Αναταραχές στο Ιράν: Στους δρόμους ο λαός κατά των Αγιατολάχ – Τρεις νεκροί ΒΙΝΤΕΟ

Πελοπόννησος Newsroom

Η περίοδος που ακολούθησε τον λεγόμενο «πόλεμο των 12 ημερών» τον περασμένο Ιούνιο δεν εξελίχθηκε για την Τεχεράνη σε φάση ανασύνταξης. Αντιθέτως, σηματοδότησε την είσοδο του Ιράν σε μια παρατεταμένη φάση φθοράς, όπου καμία κρίσιμη εστία πίεσης δεν κλείνει και κανένα μέτωπο δεν αποκλιμακώνεται ουσιαστικά.

Όπως υπογράμμισε και ο Ντόναλντ Τραμπ κατά την υποδοχή του Μπενιαμίν Νετανιάχου, το ιρανικό καθεστώς δεν απειλείται από μια θεαματική ανατροπή, αλλά από τη συσσώρευση πιέσεων που το εγκλωβίζουν σε διαρκή αδυναμία διαχείρισης. Και σε αυτό το σημείο η εκτίμηση αποδεικνύεται εύστοχη.

Στρατιωτικό μήνυμα χωρίς κατάρρευση, αλλά με πολιτικό κόστος

Στο στρατιωτικό επίπεδο, τα πλήγματα του Ιουνίου έστειλαν σαφές μήνυμα: κρίσιμες εγκαταστάσεις μπορούν να στοχοποιηθούν και η αποτροπή δεν λειτουργεί απόλυτα. Αυτό δεν οδήγησε σε κατάρρευση, αλλά σε πολιτική έκθεση. Η εικόνα απόλυτου ελέγχου υπέστη ρωγμές, οι οποίες δεν «επισκευάζονται» εύκολα, ιδίως όταν ακολούθησε ραγδαία οικονομική επιδείνωση.

Το καθεστώς διατηρεί την ικανότητα καταστολής, όμως τη χρησιμοποιεί πλέον πιο επιλεκτικά. Όχι από αυτοσυγκράτηση, αλλά επειδή γνωρίζει ότι η ταυτόχρονη σύγκρουση με κοινωνία και οικονομία εγκυμονεί κινδύνους που δεν είναι άμεσα ελέγξιμοι.

Η οικονομία ως νέο πεδίο σύγκρουσης

Από το καλοκαίρι και μετά, η οικονομία εξελίχθηκε στο βασικό εσωτερικό πεδίο «μάχης». Η πτώση του ριάλ, η εκτίναξη του πληθωρισμού και η αδυναμία σταθεροποίησης της αγοράς έπληξαν κοινωνικές ομάδες με πολιτικό βάρος, κυρίως τους εμπόρους και τα μεσαία στρώματα των μεγάλων αστικών κέντρων.

Η επιστροφή κινητοποιήσεων με καθαρά οικονομικό πρόσημο – τρία χρόνια μετά τη δολοφονία της Μαχσά Αμίνι – δεν έχει τον χαρακτήρα των μαζικών εξεγέρσεων του 2022. Είναι όμως πιο επικίνδυνη σε βάθος χρόνου, καθώς δεν αμφισβητεί ευθέως το καθεστώς, αλλά την ικανότητά του να κυβερνά αποτελεσματικά.

Η αλλαγή ρητορικής της κυβέρνησης, με αναφορές σε «νόμιμα αιτήματα», αποκαλύπτει ότι το σύστημα αντιλαμβάνεται τη φθορά, χωρίς ωστόσο να διαθέτει απτές λύσεις. Οι τρεις νεκροί των τελευταίων ημερών δείχνουν πόσο εύφλεκτο είναι πλέον το κοινωνικό μείγμα.

Η κλιμάκωση του Δεκεμβρίου και το σημείο καμπής

Οι ρίζες της σημερινής κρίσης δεν είναι αιφνιδιαστικές. Από την άνοιξη του 2025 είχαν καταγραφεί διάσπαρτες κοινωνικές εκρήξεις: αρτοποιοί, αγρότες και μικρομεσαίοι διαμαρτύρονταν για επιδοτήσεις, ενεργειακό κόστος και ελλείψεις.

Το καθοριστικό σημείο ήρθε στα τέλη Δεκεμβρίου. Στις 28 του μήνα, έμποροι στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης βγήκαν στους δρόμους μετά το ιστορικό χαμηλό του ριάλ. Μέσα σε 24 ώρες, οι κινητοποιήσεις επεκτάθηκαν σε Ισφαχάν, Σιράζ και Χαμεντάν, αποκτώντας μαζικό χαρακτήρα και σαφή πολιτικά συνθήματα.

Η κυβερνητική κίνηση αλλαγής διοικητή στην Κεντρική Τράπεζα και οι εκκλήσεις για «διάλογο» εκλήφθηκαν ως ένδειξη αδυναμίας. Με την είσοδο φοιτητών και πανεπιστημίων, η κρίση πέρασε σε νέο επίπεδο.

Τρία σενάρια για το 2026 – Κοινός παρονομαστής η αστάθεια

Το 2026 βρίσκει το Ιράν χωρίς οικονομικό δίχτυ ασφαλείας, χωρίς πειστικό πολιτικό αφήγημα και με κοινωνία σε μόνιμο αναβρασμό.

Πρώτο σενάριο: χρόνια εσωτερική αποσταθεροποίηση χωρίς διέξοδο. Όχι επανάσταση, αλλά μόνιμη φθορά εξουσίας, με πληθωρισμό κοντά στο 45% και κοινωνικές ομάδες πέρα από τη νεολαία να βρίσκονται στους δρόμους.

Δεύτερο σενάριο: εξωτερική στρατιωτική κλιμάκωση ως αντιπερισπασμός. Αύξηση έντασης με το Ισραήλ, ενεργοποίηση πληρεξουσίων σε Λίβανο, Συρία ή Ερυθρά Θάλασσα. Επιλογή υψηλού ρίσκου, με πιθανότητα ανεξέλεγκτης σύγκρουσης.

Τρίτο σενάριο: σταδιακή απώλεια συνοχής του κρατικού μηχανισμού. Ρωγμές μεταξύ κυβέρνησης, Φρουρών της Επανάστασης και θρησκευτικού κατεστημένου, που μπορεί να οδηγήσουν σε εσωτερικές ανακατατάξεις ισχύος και πιο σκληρό, στρατιωτικοποιημένο μοντέλο εξουσίας.

Συμπέρασμα

Το πιθανότερο δεν είναι η άμεση κατάρρευση, αλλά η παρατεταμένη αστάθεια με αυξημένο ρίσκο λάθους – εσωτερικού ή γεωπολιτικού. Και σε τέτοιες συνθήκες, ένα μόνο γεγονός μπορεί να λειτουργήσει ως πυροκροτητής.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News