«Κάθε Νύχτα»: Ο Μυθοπλάστης κατεβαίνει στη σκοτεινή Αθήνα ενός ελληνικού noir χωρίς άλλοθι
Με το «Κάθε Νύχτα», ο Μυθοπλάστης στήνει ένα ελληνικό noir που κινείται ανάμεσα στην αστυνομική πλοκή, το ιστορικό μυστήριο και τη σκληρή ατμόσφαιρα της Αθήνας της κρίσης. Ένα βιβλίο που δεν φωτίζει μόνο το σκοτάδι της πόλης, αλλά και τις γκρίζες ζώνες των ανθρώπων που κινούνται μέσα του.
Με το «Κάθε Νύχτα», ο Μυθοπλάστης υπογράφει ένα σύγχρονο ελληνικό noir που κινείται ανάμεσα στην αστυνομική αφήγηση, το ιστορικό μυστήριο και την κοινωνική τοιχογραφία της Αθήνας της κρίσης.
Στον πυρήνα του βιβλίου βρίσκονται τρεις νεαροί ιδιοκτήτες ενός μικρού γραφείου ιδιωτικών ερευνών, που ξεκινούν από τη στασιμότητα και τα αδιέξοδα της εποχής για να βρεθούν σταδιακά μπλεγμένοι σε ένα επικίνδυνο παιχνίδι, ύστερα από την ανάθεση μιας φαινομενικά απλής εξαφάνισης. Από εκεί και πέρα, η ιστορία ανοίγει προς μια άλλη Αθήνα: υπόγεια, λαβυρινθώδη, γεμάτη στοές, μυστικά, παρανομία, αλλά και ίχνη μιας άγνωστης μεσαιωνικής ιστορίας που επιστρέφει απειλητικά και γοητευτικά στο παρόν.
Ο συγγραφέας αντιμετωπίζει την νύχτα ως ένα ολόκληρο σύστημα ζωής, όπου η ελευθερία συνυπάρχει με την παρακμή, η αρετή μπερδεύεται με την ανηθικότητα και η αλήθεια έχει πάντα μεγαλύτερο κόστος απ’ όσο δείχνει αρχικά. Με αφορμή το βιβλίο του, μιλά στο pelop.gr, για τη σκοτεινή γεωγραφία της Αθήνας, για τα noir στερεότυπα που δεν τον φοβίζουν αλλά τον εξυπηρετούν δημιουργικά, για τη σχέση παρελθόντος και παρόντος, για τους ήρωες που ωριμάζουν μέσα στη βρομιά της πόλης, αλλά και για ένα έργο που, κάτω από την αστυνομική του επιφάνεια, αναμετριέται διαρκώς με την απληστία, τη φθορά, την υποκρισία και τα όρια της ηθικής.
Στο «Κάθε Νύχτα» η νύχτα δεν μοιάζει μόνο με χρονικό πλαίσιο αλλά με καθεστώς, με τρόπο ύπαρξης. Για σένα είναι τόπος ελευθερίας, παρακμής ή αποκάλυψης;
Ελευθερία και παρακμής. Και όχι αποκάλυψης, αλλά συγκάλυψης. Συγκάλυψης μιας σκοτεινής ζωής, μια μυστηριώδους κοινωνίας. Μιας κοινωνίας που κρύβεται με το πρώτο φως της ημέρας. Η Νύχτα είναι ο χώρος και όχι ο χρόνος ανομίας. Είναι εκεί που δρουν οι πρωταγωνιστές μας.
Διαβάστε επίσης: Έλενα Αλεξανδράκη: Η Φούλα Χατζιδάκη, οι «Χαμηλοί τόνοι» και μια αδικημένη διανοούμενη του 20ού αιώνα
Οι ήρωές σου ξεκινούν σαν παιδιά μιας εποχής που τους έμαθε να θέλουν περισσότερα απ’ όσα μπορούσε να τους δώσει. Πιστεύεις ότι η κρίση τους κάνει πιο επικίνδυνους ή απλώς πιο ειλικρινείς απέναντι στις επιθυμίες τους;
Οι ήρωες είναι σαν παιδιά που κρατάνε λευκά χαρτιά. Tabula Rasa. Τίποτα δεν έχει γραφτεί και όλα γράφονται κάθε νύχτα. Κάθε νύχτα είναι μια εμπειρία. Κάθε νύχτα είναι η ευκαιρία για να κατακτήσουν λίγη γνώση, λίγη σοφία. Τα βήματά τους ακολουθούν οι αναγνώστες. Από την άγνοια στην γνώση, από δίψα για μάθηση, εξελίσσονται οριζόντια όσο η ιστορία κυλά μπροστά στα μάτια των αναγνωστών.
Το βιβλίο ακουμπά μια Αθήνα που δεν είναι τουριστική, ούτε «καθωσπρέπει», αλλά λαβυρινθώδης και υπόγεια. Σε ενδιέφερε να απογυμνώσεις την πόλη από τον μύθο της ή να της φτιάξεις έναν νέο, πιο σκοτεινό μύθο;
Είναι συνδυασμός και των δύο. Η απομυθοποίηση της πόλης, δεν συνάδει με την ιστορία της. Αλλά γίνεται για την ανάδειξη ενός νέου μύθου, που σχετίζεται με την πρόσφατη ιστορία της, την οικονομική κρίση, τις ανομίες και τις παρανομίες της νύχτας. Όλες αυτές οι νεωτεριστικές προσθήκες δεν απομυθοποιούν την Ένδοξη πόλη. Είναι ακόμα μια ιστορία που προστίθεται παράλληλα με την λαμπρή της ιστορία. Άλλωστε, στις τρεις χιλιετίες της ιστορίας της, δεν ήταν όλες οι ιστορίες τιμητικές.
Η μυστηριώδης γυναίκα που πυροδοτεί την ιστορία είναι ένα πολύ κλασικό noir μοτίβο, αλλά ταυτόχρονα κρύβει και τον κίνδυνο του στερεοτύπου. Πώς προσπάθησες να την κάνεις πρόσωπο και όχι απλώς μηχανισμό της πλοκής;
Κάθε noir μυθιστόρημα που σέβεται τον εαυτό του, έρχεται με τα κλισέ του. Ο αρειμάνιος ντετέκτιβ, η μοιραία γυναίκα, η ανατροπή. Αυτά τα κλισέ το χαρακτηρίζουν noir, διαφορετικά δεν θα άνηκε σε αυτή την κατηγορία. Τα στερεότυπα δεν με φοβίζουν, επειδή δεν σκέφτομαι στερεοτυπικά. Αντιθέτως, κάθε χαρακτήρας έχει κάποια στοιχεία που τον αναγκάζουν να λειτουργεί με συγκεκριμένο τρόπο. Η δομή του έργου εξαρτάται από τον χαρακτήρα των ηρώων του. Αν κάποιοι χαρακτήρες φαντάζουν στερεοτυπικοί, παραμένουν γοητευτικοί. Έτσι λειτουργεί και η πρωταγωνίστρια του βιβλίου, που δεν είναι ένας απλός χαρακτήρας, αλλά κομβικό σημείο της πλοκής, με τις δυνάμεις της και τις αδυναμίες της.
Υπάρχει στο βιβλίο μια αίσθηση ότι το παρελθόν δεν είναι ποτέ νεκρό, απλώς περιμένει κάτω από την επιφάνεια να επιστρέψει. Τελικά σε γοητεύει περισσότερο το μυστήριο ως λογοτεχνικό εργαλείο ή η ιδέα ότι η ιστορία μάς κυνηγά;
Η νοσταλγική επιστροφή στις ρίζες μας, ήταν ένα πισωγύρισμα όπου στα χρόνια της οικονομικής κρίσης νιώσαμε την ανάγκη να ξαναθυμηθούμε μέρος της ένδοξης ιστορίας μας. Η ανάδειξη της άγνωστης μεσαιωνικής ιστορίας έρχεται σαν λύτρωση στα χρόνια της κρίσης, μιας και οι πρωταγωνιστές, πίσω από την βρομιά της νύχτας, ανακαλύπτουν φωτεινές στιγμές της Ιστορίας.
Οι τρεις ήρωες λειτουργούν σαν μικρή ομάδα, αλλά και σαν τρεις διαφορετικοί τρόποι να σταθεί κανείς απέναντι στη φθορά. Όταν τους έγραφες, τους έβλεπες ως ισότιμους πρωταγωνιστές ή ως τρεις σπασμένους καθρέφτες του ίδιου ανθρώπου;
Οι πρωταγωνιστές είναι τρεις διαφορετικοί άνθρωποι που ο ένας συμπληρώνει τον άλλον σε μια ιδανική ομάδα. Όπου η αδυναμία του ενός, γίνεται πλεονέκτημα του άλλου, εκεί που ο ένας σταματά ο άλλος συνεχίζει, και η ουσία είναι ότι η ομάδα ποτέ δεν σταματά. Αυτό δίνει έναν πλεονέκτημα στον δημιουργό να γράψει για τρεις διαφορετικούς ανθρώπους και να ξαναγράψει την ίδια ιστορία από διαφορετική οπτική ματιά.
Το βιβλίο είναι σχετικά σύντομο, αλλά φαίνεται να κουβαλά πυκνή ατμόσφαιρα και πολλούς υπαινιγμούς. Σε ενδιέφερε περισσότερο να πεις πολλά ή να αφήσεις κενά που να δουλεύουν μέσα στον αναγνώστη μετά το τέλος;
Το βιβλίο είναι το πρώτο μέρος ενός μεγαλύτερου κύκλου βιβλίων. Και αυτό και τα επόμενα είναι αυτοτελή. Υπάρχουν κενά που καλύπτονται αργότερα, ασήμαντα για το πρώτο αυτοτελές βιβλίο. Τα κενά αυτά αφήνονται με σκοπό ο αναγνώστης να τα συμπληρώσει με την φαντασία του, μέχρι την αποκάλυψη, η οποία ελπίζουμε να φανεί ανατρεπτική.
Από το βιογραφικό σου μέχρι και την επιλογή του ψευδωνύμου, φαίνεται να υπάρχει μια ελαφρά ειρωνεία απέναντι στις «επίσημες» ταυτότητες. Το γράψιμο για σένα είναι τρόπος αποκάλυψης του εαυτού ή τρόπος να κρύβεσαι καλύτερα;
Το ψευδώνυμο χρησιμοποιείται γιατί το όνομα είναι περιττό. Αυτό που προέχει είναι το έργο. Το ίδιο το βιβλίο. Είναι πιο σημαντικό από τον συγγραφέα. Δεν θα ήθελα κανένα έργο να συνδεθεί με κάποιο όνομα. Αντιθέτως το έργο και ο συγγραφέας έχουν μια αμφίδρομη σχέση όπου ο ένας στηρίζεται από τον άλλο.
Τα σκίτσα μέσα στο βιβλίο μοιάζουν να συνομιλούν με το κείμενο σαν να βγαίνουν από τον ίδιο σκοτεινό πυρήνα. Τα αντιμετώπισες ως επέκταση της αφήγησης ή ως μια δεύτερη ανάγνωση που έρχεται να αμφισβητήσει όσα διαβάζουμε;
Τα σκίτσα παρουσιάζονται για να δωθεί μια εικόνα στους αναγνώστες. Όμως έχουν φιλοτεχνηθεί με τέτοιον τρόπο ώστε να ταιριάζει στην σκοτεινή φιλοσοφία της Κάθε Νύχτας. Σε αυτό συνετέλεσε ο σκιτσογράφος Ματάκιας που σχεδίασε τα σκίτσα σα να ήταν μέσα στο μυαλό μου.
Αν έπρεπε να πεις τι είναι τελικά το Κάθε Νύχτα κάτω από την αστυνομική του επιφάνεια, τι θα διάλεγες: ένα βιβλίο για την εξαφάνιση, για την απληστία, για την πόλη ή για ανθρώπους που νόμιζαν ότι μπορούν να ελέγξουν το σκοτάδι;
Η Κάθε Νύχτα είναι ένα ανήθικο βιβλίο που παρουσιάζει την υποκειμενική ηθική, όπου μέσα στην βρομιά υπάρχει η αρετή και μέσα στην ηθικολογία βρίσκεται η υποκρισία. Έτσι η ανηθικότητα και η αρετή ανακατεύονται με τέτοιον τρόπο όπου είναι δυσνόητο να ξεχωρίσουν, σε σημείο που δεν έχει νόημα ο διαχωρισμός τους.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
