Τα ψηφιακά passes έγιναν εργαλείο άμεσης κρατικής στήριξης – Πώς το vouchers.gov.gr άλλαξε το μοντέλο παρεμβάσεων
Από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση μέχρι τον πληθωρισμό και τις φυσικές καταστροφές, το μοντέλο των ψηφιακών passes εξελίχθηκε σε βασικό μηχανισμό άμεσης κρατικής παρέμβασης. Μέσα από το vouchers.gov.gr, η κυβέρνηση προβάλει πλέον μια νέα λογική δημόσιας πολιτικής: ταχύτερη, πιο στοχευμένη και με λιγότερη γραφειοκρατία.
Τα τελευταία έξι χρόνια, η ελληνική Πολιτεία βρέθηκε μπροστά σε αλλεπάλληλες κρίσεις που δοκίμασαν τα αντανακλαστικά και τις αντοχές της. Πανδημία, ενεργειακή αβεβαιότητα, πληθωριστικές πιέσεις, φυσικές καταστροφές και διεθνείς αναταράξεις δημιούργησαν ένα περιβάλλον όπου το κρίσιμο ζητούμενο δεν ήταν μόνο η λήψη μέτρων, αλλά κυρίως η ταχύτητα και η ακρίβεια με την οποία αυτά θα έφταναν στους πολίτες. Μέσα σε αυτή τη συγκυρία, η ψηφιακή πλατφόρμα vouchers.gov.gr λειτούργησε ως ο βασικός μηχανισμός μέσα από τον οποίο οργανώθηκαν μαζικές και στοχευμένες κρατικές ενισχύσεις.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, το μοντέλο των ψηφιακών “passes” βασίστηκε στην άμεση πίστωση ενισχύσεων μέσω άυλων καρτών, στη διαλειτουργικότητα πληροφοριακών συστημάτων και στη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας. Ο Δημήτρης Παπαστεργίου, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιέγραψε τα passes ως αποτύπωση ενός κράτους που παρεμβαίνει άμεσα, στοχευμένα και με διαφάνεια εκεί όπου υπάρχει πραγματική ανάγκη, με στόχο η ενίσχυση να φτάνει γρήγορα στους πολίτες χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες.
Τα στοιχεία που δόθηκαν για τα προηγούμενα χρόνια δείχνουν την κλίμακα της παρέμβασης. Κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, τα Fuel Pass 1 και 2 κάλυψαν 5.232.156 δικαιούχους με συνολικό ύψος ενίσχυσης 594.982.194 ευρώ, ενώ το Power Pass στήριξε 2.029.912 πολίτες με 293.575.366 ευρώ. Μόνο αυτά τα δύο εργαλεία διοχέτευσαν στην οικονομία πάνω από 888 εκατ. ευρώ μέσα σε λίγους μήνες.
Η παρέμβαση συνεχίστηκε το 2023 με το Market Pass, που εξελίχθηκε σε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα άμεσης οικονομικής ενίσχυσης. Σε τρεις κύκλους, το συνολικό ύψος του προγράμματος έφτασε τα 771.344.963 ευρώ. Στον πρώτο κύκλο εντάχθηκαν 2.840.935 πολίτες με ενίσχυση 491.895.233 ευρώ, στον δεύτερο δόθηκαν 244.597.566 ευρώ και στον τρίτο 34.852.164 ευρώ. Τα στοιχεία αυτά παρουσιάζονται από το υπουργείο ως παράδειγμα γρήγορης κρατικής απόκρισης απέναντι στις αυξήσεις βασικών αγαθών.
Στην περίοδο της πανδημίας, το Freedom Pass είχε διαφορετικό χαρακτήρα, καθώς συνδέθηκε με τη στήριξη της νεότερης γενιάς και την επανεκκίνηση της κοινωνικής δραστηριότητας. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, 555.824 νέοι αξιοποίησαν το πρόγραμμα, με συνολικό ποσό 155.157.556 ευρώ, ενώ το συμπληρωματικό Freedom Pass/Data κάλυψε 102.587 δικαιούχους με επιπλέον 5.088.309 ευρώ.
Το ίδιο μοντέλο χρησιμοποιήθηκε και σε πιο στοχευμένες αναπτυξιακές ή τοπικές παρεμβάσεις. Το «Τουρισμός για Όλους» κάλυψε 107.204 δικαιούχους το 2024 με 17.376.205 ευρώ και 106.101 δικαιούχους το 2025 με αυξημένο προϋπολογισμό 29.020.500 ευρώ. Το North Evia Pass κατευθύνθηκε σε πυρόπληκτες περιοχές, ενώ το Thessaly-Evros Pass ενεργοποιήθηκε για περιοχές που επλήγησαν από φυσικές καταστροφές, δείχνοντας ότι το vouchers.gov.gr δεν χρησιμοποιήθηκε μόνο ως εργαλείο οριζόντιας ενίσχυσης, αλλά και ως μηχανισμός γεωγραφικά στοχευμένης παρέμβασης.
Ιδιαίτερο βάρος αποδίδεται και στα προγράμματα που απευθύνονται στη νέα γενιά. Το Youth Pass, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, είχε 139.728 δικαιούχους το 2023 με 20.959.200 ευρώ, 145.688 το 2024 με 21.853.200 ευρώ και 154.064 το 2025 με 23.109.600 ευρώ. Η σταθερή αύξηση του προγράμματος προβάλλεται από την κυβέρνηση ως ένδειξη διαρκούς επένδυσης σε ηλικιακές ομάδες που συνδέονται με την κατανάλωση, τον πολιτισμό και την κινητικότητα.
Ακόμη και στον τομέα της υγείας, το μοντέλο παρουσιάζεται ως λειτουργικό. Το Dentist Pass, για παράδειγμα, κάλυψε το 2023 245.652 δικαιούχους με 5.793.692 ευρώ, κάτι που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα ότι η ίδια ψηφιακή υποδομή μπορεί να εφαρμοστεί και σε πιο εξειδικευμένες κοινωνικές ανάγκες.
Στο κυβερνητικό αφήγημα, το ουσιαστικό αποτύπωμα αυτής της πορείας δεν είναι μόνο τα ποσά που διοχετεύθηκαν, αλλά η μετατόπιση στον τρόπο άσκησης πολιτικής. Οι αιτήσεις ολοκληρώνονται ψηφιακά, οι εγκρίσεις γίνονται αυτοματοποιημένα και οι ενισχύσεις πιστώνονται χωρίς τις καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν παλαιότερα αντίστοιχες διαδικασίες. Το κράτος, με άλλα λόγια, επιχειρεί να εμφανιστεί όχι ως μηχανισμός που αντιδρά εκ των υστέρων, αλλά ως σύστημα που μπορεί να παρεμβαίνει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο.
Η ίδια λογική φαίνεται να συνεχίζεται και για το επόμενο διάστημα. Το υπουργείο κάνει λόγο για νέους κύκλους προγραμμάτων, ακόμη και για σχεδιαζόμενες παρεμβάσεις όπως νέο Fuel Pass και Chios-Kythira Pass 2026. Αυτό δείχνει ότι το μοντέλο των passes δεν παρουσιάζεται πλέον ως έκτακτο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, αλλά ως σταθερό μέσο άσκησης δημόσιας πολιτικής στο νέο ψηφιακό κράτος που επιχειρεί να οικοδομήσει η κυβέρνηση.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
