Το παζάρι πίσω από τα Στενά του Ορμούζ – Γιατί λέει «όχι» ο Τραμπ

Η Τεχεράνη επιχειρεί να σπάσει το αδιέξοδο βάζοντας πρώτα στο τραπέζι τα Στενά του Ορμούζ, όμως η Ουάσινγκτον επιμένει ότι καμία συμφωνία δεν μπορεί να κλείσει χωρίς δεσμεύσεις για τα πυρηνικά.

Το παζάρι πίσω από τα Στενά του Ορμούζ – Γιατί λέει «όχι» ο Τραμπ

Η ιρανική πρόταση για τα Στενά του Ορμούζ που έχει φτάσει στην Ουάσινγκτον προβλέπει άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας διόδου και άρση του αμερικανικού αποκλεισμού στο Ιράν, αφήνοντας τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης για μεταγενέστερο στάδιο.

Το πλαίσιο της πρότασης αποκάλυψε σήμερα, Σάββατο 2 Μαΐου, υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς πρόκειται για εμπιστευτικές διπλωματικές επαφές.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη θεωρεί ότι η μετάθεση των πιο δύσκολων συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα σε επόμενη φάση αποτελεί ουσιαστική μετατόπιση από την πλευρά της, με στόχο να διευκολυνθεί μια συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.

Με βάση την ιρανική πρόταση, ο πόλεμος θα τελειώσει με εγγυήσεις ότι το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιτεθούν ξανά στο Ιράν. Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ, ενώ η Ουάσινγκτον θα άρει τον αποκλεισμό που έχει επιβάλει.

Στενά του Ορμούζ: Τι προβλέπει το σχέδιο της Τεχεράνης

Στο σχέδιο που περιγράφει ο Ιρανός αξιωματούχος, οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα δεν εγκαταλείπονται, αλλά μεταφέρονται στο τελικό στάδιο.

Σε εκείνη τη φάση θα συζητηθούν οι περιορισμοί στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων. Η Τεχεράνη, πάντως, ζητά από την Ουάσινγκτον να αναγνωρίσει το δικαίωμά της να εμπλουτίζει ουράνιο για ειρηνικούς σκοπούς, ακόμη και αν συμφωνήσει να αναστείλει τη σχετική δραστηριότητα.

«Με βάση αυτό το πλαίσιο, οι διαπραγματεύσεις για το πιο περίπλοκο ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος μεταφέρονται στο τελικό στάδιο προκειμένου να δημιουργηθεί ένα πιο πρόσφορο κλίμα», ανέφερε ο αξιωματούχος.

Η πρόταση δείχνει ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να διαχωρίσει την άμεση αποκλιμάκωση από το πιο δύσκολο ζήτημα των πυρηνικών, το οποίο παραμένει ο πυρήνας της διαφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Γιατί ο Τραμπ δεν δέχεται την πρόταση

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν είναι ικανοποιημένος από την τελευταία πρόταση του Ιράν, χωρίς να αναφέρει αναλυτικά ποια σημεία απορρίπτει.

«Ζητάνε πράγματα με τα οποία δεν μπορώ να συμφωνήσω», είπε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Η στάση της Ουάσινγκτον συνδέεται κυρίως με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επαναλάβει ότι δεν πρόκειται να συμφωνήσουν στον τερματισμό του πολέμου χωρίς ένα πλαίσιο που θα εμποδίζει οριστικά το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Αυτός ήταν και ο βασικός στόχος που επικαλέστηκε ο Τραμπ όταν εξαπέλυσε τα πλήγματα τον Φεβρουάριο, την ώρα που βρίσκονταν σε εξέλιξη συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει ειρηνικό χαρακτήρα.

Το αδιέξοδο μετά την εκεχειρία

Τέσσερις εβδομάδες μετά την αναστολή της εκστρατείας βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, δεν έχει υπάρξει ακόμη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου.

Η σύγκρουση έχει προκαλέσει μεγάλες διαταραχές στον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό, καθώς το Ιράν εμποδίζει εδώ και περισσότερο από δύο μήνες σχεδόν όλες τις θαλάσσιες μεταφορές από τον Κόλπο, εκτός από τις δικές του.

Τον περασμένο μήνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν και τον δικό τους αποκλεισμό σε πλοία από ιρανικά λιμάνια, ανεβάζοντας ακόμη περισσότερο την πίεση στην Τεχεράνη.

Αν και οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε εκεχειρία στις 8 Απριλίου, η οποία έχει παραταθεί, οι βασικές διαφωνίες παραμένουν ανοιχτές. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.

Η επίσημη πρόταση μέσω μεσολαβητών

Το Reuters και άλλα διεθνή μέσα είχαν μεταδώσει την περασμένη εβδομάδα ότι η Τεχεράνη πρότεινε να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ πριν επιλυθούν τα ζητήματα που σχετίζονται με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Ο Ιρανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε τώρα ότι αυτό το νέο χρονοδιάγραμμα έχει παρουσιαστεί σε επίσημη πρόταση, η οποία διαβιβάστηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες μέσω μεσολαβητών.

Η πρόταση, όπως περιγράφεται, επιδιώκει να δημιουργήσει ένα πρώτο επίπεδο αποκλιμάκωσης: άνοιγμα των Στενών, άρση του αποκλεισμού, εγγυήσεις μη επίθεσης και, σε επόμενο στάδιο, δύσκολες συνομιλίες για τα πυρηνικά και τις κυρώσεις.

Ωστόσο, οι δηλώσεις Τραμπ δείχνουν ότι η Ουάσινγκτον δεν θεωρεί το πλαίσιο επαρκές. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, το κρίσιμο ζήτημα παραμένει αν το Ιράν θα δεσμευθεί με τρόπο που να αποκλείει οριστικά την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

Η διπλωματία μένει ανοιχτή, αλλά η συμφωνία δεν φαίνεται κοντά

Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν έχει επισημάνει ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη να ακολουθήσει τη διπλωματική οδό, εφόσον οι Ηνωμένες Πολιτείες αλλάξουν την προσέγγισή τους.

Παρόλα αυτά, τα σχόλια του Τραμπ δείχνουν ότι το αδιέξοδο για τον τερματισμό του πολέμου είναι πιθανό να συνεχιστεί. Ο ίδιος επιδιώκει να κλείσει μια σύγκρουση που θεωρείται ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά δεν εμφανίζεται διατεθειμένος να δεχθεί μια συμφωνία που αφήνει το πυρηνικό ζήτημα για το τέλος χωρίς πιο ισχυρές εγγυήσεις.

Το αποτέλεσμα είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν στο κέντρο της κρίσης. Για την Τεχεράνη, αποτελούν διαπραγματευτικό χαρτί. Για την Ουάσινγκτον, η άρση του αδιεξόδου περνά πρώτα από τις δεσμεύσεις για τα πυρηνικά. Και για τις διεθνείς αγορές, κάθε ημέρα καθυστέρησης κρατά ζωντανή την ανησυχία για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125