Το χρονογράφημα του Ντίνου Λασκαράτου: Πρωτοσέλιδα, ψευδώνυμα και επώνυμα

Ντίνος Λασκαράτος

Εκατόν σαράντα χρόνια για μια ημερήσια εφημερίδα δεν είναι λίγα. Είναι πραγματικός άθλος. Για κάποιους η έντυπη εφημερίδα, το «χαρτί», εξακολουθεί να αποπνέει μια γοητεία. Η «Πελοπόννησος» αξιώθηκε από τους ανθρώπους της να γίνει «οργανισμός» με ηλεκτρονικές εκδόσεις, ραδιόφωνο και συνέδρια. Αλλά το «άτιμο» το χαρτί είναι σαν το «άτιμο» το θεατρικό σανίδι. Το φτηνό θεατρικό πάτωμα της σκηνής που δίνει ζωντάνια στα βήματα του ηθοποιού. Ετσι είναι και το χαρτί γι’ αυτόν που γράφει, χορογραφεί, θα τολμούσε να πει κανείς, τις μετρημένες του αράδες πάνω του. Αλλά και για τον αναγνώστη ωραία και καλή και άμεση η ηλεκτρονική ενημέρωση, αλλά το χαρτί, το πραγματικό χαρτί, προσφέρει έναν αέρα ιδιοκτησίας, έναν αέρα αντικειμένου με υλική υπόσταση που έγινε μ’ ένα άγγιγμα δικό σου. Στο χαρτί συνυπάρχουν η τρέχουσα επικαιρότητα της μέρας, μαζί με την ασφάλεια, τη σιγουριά και τη θαλπωρή των διαχρονικών αξιών που αποπνέει η έντυπη έκδοση.

Πέρα όμως από το χαρτί αυτό καθ’ εαυτό, υπήρξε παλιά και κάτι ακόμα, μια ιδέα στον χειρισμό του πρωτοσέλιδου, ιδίως στις παλιές, τις πολύ παλιές εφημερίδες, με χτυπητό παράδειγμα την κορυφαία εφημερίδα κύρους, την εμβληματική «Τάιμς» [Καιροί] του Λονδίνου και τον χειρισμό του πρωτοσέλιδού της, από τότε που πρωτοκυκλοφόρησε το 1785 μέχρι το 1966. Για 181 ολόκληρα χρόνια! Τόσο καλή αποδείχθηκε η ιδέα. Ποια ήταν αυτή; Μα τα τότε μέσα κοινωνικής δικτύωσης(!), αγαπημένες φίλες και φίλοι. Δεν χολόσκαγαν σε μίτινγκ διευθυντές, αρχισυντάκτες, συντάκτες, ο καψερός ο «Υλατζής», να βρουν αυτά που αξίζουν για ένα πρωτοσέλιδο. Απλούστατα γέμιζε το πρωτοσέλιδο με… μικρές αγγελίες! Μάλιστα. Γάμους, βαπτίσεις, κηδείες και αγγελίες.

Αν αναρωτηθείτε «μα πόσα σπίτια νοικιάζονταν το 1785 για να μπουν σε μικρή αγγελία;», η απάντηση υπάρχει. Θέλατε για παράδειγμα να (ξανα)βγείτε Σαββατόβραδο με τη Δέσποινα των Λογισμών σας σε μια ήσυχη συνοικιακή παμπ με το όνομα «Τα τρία λιοντάρια» χωρίς να χαμπαριάσει το σόι; Απλά δημοσιεύατε στους Τάιμς την αγγελία: «Σάββατο βράδυ στις επτά στη γνωστή παμπ» και υπογράφατε με το κρυπτώνυμο που ήξερε εμπιστευτικότατα η αρχόντισσα της καρδιάς σας, του νου σας και των λοιπών κοσμίως παραλειπομένων. Υπήρχε και πιο αναβαθμισμένη «μηχανή». Οι κρυπτογραφημένες(!) μικρές αγγελίες. Αυτό μάλιστα. Εννοείται ότι όλα αυτά κόστιζαν ακριβά αλλά έμεναν όλοι ευχαριστημένοι.

Και έτσι φθάσαμε στα κρυπτώνυμα, τα ψευδώνυμα και τα επώνυμα. Τα κρυπτώνυμα είναι και αυτά ψευδώνυμα, που παίρνουν όμως τον ρόλο τους στα σοβαρά. Παραδείγματος χάρη ο τύπος που καλεί στην παμπ και υπογράφει «το πορτοκαλί λιοντάρι» δεν θέλει να μαθευτεί ποιος είναι. Ο «Πελοποννήσιος» όμως ήταν το δημοσιογραφικό ψευδώνυμο του αγαπημένου Γιάννη Καραλή που έθιγε πατρινά θέματα με ωραίο τρόπο χωρίς κραυγές, κρατώντας παρέα στον αναγνώστη. Η «Εύα» πάλι ήταν το ψευδώνυμο της εκδότριας Γιώτας Παπαγγελούτσου στην «Πελοπόννησο». Όλοι ήξεραν ποια ήταν η συμπονετική Κυρία, όπου σε πιο προσωπικό στυλ γραψίματος, η «Εύα» ακουμπούσε στα προβλήματα όλων και του καθενός. Πίσω από το ψευδώνυμο «Νι. Δέλτα» έριχνε στα θέματά της μια πιο γενική και πολιτική ματιά η εκδότρια Κυρία Νανά Δούκα. Στην πρόσφατή μας εποχή ο «Σ. Χολιαστής», ο δικός μας Κωνσταντίνος Μάγνης, σατίριζε (με μεγάλη τέχνη χωρίς να προσβάλλει) χειρουργικά την επικαιρότητα. Εδώ τα ψευδώνυμα λειτουργούσαν εντελώς διαφορετικά από τα κρυπτώνυμα. Εδιναν στον αναγνώστη ένα αίσθημα συνενοχής με τον αρθρογράφο.

Δεν μπορείτε όμως να πείτε. Και το «Facebook» του 1775 με τους Τάιμς είχε και αυτό τη χάρη του. Τότε το εγγλέζικο ζευγαράκι πήγαινε στην ιρλανδέζικη παμπ για να φάει σκωτσέζικες σπεσιαλιτέ και να πει τα δικά του. Σήμερα βέβαια ο καθένας λέει στα ραντεβού κυριολεκτικά τα δικά του. Λες και βγήκε ραντεβού τε- α-τετ με το κινητό του.

Ο Ντίνος Λασκαράτος είναι επίτιμος δικηγόρος.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News