Θεόδωρος Παπαθεοδώρου: «Mε απογοητεύει η χρήση βίας σε κάθε επίπεδο»
Ο πατρινός συγγραφέας μιλάει στην «Π» για το αστυνομικό είδος, τους ήρωες του βιβλίου του, τις προκλήσεις της γραφής και μοιράζεται τις σκέψεις του για τον σημερινό κόσμο.
Επέλεξε να ανταποκριθεί στην εσωτερική πρόκληση να καταπιαστεί με την αστυνομική λογοτεχνία, και πολύ καλά έκανε. Στο νέο του βιβλίο «Αίνιγμα στον Ταϋγετο» (εκδ. Πνοή), εμπνευσμένο από μια αληθινή ιστορία που έτυχε να μάθει, ο Θεόδωρος Παπαθεοδώρου δεν στέκεται μόνο στη διαλεύκανση του μυστηρίου, αλλά προχωρά βαθύτερα. Διεισδύει στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση και παράλληλα θίγει οικονομικο-κοινωνικοπολιτικά ζητήματα. Ο πατρινός συγγραφέας μιλάει στην «Π» για το αστυνομικό είδος, τους ήρωες του βιβλίου του, τις προκλήσεις της γραφής και μοιράζεται τις σκέψεις του για τον σημερινό κόσμο.
-Με το νέο σας βιβλίο βουτάτε στα νερά της αστυνομικής λογοτεχνίας. Τι σας έκανε να πείτε «ναι» στο συγκεκριμένο είδος;
Θεωρώ ότι το αστυνομικό είναι ένα δύσκολο είδος λογοτεχνίας. Απαιτεί συγγραφική ικανότητα, κυρίως στο επίπεδο της δημιουργίας ατμόσφαιρας μυστηρίου (νουάρ) και της πειστικής εξέλιξης της πλοκής με εύλογα ερωτηματικά και ολοκληρωμένες εν τέλει απαντήσεις. Επειδή τυχαίνει να μου αρέσουν ως αναγνώστη τα λεγόμενα «αστυνομικά» μυθιστορήματα ή διηγήματα, βασικά τα παλαιότερα και όχι τόσο τα νεότερα κι εκείνα της «Σκανδιναβικής» σχολής, ένιωθα από καιρό την εσωτερική πρόκληση να αποπειραθώ να γράψω κάτι αντίστοιχο, με τον δικό μου βέβαια τρόπο και χωρίς να πέσω στην παγίδα εύκολων μιμητισμών ή στερεοτύπων. Ελπίζω να το κατάφερα. Πιστεύω, άλλωστε, ότι η λογοτεχνία δεν έχει ούτε πρέπει να έχει στεγανά. Ο συγγραφέας κάνει τη δουλειά του, εκείνο που επιθυμεί και από το οποίο κάθε φορά εμπνέεται και οι αναγνώστες, οι εκδότες καθώς και οι κριτικοί λογοτεχνίας κρίνουν, αγαπούν, εγκρίνουν ή απορρίπτουν το έργο του.
-Παράλληλα με τη σκοτεινή υπόθεση που απαιτεί διαλεύκανση -δύο θάνατοι και ένα συνδεόμενο με αυτούς οικονομικό θέμα-, συνδυάζετε κοινωνικό-πολιτικο-οικονομικό σχολιασμό, εστίαση σε ανθρώπινες σχέσεις, φιλοσοφικά ζητήματα. Ποιες οι μεγαλύτερες προκλήσεις του συνδυασμού αυτού;
Το δύσκολο για μένα θα ήταν να αποφύγω τον συνδυασμό αυτόν. Δυστυχώς ή ευτυχώς, δεν θα μπορούσα να γράψω ένα αστυνομικό μυθιστόρημα στεγνό και εστιασμένο μονάχα στην πλοκή, στο μυστήριο και στη δράση. Αυτός είναι ο τρόπος μου. Και η αλήθεια είναι πως με παίδεψε λίγο προκειμένου όλα να βρίσκονται σε μια ισορροπία και να έχουν λόγο ύπαρξης. Ακριβώς αυτό το παίδεμα της ισορροπίας ήταν και η μεγαλύτερη πρόκληση τελικά.
-Τοποθετείτε χρονικά την ιστορία σας στην Ελλάδα προ της κρίσης. Γιατί επιλέξατε τη συγκεκριμένη περίοδο και γιατί Λακωνία ο τόπος όπου ξεκινούν όλα;
Ο τόπος, η Λακωνία, ο Ταύγετος, είναι ο πραγματικός τόπος όπου εκτυλίχθηκαν τα αληθινά περιστατικά από τα οποία εμπνεύστηκα. Το βιβλίο βασίστηκε σε γεγονότα. Υστερα ήρθε η μυθοπλασία. Οσο για τον χρόνο…. ήταν ένας μάλλον αυθόρμητος προσδιορισμός που ωστόσο μου επέτρεψε να προσθέσω στην ιστορία μου πράγματα που με ενδιέφερε να γράψω -στοιχεία γενικότερης κοινωνικοπολιτικής και οικονομικής φύσεως.
-Ηρωάς σας ο ιδιωτικός ερευνητής Αλέξανδρος Φωκάς. Καλλιεργημένος, ευαίσθητος, εξαίρετος επαγγελματίας, βαθιά πληγωμένος. Από πού αντλήσατε τα στοιχεία του; Ταυτίζεστε κάπου, ίσως, μαζί του;
Ηθελα ο βασικός ήρωάς μου να είναι κάπως έξω από τα στερεότυπα του αστυνομικού ή ερευνητή που συναντάμε συνήθως στα αστυνομικά έργα. Ηθελα να είναι πιο ανθρώπινος, πιο ευάλωτος, δίχως όμως να χάνει σε ευφυΐα, θάρρος ή γνώσεις. Αυτό ήταν κάτι που το είχα σχεδιάσει από την αρχή. Τώρα, κατά τη γραφή και την εξέλιξή της, σίγουρα υπήρξαν επιρροές από τα βιώματά μου και βεβαίως δικές μου σκέψεις που θα τολμούσα να πω ότι τις «δάνεισα» στον Αλέξανδρο Φωκά. Δεν θα έλεγα πάντως ότι ταυτίζομαι με τον ήρωά μου.
–Ιδιαίτερη περίπτωση η κεντρική ηρωίδα, Ζανέτ, η οποία, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα χάνει, με μυστηριώδη τρόπο, μητέρα και αδελφή. Τι απαίτησε από εσάς, αλλά και τι σας ιντρίγκαρε, στο να μπείτε στα παπούτσια της για να αποδώσετε, αληθοφανώς, την εύθραυστη ψυχοσύνθεσή της;
Νομίζω πως κάθε πρόσωπο σε ένα μυθιστόρημα, απαιτεί ενσυναίσθηση από τον δημιουργό. Δεν γίνεται διαφορετικά. Εκείνο που με ιντρίγκαρε ήταν το χτίσιμο της προσωπικότητας της Ζανέτ που δεν είναι μονοδιάστατη ή εύκολα κατανοητή. Μα δεν θα ήθελα να πω κάτι παραπάνω για να μην την προδώσω.
-Χωρίς να κάνουμε σπόιλερ. Ποια είναι η λεπτή γραμμή που μας χωρίζει από το Κακό και κατά πόσο δικαιολογείτε την υποχώρηση στα θέλγητρά του;
Ο θυμόσοφος λαός μας αναφέρεται παλαιόθεν στην «κακιά την ώρα» προκειμένου να υπενθυμίζει πάντοτε πως όλα μπορούν να συμβούν υπό τις κατάλληλες συνθήκες και μέσα σε μια στιγμή. Η δε δικαστική εξουσία αναγνωρίζει ελαφρυντικά ακόμα και σε εγκληματίες ειδεχθών εγκλημάτων, πράγμα που σημαίνει πως όλα λαμβάνονται υπ’ όψιν κατά την κρίση ενός ανθρώπου που πράττει το κακό. Σε κάθε περίπτωση, ο συγγραφέας δεν μπορεί να πατάει πάνω σε αφορισμούς ή να μοιράζει ποινές. Αντιθέτως θα πρέπει να κατανοεί τον άνθρωπο, τον οποιονδήποτε άνθρωπο.
Αναφορικά με τη λεπτή γραμμή που μας χωρίζει από το Κακό, δεν ξέρω ποια ακριβώς είναι, αλλά είμαι βέβαιος πως είναι πολύ λεπτή. Είναι η ίδια λεπτή γραμμή που μας χωρίζει από την παράνοια ή τον θάνατο.
-Ενόσω γράφατε μια τέτοια ιστορία με σκοτεινά μονοπάτια, περνούσε από το μυαλό σας «τι θα έκανα εγώ αν ήμουν στη θέση του/της;»;
Βεβαίως περνούσε από το μυαλό μου. Πιστεύω ότι επιβάλλεται να περνάει από το μυαλό σου τι θα έκανες εσύ στη θέση του/της. Πάνω απ’ όλα όμως, επιβάλλεται να είσαι συνεπής στον χαρακτήρα που έχεις δημιουργήσει, να σέβεσαι τη δυναμική του, την αυτονομία του. Επομένως, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι εκείνος θα κάνει τελικά αυτό που θα έκανες εσύ.
-Βάζοντας τελεία σε αυτό σας το μυθιστόρημα πώς νιώσατε; Θα ξαναγράφατε αστυνομικό;
Ενιωσα καλά, με την έννοια ότι δούλεψα πάνω στο κείμενο και έκανα το καλύτερο που μπορούσα να κάνω. Σίγουρα θα ξαναγράψω αστυνομικό, πρώτα ο Θεός, να είμαστε καλά. Είναι πάντα μια πρόκληση η δημιουργία ενός καλού αστυνομικού μυθιστορήματος.
-Βλέποντας τις εξελίξεις, σε εγχώριο και παγκόσμιο επίπεδο, τι σκέψεις κάνετε; Τι σας απογοητεύει, θλίβει και τι σας κάνει να ελπίζετε;
Βασικά με θλίβει το γεγονός της επικράτησης παγκοσμίως του δικαίου του ισχυρού δίχως καν τα προσχήματα και τις όποιες αναστολές του πρόσφατου παρελθόντος. Επίσης, με απογοητεύει καθημερινά η χρήση βίας σε κάθε επίπεδο που γιγαντώνεται και αγνοεί την αξία της ανθρώπινης ζωής. Και αυτό που με ανησυχεί είναι η αλλοτρίωση μεγάλου μέρους της κοινωνίας μας. Ωστόσο, διακρίνω πως όλο και περισσότεροι άνθρωποι κατανοούν σταδιακά ότι είναι απαραίτητη μια διαφορετική πορεία, ατομική και συλλογική, μια πορεία βαθύτερης συνείδησης, μια πορεία προς το φως και όχι προς το σκοτάδι. Και αυτό αποτελεί την πιο ελπιδοφόρα συνθήκη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
