8 λάθη που κάνουν οι γονείς – Ο ψυχολόγος – δρ. Παιδοψυχιατρικής Μάνος Σουρής εξηγεί στην «Π»
Η ανατροφή ενός παιδιού φέρει μεγάλο βάρος κι ευθύνη, για να μπορέσεις να μεγαλώσεις όσο το δυνατόν καλύτερα έναν νέο άνθρωπο, να του προσφέρεις τόσα όσα του χρειάζονται πραγματικά και να καλύψεις τις συναισθηματικές και υλικές ανάγκες του.
Με τον φίλο και συνεργάτη Μανώλη Σουρή, ψυχολόγο-κοινωνικό σύμβουλο-υπ. δρ. Παιδοψυχιατρικής-MPH Δημόσιας Υγείας (κοινωνικής ιατρικής), έχουμε κάνει πολλές φορές συζητήσεις για τη διαπαιδαγώγηση και τα λάθη των γονέων.
«Δεν είναι εύκολο να μεγαλώνεις παιδιά, ειδικά στην εποχή μας»
Η ανατροφή ενός παιδιού φέρει μεγάλο βάρος κι ευθύνη, για να μπορέσεις να μεγαλώσεις όσο το δυνατόν καλύτερα έναν νέο άνθρωπο, να του προσφέρεις τόσα όσα του χρειάζονται πραγματικά και να καλύψεις τις συναισθηματικές και υλικές ανάγκες του. Το πώς μεγαλώνει ένα παιδί είναι καθοριστικό για τη μετέπειτα ζωή του.
Η διαπαιδαγώγησή του, ο τρόπος που μαθαίνει να σχετίζεται με τους γονείς του και η ποιότητα της σχέσης που καλλιεργείται ανάμεσά τους, αναμφίβολα θα επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο θα σχετίζεται και με τους υπόλοιπους ανθρώπους μελλοντικά, ειδικά με τους ερωτικούς συντρόφους.
Συνήθως τα παιδιά μεγαλώνοντας αντιλαμβάνονται τα λάθη των γονιών τους στον τρόπο που τα μεγάλωσαν και προσπαθούν να τα αποφύγουν πάση θυσία στην ανατροφή των δικών τους παιδιών. Θα κάνουν τα δικά τους λάθη όμως. Και συχνά, θα επαναλάβουν τα λάθη των γονιών τους, πηγαίνοντας από διαφορετικό μονοπάτι.
-Τι γίνεται όταν οι γονείς αγνοούν ή υποτιμούν τα συναισθήματα του παιδιού τους;
Αν το παιδί εκφράζει λύπη, θυμό ή φόβο και εσείς το κοροϊδεύετε, το γελοιοποιείτε, το αγνοείτε ή το πειράζετε, τότε μειώνετε αυτό που νιώθει. Του λέτε, ουσιαστικά, ότι αυτό που νιώθει είναι λάθος. Οταν οι γονείς το κάνουν αυτό είναι σαν να αναχαιτίζουν την αγάπη τους προς το παιδί και χάνουν την ευκαιρία να δεθούν μαζί του και να του δείξουν ότι το στηρίζουν άνευ όρων.
-Πολλοί γονείς είναι ασυνεπείς με τους κανόνες, πού οδηγεί αυτό;
Αν δεν εκφράζετε τις προσδοκίες σας από το παιδί, μην περιμένετε να ξέρει από μόνο του πώς να συμπεριφερθεί. Τα παιδιά κάνουν αυτό που περιμένετε από αυτά. Οι κανόνες είναι που τους δίνουν τις οδηγίες και τα όρια και τα βοηθούν να προσδιορίσουν ποια είναι, με τα καλά και τα κακά τους. Αν αφήνετε το παιδί να μαντεύει πώς πρέπει να φέρεται σε διάφορες εκφάνσεις της ζωής, θα προσπαθήσει να βρει τα όρια από μόνο του, με τρόπους συχνά μη επιθυμητούς. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αυτοπεποίθηση και προβλήματα συμπεριφοράς.
-Γονείς φιλαράκια με τα παιδιά τους, σε βαθμό να τα λένε όλα. Τι είναι σωστό;
Ποτέ δεν πρέπει να μοιράζεστε όλα τα άγχη, τις ανησυχίες σας και τα προβλήματα της σχέσης σας με το παιδί σας, ούτε να ζητάτε τη συμβουλή του. Αν στο παιδί σας δείχνετε αβοήθητοι ή ηττημένοι, δεν θα μάθει ποτέ να σας σέβεται και θα σας φέρεται ως ίσους ή και κατώτερους, επειδή το χρησιμοποιήσατε για την «ψυχοθεραπεία» σας. Πρέπει να δείχνετε στα παιδιά σας ότι μπορείτε να αντιμετωπίσετε μόνοι σας τα προβλήματα και τις προκλήσεις σας, να διαχειριστείτε τη ζωή σας, με όλο το στρες που περιλαμβάνει, και τελικά να τα καταφέρετε. Να είστε αληθινοί, να έχετε τα δικά σας αισθήματα, αλλά να μην τα φορτώνετε στα παιδιά σας.
-Σχέσεις γονέων μεταξύ τους και πόσο επηρεάζουν τα παιδιά;
Αν δεν δείχνετε ποτέ τρυφερότητα και αγάπη στον σύντροφο/σύζυγό σας μπροστά στο παιδί, εκείνο δεν θα μπορέσει να δημιουργήσει ένα βαρόμετρο του τι σημαίνει αγάπη και πώς εκδηλώνεται. Αν μονίμως μειώνετε και ακυρώνετε τον σύντροφό σας, απειλώντας τον ότι θα τον χωρίσετε, δημιουργείτε μία χρόνια κατάσταση άγχους στο παιδί σας. Αν έχετε ήδη χωρίσει και παραμένετε ψυχροί, απόμακροι, γεμάτοι μνησικακία για εκείνον, κατηγορώντας τον και μιλώντας άσχημα για αυτόν, τότε μεταφέρετε, έστω υποσυνείδητα, στο παιδί το μήνυμα ότι ο πρώην σύζυγός σας φταίει που χωρίσατε, άρα εσείς είστε ο «καλός» γονιός. Με τον τρόπο αυτόν, όμως, αποξενώνετε το παιδί από τον άλλον γονιό.
-Ποιο είναι το λάθος τους με την ανεξαρτησία και τον αποχωρισμό;
Οταν τιμωρεί ο γονιός το παιδί που μεγαλώνει, το κάνει να νιώθει ένοχο επειδή έχει φυσιολογικές, αναπτυξιακές ανάγκες και επιθυμίες. Αυτό συχνά του προκαλεί βαθιά ανασφάλεια, τάση για ανταρσία, δηκτικότητα και άλλες συμπεριφορές που δείχνουν ότι το παιδί δεν είναι ικανό να «ανθίσει» και να είναι ο εαυτός του, ως ανεξάρτητο άτομο.
-Οταν συμπεριφέρονται στο παιδί σαν επέκταση του εαυτού τους;
Αν, ως γονείς, συνδέετε τη δική σας εικόνα και αυτοαξία με την εμφάνιση του παιδιού σας, τη συμπεριφορά του, τις σχολικές του επιδόσεις και το πόσους φίλους έχει, το κάνετε να πιστεύει πως οι άνθρωποι το αγαπούν όχι γι’αυτό που είναι, αλλά για το πόσο καλά αποδίδει και το πόσο καλούς σας κάνει να δείχνετε. Αυτό κάνει τα παιδιά να γίνονται άτομα που θέλουν μονίμως να ευχαριστούν τους άλλους, αντί για δυναμικούς και αυτόνομους χαρακτήρες, ενώ τους δημιουργεί μονίμως το άγχος να είναι καλοί σε όλα.
-Πρέπει να ανακατεύονται στις σχέσεις των παιδιών τους;
Το να καθοδηγείτε κάθε κίνηση του παιδιού στις διαπροσωπικές του σχέσεις -από τους φίλους του έως τους δασκάλους του- παρεμποδίζει την ωριμότητά του. Για παράδειγμα, αν το παιδί έχει προβλήματα στο σχολείο και εσείς αμέσως στρέφεστε στον δάσκαλό του για να λύσει το πρόβλημα, ή αν διαρκώς λέτε στο παιδί πώς να είναι φίλος με κάποιον, αυτό μεγαλώνοντας δεν θα μάθει ποτέ να χειρίζεται τις πιο δύσκολες πλευρές που κάθε σχέση μπορεί να έχει.
-Πού οδηγεί η υπερπροστασία;
Οταν προστατεύετε το παιδί από κάθε πρόβλημα και συναίσθημα, του δημιουργείτε την αίσθηση ότι έχει το δικαίωμα να κάνει ή να λέει ό,τι θέλει, ενώ διογκώνετε την αυτοπεποίθησή του στα όρια του ναρκισσισμού. Το παιδί αυτό θα περιμένει ότι η ζωή είναι πιο εύκολη από όσο πραγματικά είναι. Θα θέλει τα πάντα να γίνονται για εκείνο, ανεξάρτητα με τη δική του συμπεριφορά. Στη συνέχεια, όμως, όταν δεν θα μπορεί να πάρει αυτά που πιστεύει πως δικαιούται, θα νιώθει σύγχυση και θλίψη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
