Ο Ήχος της Πτώσης: Οι μνήμες δεν πεθαίνουν ποτέ
Η παιδική αθωότητα δεν χάνεται απότομα, διαβρώνεται σιωπηλά, όταν ο κόσμος ζητά από το παιδί να καταλάβει όσα δεν μπορεί.
“Ο Ήχος της Πτώσης” είναι μια υποβλητική κατάδυση στη συλλογική μνήμη, όπου η πλοκή υφαίνεται αργά και αθόρυβα, φέρνοντας στο φως τα θαμμένα μυστικά που ορίζουν τη μοίρα των ηρώων της. Στο κέντρο της βρίσκονται τέσσερα νεαρά κορίτσια που ζουν ή έζησαν σε διαφορετικές χρονικές περιόδους στην ίδια απομονωμένη αγροικία στην ύπαιθρο του Βρανδεμβούργου, στη βόρεια Γερμανία. Αν και τα χωρίζουν δεκαετίες, η ταινία δεν τις αντιμετωπίζει ως ξεχωριστές ιστορίες, αλλά ως κομμάτια ενός ενιαίου βιώματος που επαναλαμβάνεται, μετασχηματίζεται και επιμένει μέσα στον χρόνο.
Η Άλμα ανήκει στις αρχές του 20ού αιώνα και μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον αυστηρό, όπου η σιωπή και η πειθαρχία καθορίζουν την παιδική εμπειρία. Η Έρικα, τοποθετημένη στη μεταπολεμική Γερμανία, βιώνει την καταπίεση ενός κόσμου που προσπαθεί να επουλώσει συλλογικά τραύματα αγνοώντας τα ατομικά. Η Ανγκέλικα, στη δεκαετία του ’80, βρίσκεται αντιμέτωπη με τη συναισθηματική αποξένωση και την έλλειψη επικοινωνίας μέσα στην οικογένεια. Τέλος, η τέταρτη η Λένκα, η πιο σύγχρονη φιγούρα, ζει σε μια εποχή φαινομενικής ελευθερίας, αλλά κληρονομεί άρρητα βάρη του παρελθόντος. Όλες ενσαρκώνουν διαφορετικές εκδοχές της ίδιας εύθραυστης ενηλικίωσης.
Η αγροικία λειτουργεί ως σταθερός άξονας της αφήγησης. Είναι ένας τόπος φαινομενικά ήσυχος, σχεδόν ειδυλλιακός, αλλά φορτισμένος με μνήμες, σιωπές και ανεπούλωτα τραύματα. Κάθε κορίτσι μεγαλώνει μέσα σε αυτό το περιβάλλον κουβαλώντας τη δική του ιστορία, τις δικές του απώλειες και φόβους. Η παιδική και εφηβική ηλικία παρουσιάζεται όχι ως περίοδος αθωότητας, αλλά ως μια φάση εύθραυστη, όπου η βία, η καταπίεση και η απουσία φροντίδας αφήνουν βαθιά ίχνη.
Καθώς η αφήγηση μετακινείται από δεκαετία σε δεκαετία, η ταινία αποφεύγει τη γραμμική εξέλιξη. Το παρελθόν εισβάλλει διαρκώς στο παρόν, μέσα από εικόνες, ήχους και επαναλαμβανόμενα μοτίβα. Ο «ήχος της πτώσης» δεν είναι μόνο κυριολεκτικός, γίνεται σύμβολο της απώλειας της ισορροπίας, της πτώσης από την παιδική αθωότητα στη σκληρή πραγματικότητα, αλλά και της κατάρρευσης οικογενειακών και κοινωνικών δομών που θα έπρεπε να προστατεύουν τα παιδιά.
Οι ζωές των κοριτσιών συνδέονται μέσα από κοινές εμπειρίες, τη μοναξιά, την καταπίεση, τη σιωπή γύρω από την ψυχική και σωματική βία, αλλά και την ανάγκη για αγάπη και αναγνώριση. Η ταινία υπονοεί ότι, παρά την πρόοδο του χρόνου, ορισμένα τραύματα επαναλαμβάνονται σχεδόν αναπόφευκτα, περνώντας από γενιά σε γενιά. Οι ενήλικες φιγούρες εμφανίζονται συχνά απόμακρες ή ανίκανες να προσφέρουν ουσιαστική στήριξη, ενισχύοντας την αίσθηση εγκλωβισμού των παιδιών.
Η Μάσα Σιλίνσκι προσεγγίζει το «Ο Ήχος της Πτώσης» με έναν στοχαστικό, σχεδόν υπνωτιστικό και μαζί εικαστικό κινηματογραφικό λόγο που θυμίζει περισσότερο μνήμη παρά αφήγηση. Η σκηνοθεσία της αποφεύγει την εξήγηση και επιλέγει τη βίωση, μεγάλες παύσεις, στατικά υπέροχα κάδρα, ελάχιστοι διάλογοι και έντονη χρήση του φυσικού φωτισμού.
Ο χρόνος δεν λειτουργεί γραμμικά. Αντίθετα, η Σιλίνσκι τον αντιμετωπίζει ως ένα ρευστό πεδίο, όπου παρελθόν και παρόν συνυπάρχουν μέσα στον ίδιο χώρο. Η αγροικία δεν είναι απλώς σκηνικό, αλλά ένα σώμα που απορροφά εμπειρίες, τραύματα και σιωπές. Η κάμερα κινείται με προσοχή, συχνά στο ύψος των παιδιών, υιοθετώντας το βλέμμα τους χωρίς να το εκμεταλλεύεται συναισθηματικά.
Είναι η δεύτερη μεγάλου μήκους δουλειά της Γερμανίδας Μάσα Σιλίνσκι, τιμήθηκε με το Βραβείο της Επιτροπής στις Κάννες και τη Χρυσή Αθηνά στις Νύχτες Πρεμιέρας, ενώ ταυτόχρονα ορίστηκε ως η επίσημη γερμανική συμμετοχή για το Όσκαρ Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας στα επερχόμενα 98α Βραβεία της Ακαδημίας.
Στο τέλος, «Ο Ήχος της Πτώσης» και η υπόθεση της είναι λιγότερο μια σειρά γεγονότων και περισσότερο ένα ψηφιδωτό εμπειριών και συναισθημάτων, που αποτυπώνει πώς το παρελθόν διαμορφώνει το παρόν και πως οι σιωπές μπορούν να είναι εξίσου εκκωφαντικές με μια πτώση. Το παρελθόν για την ταινία δεν φεύγει ποτέ, αλλάζει μορφή, φωλιάζει στο παρόν και μιλά μέσα από ό,τι αποφεύγουμε να θυμηθούμε.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
