Το Πανεπιστήμιο Πατρών τιμά τον Περικλή Κοροβέση: Ανάγει το ατομικό βίωμα σε έμπρακτη κοινωνική διαμαρτυρία
Μια ημερίδα αφιερωμένη στον Περικλή Κοροβέση οργανώνει το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, φωτίζοντας τη διαδρομή ενός συγγραφέα που συνέδεσε τη λογοτεχνία με τη μαρτυρία, την πολιτική πράξη και τη δημόσια παρέμβαση.
Για πρώτη φορά ένα πανεπιστημιακό τμήμα, το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό την αιγίδα του Εργαστηρίου Αρχειακών Τεκμηρίων και Τύπου, οργανώνει ημερίδα προκειμένου να τιμήσει έναν άνθρωπο των γραμμάτων και της πολιτικής δράσης, τον Περικλή Κοροβέση, ο οποίος έφυγε από την ζωή το 2020.
Ο Περικλής Κοροβέσης έγινε γνωστός με την συγκλονιστική του μαρτυρία «Ανθρωποφύλακες», έργο στο οποίο εξιστορεί τα βασανιστήριά του από την Χούντα. Το βιβλίο αυτό, το οποίο αποτέλεσε τεκμήριο για την καταδίκη της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης, κυκλοφόρησε το 1969 και μεταφράστηκε ταυτόχρονα σε πολλές γλώσσες, καθιστώντας τον ίδιο συγγραφέα ευρείας φήμης, αλλά και το σύγγραμμά του μία διεθνούς εμβέλειας καταγραφή των διαδραματιζομένων στην Ελλάδα από την Χούντα. Εκτοτε, ο Κοροβέσης ασχολήθηκε συστηματικά με την λογοτεχνία και το θέατρο, ενώ αρθρογραφούσε ανελλιπώς στον Τύπο, μεταξύ άλλων στην «Ελευθεροτυπία», την «Εποχή» και την «Εφημερίδα των Συντακτών». Ανέπτυξε δε ευρεία πολιτική δράση, με συμμετοχή σε πάσης φύσεως κοινωνικούς αγώνες, ενώ διαδραμάτισε δημοτικός σύμβουλος του Δήμου Αθηναίων αλλά και βουλευτής.
Διαβάστε επίσης: Πάτρα: Το 2ο Φεστιβάλ Ισότιμης Πρόσβασης φέρνει τη «Σοφία», τεχνολογία, αθλητισμό και θέατρο στο Πανεπιστήμιο
Με αφορμή την Ημερίδα προς τιμήν του στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, συνομιλούμε με τον ψυχαναλυτή Νίκο Παπαχριστόπουλο, διδάσκοντα στο Πανεπιστήμιο Πατρών και επιμελητή της σειράς των Απάντων του Περικλή Κοροβέση στις εκδόσεις Opportuna.
-Ποιο το σκεπτικό της διεξαγωγής μίας ημερίδας από το Πανεπιστήμιο για τον Κοροβέση;
Ο Περικλής Κοροβέσης είναι μία εμβληματική μορφή της νέας ελληνικής λογοτεχνίας. Με τον θάνατό του άφησε πίσω του ένα σώμα κειμένων τα οποία αφενός μεν αναδεικνύουν ένα συγγραφέα δυνάμενο να κινηθεί επάξια σε όλα τα είδη της γραφής (λογοτεχνία, θέατρο, δοκιμιακός λόγος, επιφυλλίδα), αφετέρου δε αντανακλούν μία πολυδιάστατη και εκφραστική σκέψη, η οποία ανάγει το ατομικό βίωμα σε έμπρακτη κοινωνική διαμαρτυρία. Αρχής γενομένης από τους «Ανθρωποφύλακες», το κείμενο-μανιφέστο με την ανυπέρβλητη αισθητική, λογοτεχνική αλλά και ανθρωπιστική αξία, έως τα κείμενα της ύστερης περιόδου, ιδίως τον δοκιμιακό του λόγο και την συνεπή παρουσία του στον Τύπο, η γραφή του διαμορφώνει ένα ενιαίο σύστημα ενδοκόσμιας τοποθέτησης, το οποίο αγγίζει όλες τις εκφάνσεις του ανθρώπινου βίου. Εξ ου και η επίκληση των επί μέρους προσεγγίσεων στην ημερίδα (φιλολογία, ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική επιστήμη, πολιτική οικονομία, κοινωνιολογία, ψυχανάλυση), καθώς το κείμενο του Κοροβέση είναι ένα κείμενο ανοιχτό ως προς την θεματολογία του, αλλά συνάμα συνεκτικό και συμπαγές ως προς τον αξιακό του προσανατολισμό.
-Ποιο το χαρακτηριστικό της γραφής του Κοροβέση;
Η αμεσότητα και η απλότητα του ύφους του, η ποιητικότητα και ο λυρισμός του λόγου του. Ο Περικλής Κοροβέσης ζωντανεύει καθημερινές εμπειρίες της μετεμφυλιακής Ελλάδας, υπό την προοπτική αναζήτησης μίας παραστατικότητας στην σύνδεση των λέξεων με τα πράγματα, δημιουργώντας πρωτίστως οικείες καταστάσεις. Η γραφή του καθιστά το υποκείμενο της αφήγησης υποκείμενο της διαρκούς δράσης, καθώς βιώνει στο έπακρο την υπαρξιακή του αβεβαιότητα: την ζωτική του απώλεια στην σχέση του με το ανυπέρβλητο των θεσμών, τα πάθη της ατομικής του διερεύνησης, τα λάθη στον καταναγκασμό των κοινωνικών του συναναστροφών, την απροσδιοριστία της υπαρξιακής του περιχαράκωσης, την συνάντησή του με το τυχαίο και το ενδεχομενικό της ιστορίας, αλλά και τον στιγματισμό του ως το απόλυτο υποκείμενο μίας εξω-ανθρώπινης ειμαρμένης. Και όλα αυτά ως υποκείμενο το οποίο φέρει μονίμως την ευθύνη της πράξης του, εξ ου και το απόλυτο επαναστατικό πρόταγμα της ανθρώπινης συνείδησης, ως γενεσιουργού αιτίου της ιστορίας.
Ο πρώτος τόμος, 1.000 σελίδων των «Απάντων» του Κοροβέση τον οποίο έχει επιμεληθεί ο Ν. Παπαχριστόπουλος
-Τι κάνει μετά τους «Ανθρωποφύλακες»;
Αυτό που γνώριζε να κάνει, και μάλιστα πολύ καλά: συνεχίζει να γράφει, αλλά και να διευρύνει τα όρια της πολιτικής του σκέψης και δράσης. Η αφήγηση των «Ανθρωποφυλάκων» είναι η αφήγηση της ωμότητας, της βαναυσότητας, της φρικαλεότητας της ανθρώπινης ύπαρξης. Και είναι δύσκολο να την υπερβεί κάποιος ως εμπειρία, επικαλούμενος οποιοδήποτε μετουσιωτικό μέσο για την θεραπεία του τραύματος, ακόμη και την πράξη της γραφής. Δεν εφησυχάζει ωστόσο, με την αποδοχή του έργου του αυτού. Διανύει ένα μεγάλο διάστημα για σπουδές στην Γαλλία, πλάι, μεταξύ άλλων, στον Βιντάλ-Νακέ και τον Ρολάν Μπαρτ, εγκαθίσταται και δημιουργεί μόνιμους δεσμούς με την Σουηδία, ένα διαρκές καταφύγιο σχεδόν μέχρι το τέλος της ζωής του, υποστηρίζει με την πένα, αλλά και την ενεργό πολιτική του στάση κάθε κατατρεγμένο και αντιφρονούντα, ανταποκρίνεται σε κάθε είδος ζωτικού πολιτικού καλέσματος, χωρίς καμία τάση ρεβανσισμού ή αντιπαλότητας, γίνεται δημοτικός σύμβουλος, ακόμη και βουλευτής, σαφώς πέρα από τον γραφειοκρατικό μηχανισμό των κομμάτων, τον οποίο αμφισβητούσε στην πράξη διά του δημοσίου του λόγου.
-Σε τι ακριβώς έγκειται η διαχρονικότητα της παρουσίας του;
Στην δυνατότητά του να συντηρεί ένα συλλογικό πρότυπο προς ταύτιση, κυνικό ή εξιδανικευμένο, σε κάθε περίπτωση οικείο και άμεσα αναγνωρίσιμο. Ο Κοροβέσης ήταν ο άνθρωπος της αμεσότητας: της αμεσότητας στις παρέες και τις συναναστροφές, της αμεσότητας στον έρωτα, της αμεσότητας στην δημοκρατία, της αμεσότητας ως προς την σύνδεση αιτήματος και επιθυμίας. Μία αμεσότητα, η οποία διασφαλίζει και την ζωτικότητα, την ποιητικότητα της γραφής του, καθώς περιγράφει καταστάσεις οικείες για την ανθρώπινη συνείδηση οι οποίες, στην φθορά του χρόνου, μοιάζουν να αναβλύζουν από ένα διαρκώς αιώνιο παρόν.
-Είστε επιμελητής των «Απάντων» του Κοροβέση. Μέχρι τώρα έχει εκδοθεί ένας πρώτος τόμος, 1.000 σελίδων, με το σύνολο των πεζών και των θεατρικών του κειμένων. Τι ακολουθεί;
Ο Κοροβέσης έγραφε, έγραφε κάθε μέρα, ακόμη και όταν δεν είχε να αφηγηθεί κάποιο συγκλονιστικό βίωμα. Σαν τον αθλητή που κάνει καθημερινά προπόνηση ή τον μουσικό που μελετά επίσης σε καθημερινή βάση. Και συνεπώς υπάρχει υλικό, δημοσιευμένο και αδημοσίευτο. Ο δεύτερος τόμος των «Απάντων», ο οποίος ετοιμάζεται για τον Σεπτέμβριο, περιλαμβάνει το σύνολο των δημοσιευμένων του άρθρων στην «Εφημερίδα των Συντακτών» (2013-2020), υπό την σκέπη της εβδομαδιαίας του στήλης «Στο κέντρο του περιθωρίου». Η άλλη όψη της ποιητικότητας του κοινωνικού και πολιτικού του λόγου.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
