ΝΑΤΟ σε τεστ αντοχής: Τα σενάρια για ρωσική κίνηση όσο η Δύση δείχνει διχασμένη

Η Ρωσία μπορεί να θεωρήσει τα επόμενα ένα με δύο χρόνια ως «παράθυρο ευκαιρίας» για να δοκιμάσει την ενότητα της Δύσης και την αντοχή του ΝΑΤΟ, εκτιμούν αξιωματούχοι ευρωπαϊκών κυβερνήσεων.

Η ανησυχία συνδέεται με μια ευρύτερη συγκυρία αβεβαιότητας: ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο, οι διατλαντικές σχέσεις περνούν κρίση και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει ακόμη ενισχύσει πλήρως τις στρατιωτικές της δυνατότητες.

«Κάτι μπορεί να συμβεί πολύ σύντομα — υπάρχει ένα ρωσικό παράθυρο ευκαιρίας», δήλωσε στο Politico ο Μίκα Άαλτολα, Φινλανδός κεντροδεξιός ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

«Οι ΗΠΑ αποσύρονται από την Ευρώπη, οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίση και η ΕΕ δεν είναι ακόμη έτοιμη να αναλάβει πλήρως τις ευθύνες της», πρόσθεσε.

Το σενάριο που ανησυχεί περισσότερο

Παρότι κυκλοφορούν σενάρια για πιθανή χερσαία επίθεση της Ρωσίας σε χώρα του ΝΑΤΟ, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν ένα τέτοιο ενδεχόμενο μάλλον απίθανο, καθώς η Μόσχα παραμένει βαριά δεσμευμένη στον πόλεμο της Ουκρανίας.

Πιο πιθανό θεωρείται ένα περιορισμένο ή «ασαφές» χτύπημα, το οποίο θα δημιουργούσε πολιτική και στρατιωτική σύγχυση για το εάν ενεργοποιείται το Άρθρο 5 της Συμμαχίας.

Το Άρθρο 5 προβλέπει ότι επίθεση εναντίον ενός κράτους-μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ωστόσο, η συζήτηση γίνεται πιο σύνθετη όταν μια ενέργεια δεν έχει τη μορφή κλασικής εισβολής, αλλά κινείται σε «γκρίζα ζώνη».

Η ανησυχία εντείνεται και από τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει χαρακτηρίσει το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη».

Πώς μπορεί να κινηθεί η Μόσχα

Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λαντσμπέργκις, εκτίμησε ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα μπορούσε να επιδιώξει κλιμάκωση σε άλλη γειτονική χώρα, ώστε να αποφύγει μια δυσμενή διαπραγμάτευση για την Ουκρανία.

Αναλυτές θεωρούν ότι η Μόσχα θα μπορούσε να επιλέξει στόχους χαμηλότερου ρίσκου, με ενέργειες που θα ασκούσαν πίεση στους Ευρωπαίους χωρίς να προκαλέσουν άμεση και καθαρή αντίδραση των ΗΠΑ.

Στα πιθανά σενάρια περιλαμβάνονται επιχειρήσεις με drones, κινήσεις στη Βαλτική Θάλασσα ή ακόμη και ενέργειες στην Αρκτική.

«Θα μπορούσε να είναι μια επιχείρηση με drones, θα μπορούσε να είναι μια επιχείρηση στη Βαλτική Θάλασσα. Θα μπορούσε να είναι κάτι στην Αρκτική, με στόχο μικρά νησιά. Διαθέτουν τον “σκιώδη στόλο”, ο οποίος έχει ήδη στρατιωτικοποιηθεί εν μέρει», ανέφερε ο Άαλτολα.

Όπως πρόσθεσε, μια επίθεση με drones «δεν απαιτεί στρατεύματα» και «δεν απαιτεί διέλευση των συνόρων».

Το δύσκολο ερώτημα για το Άρθρο 5

Το κεντρικό ερώτημα είναι πώς θα αντιδρούσε το ΝΑΤΟ σε μια ενέργεια που δεν θα ήταν ανοιχτή εισβολή, αλλά θα είχε χαρακτήρα πρόκλησης ή υβριδικής επίθεσης.

«Εάν δεν υπάρξει επίθεση πέρα από τα σύνορα, οι ΗΠΑ ενδέχεται να υποστηρίξουν ότι αυτό δεν είναι στρατηγικά τόσο σημαντικό», σημείωσε ο Άαλτολα.

Κατά την εκτίμησή του, οι αμερικανικοί πόροι είναι ήδη περιορισμένοι λόγω της κατάστασης στο Ιράν, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει την Ουάσιγκτον να προτείνει διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία.

«Και αυτό ακριβώς θα προσπαθούσε να επιτύχει η Ρωσία με αυτή την ενέργεια», πρόσθεσε.

Η Ευρώπη ενισχύεται, αλλά χρειάζεται χρόνο

Μετά το 2022, οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές τους δαπάνες. Ωστόσο, η πλήρης ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Ευρώπης δεν μπορεί να γίνει από τη μία μέρα στην άλλη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση στοχεύει να είναι σε θέση να αποτρέπει αξιόπιστα απειλές έως το 2030, όμως το χρονικό διάστημα μέχρι τότε θεωρείται ευάλωτο.

Ο Βίλε Νιινίστο, πρόεδρος της Αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Μικτή Κοινοβουλευτική Επιτροπή ΕΕ – Ρωσίας και πρώην υπουργός της φινλανδικής κυβέρνησης, προειδοποίησε ότι ακόμη και μικρές ρωσικές κινήσεις μπορεί να προκαλέσουν φόβο και να αποδυναμώσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία.

«Η Ρωσία δεν είναι παντοδύναμη, αλλά η απελπισία είναι επικίνδυνη», σημείωσε, εκπροσωπώντας μια χώρα, τη Φινλανδία, που μοιράζεται 1.340 χιλιόμετρα συνόρων με τη Ρωσία.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και το ρήγμα στη διατλαντική σχέση

Η στάση των ΗΠΑ παραμένει καθοριστικός παράγοντας για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, έχει προειδοποιήσει ότι «η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα είναι η αποσύνθεση της συμμαχίας».

Το κλίμα έχει επιβαρυνθεί και από την ανακοίνωση των ΗΠΑ για απόσυρση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, ενώ έχουν διατυπωθεί απειλές για αντίστοιχες κινήσεις και σε άλλες χώρες.

Ανώτερος αξιωματούχος του υπουργείου Άμυνας δήλωσε ότι υπάρχει κίνδυνος η στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ να πάρει «ακόμη χειρότερη τροπή», εξαιτίας του εσωτερικού πολιτικού κλίματος.

Για να αντιμετωπίσει την απειλή, όπως είπε, η ΕΕ πρέπει να «επενδύσει σημαντικά και να επενδύσει από κοινού», ώστε να μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της.

Η Ευρώπη δεν διαβάζει ενιαία την απειλή

Παρά την ανησυχία, οι ευρωπαϊκές χώρες δεν έχουν ενιαία εκτίμηση για το πόσο άμεσος είναι ο ρωσικός κίνδυνος.

Χώρες όπως η Φινλανδία και η Λιθουανία προειδοποιούν για πιο άμεση απειλή, ενώ άλλες, όπως η Εσθονία, εμφανίζονται πιο συγκρατημένες.

Ο πρόεδρος της Εσθονίας, Άλαρ Κάρις, δήλωσε ότι η Ρωσία είναι ήδη απορροφημένη στον πόλεμο της Ουκρανίας και δεν διαθέτει την ικανότητα να ανοίξει νέο μέτωπο.

Ωστόσο, αναγνώρισε ότι τίποτα δεν μπορεί να αποκλειστεί.

«Πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Κανείς δεν περίμενε τον πόλεμο στην Ουκρανία», τόνισε.

«Εξαιρετικά απίθανο» ένα δεύτερο μέτωπο, αλλά όχι αδύνατο

Την πιο συγκρατημένη εκτίμηση συμμερίζονται και ένας ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, καθώς και τρεις ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι του τομέα της άμυνας.

«Το θεωρώ εξαιρετικά απίθανο», δήλωσε ο ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο άμεσης ρωσικής στρατιωτικής επίθεσης σε χώρα της Συμμαχίας.

Όπως είπε, η «αυτοκαταστροφική τάση» του Πούτιν «έχει τα όριά της», ειδικά όταν δεν υπάρχει εμφανές και άμεσο όφελος.

Δεύτερος ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος του τομέα της άμυνας σημείωσε ότι η Ρωσία θεωρεί πως βρίσκεται σε μακροπρόθεσμη αντιπαράθεση με τη Δύση.

Ωστόσο, όπως πρόσθεσε, η τρέχουσα εκτίμηση παραμένει ότι δεν υπάρχει βραχυπρόθεσμη στρατιωτική απειλή για το ΝΑΤΟ, λόγω της εμπλοκής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

«Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να παραμείνουμε σε εγρήγορση, καθώς η Ρωσία ενδέχεται να υποτιμήσει την ενότητα και την αποφασιστικότητά μας», ανέφερε.

Τρίτος ανώτερος αξιωματούχος της άμυνας χαρακτήρισε μια «μάχη σε δύο μέτωπα» ως «πολύ, πολύ επικίνδυνη στρατηγική» για τον Πούτιν, ειδικά από τη στιγμή που η Ευρώπη «προχωρά με γοργούς ρυθμούς» στην ενίσχυση των δικών της αμυντικών δυνάμεων.

Το κρίσιμο στοίχημα για τη Δύση

Η εικόνα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη είναι σύνθετη. Από τη μία, αρκετοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι η Ρωσία μπορεί να δοκιμάσει τη δυτική ενότητα με μια περιορισμένη, ασαφή και δύσκολα ταξινομήσιμη ενέργεια.

Από την άλλη, πολλοί εκτιμούν ότι η Μόσχα δεν έχει σήμερα την επιχειρησιακή δυνατότητα ή το στρατηγικό κίνητρο να ανοίξει ένα δεύτερο συμβατικό μέτωπο απέναντι στο ΝΑΤΟ.

Το βέβαιο είναι ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει πλέον πως η περίοδος μέχρι την πλήρη ενίσχυση των αμυντικών της δυνατοτήτων είναι κρίσιμη.

Και για το ΝΑΤΟ, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η Ρωσία μπορεί να επιτεθεί. Είναι αν η Συμμαχία θα αντιδράσει ενιαία και αποφασιστικά σε μια πρόκληση που μπορεί να μην έχει τη μορφή πολέμου, αλλά να στοχεύει ακριβώς εκεί: στη συνοχή της Δύσης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Ο Τραμπ δοκιμάζει ξανά το ΝΑΤΟ: Τι σημαίνει η αποχώρηση 5.000 Αμερικανών από τη Γερμανία
• Μακρόν για Στενά του Ορμούζ: Να ανοίξουν ξανά με συντονισμό Ιράν και ΗΠΑ
• Project Freedom: Το σχέδιο Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ και οι φόβοι κλιμάκωσης
• Ρούτε: Οι Ευρωπαίοι «έλαβαν το μήνυμα» Τραμπ για τις στρατιωτικές βάσεις

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News