαφέρον απ’ ό,τι όταν αναφέρεται με το όνομά του.
Από την πλευρά της, η Mia Hobbs, κλινική ψυχολόγος στο Λονδίνο, τονίζει ότι οι περισσότερες μελέτες βασίζονται σε αυτοαναφορές ατόμων που ήδη πλέκουν. Σε έρευνα του 2020, το 90% των συμμετεχόντων ανέφερε ότι το βελονάκι τούς βοηθά να αισθάνονται πιο ήρεμοι, ωστόσο απουσιάζουν ακόμη μεγάλες, τυχαιοποιημένες μελέτες με αυστηρό επιστημονικό σχεδιασμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα δεδομένα από θεραπευτικές δομές, όπου το πλέξιμο εντάσσεται σε προγράμματα για άτομα με διατροφικές διαταραχές ή εξαρτήσεις, επιτρέποντας πιο συστηματική αξιολόγηση της επίδρασής του.
Πώς επηρεάζει τον εγκέφαλο
Ο Carl Birmingham, καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας, μελετά το πλέξιμο ως θεραπευτικό εργαλείο από το 2009. Σε σχετική έρευνα, περίπου το 75% των συμμετεχουσών με σοβαρές διατροφικές διαταραχές ανέφερε μείωση του άγχους που σχετίζεται με το φαγητό.
Η εξήγηση φαίνεται να βρίσκεται στη φύση της δραστηριότητας: οι επαναλαμβανόμενες, ρυθμικές και αμφίπλευρες κινήσεις των χεριών μπορούν να ενεργοποιήσουν το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα — τον μηχανισμό που βοηθά το σώμα να επανέρχεται σε κατάσταση ηρεμίας μετά από στρες.
Παράλληλα, πρώιμα δεδομένα από μετρήσεις εγκεφαλικής δραστηριότητας δείχνουν πιθανή μείωση της δραστηριότητας στην αμυγδαλή, περιοχή που συνδέεται με την αντίδραση στο άγχος, αν και τα ευρήματα αυτά δεν έχουν ακόμη πλήρως επιβεβαιωθεί.
Μια «αντικατάσταση» με ουσία
Πέρα από τη χαλάρωση, το πλέξιμο φαίνεται να λειτουργεί και ως πρακτικό εργαλείο αντικατάστασης επιβλαβών συνηθειών. Σύμφωνα με τους ειδικούς, βοηθά τόσο στην επεξεργασία των συναισθημάτων που οδηγούν σε αυτές τις συμπεριφορές, όσο και στο να κρατά τα χέρια απασχολημένα, μειώνοντας την παρορμητική επανάληψή τους.
Η προσέγγιση αυτή εντάσσεται στη λεγόμενη «θεραπεία αντικατάστασης συνήθειας», όπου μια επιβλαβής συμπεριφορά αντικαθίσταται από μια πιο υγιή και αυτοκαθησυχαστική δραστηριότητα.
Ένα απλό μέσο με πραγματικό αποτύπωμα
Παρότι το πλέξιμο δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις, τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο συμπληρωματικό εργαλείο.
Η ρυθμική και επαναλαμβανόμενη φύση του φαίνεται να ενεργοποιεί μηχανισμούς που σχετίζονται με την ηρεμία, την καλύτερη ρύθμιση του συναισθήματος και την ενίσχυση του αυτοελέγχου.
Σε έναν κόσμο διαρκούς έντασης και ψηφιακού «θορύβου», ίσως τελικά μια τόσο απλή, χειροπιαστή δραστηριότητα να προσφέρει κάτι που λείπει όλο και περισσότερο: έναν τρόπο να επιβραδύνουμε.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
