Η πόλη που μικραίνει αθόρυβα
* Ο Βασίλης Θεοδωρακάτος είναι μηχανικός με διεθνή καριέρα 44 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γεννήθηκε στην Πάτρα και επιστρέφει για μεγάλα διαστήματα κάθε χρόνο στην πόλη του.
Κάθε απόγευμα περπατώ ολόκληρη την Τριών Ναυάρχων -από τα σκαλιά στα Ψηλαλώνια μέχρι το Νότιο Πάρκο.
Είναι μια διαδρομή που διασχίζει την καρδιά της πόλης και ανοίγει προς τη θάλασσα. Φως, άνθρωποι, παιδικές φωνές, ποδήλατα, καρότσια.
Είναι πεζόδρομος.
Ή τουλάχιστον έτσι γράφει η πινακίδα στην είσοδο.
Σχεδόν κάθε μέρα βλέπω αυτοκίνητα παρκαρισμένα πάνω στο πλακόστρωτο. Αλλα πρόχειρα, άλλα προσεκτικά ευθυγραμμισμένα, σαν να βρίσκονται σε κανονικό δρόμο.
Δύο φορές χρησιμοποίησα την εφαρμογή MyStreet για αναφορά. Μία φορά είδα κλήσεις σε παρμπρίζ. Σκέφτηκα ότι ίσως κάτι αλλάζει.
Την επόμενη μέρα, τα αυτοκίνητα επέστρεψαν.
Ενα βράδυ, ένα σύγχρονο αυτοκίνητο έστριψε από την Καραϊσκάκη και μπήκε στον πεζόδρομο χωρίς να σταματήσει. Ενα παιδί που έτρεχε μπροστά από τους γονείς του σταμάτησε απότομα και έκανε στην άκρη.
Το αυτοκίνητο πέρασε αργά και πάρκαρε λίγα μέτρα πιο κάτω. Μια οικογένεια κατέβηκε και κατευθύνθηκε προς ένα εστιατόριο. Ο οδηγός έμεινε πίσω για να «τακτοποιήσει» το παρκάρισμα. Τότε τον πλησίασα.
«Τι έκανα;» με ρώτησε όταν του είπα ότι πρόκειται για πεζόδρομο.
Η ερώτηση δεν είχε ειρωνεία.
Οσως εκεί βρίσκεται το ουσιαστικό ζήτημα.
Δεν αναγνωρίζουμε πια τι κάνουμε όταν μετακινούμε τα όρια.
Ο πεζόδρομος δεν είναι τεχνικό έργο.
Είναι μια συμφωνία.
Κάποτε, ως πόλη, αποφασίσαμε ότι για λίγα μέτρα ο πεζός θα έχει προτεραιότητα. Οτι ο πιο ευάλωτος θα προστατεύεται. Οτι ο δημόσιος χώρος δεν θα διαπραγματεύεται.
Οταν αυτή η συμφωνία γίνεται «κατ’ εξαίρεση», κάτι αλλάζει -και δεν φαίνεται αμέσως.
Η μητέρα με το καρότσι μαθαίνει να κοιτάζει πίσω της.
Το παιδί μαθαίνει ότι ο δρόμος δεν είναι ποτέ ολοκληρωτικά δικός του.
Ο ηλικιωμένος που περπατά για να συναντήσει τον φίλο του για καφέ επιταχύνει το βήμα του όταν ακούσει μηχανή.
Ο πεζός συνηθίζει να κάνει στην άκρη.
Η πόλη εκείνη τη στιγμή δεν γίνεται πιο βρόμικη. Γίνεται πιο μικρή.
Εζησα σαράντα τέσσερα χρόνια αλλού. Οι πόλεις που λειτουργούν δεν είναι απαραίτητα πλουσιότερες. Είναι πιο προβλέψιμες. Ο κανόνας δεν χρειάζεται θυμό για να εφαρμοστεί. Απλώς ισχύει.
Αυτή η προβλεψιμότητα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι αυτό που κάνει έναν άνθρωπο να αποφασίσει να βγει έξω, να χαλαρώσει, να εμπιστευτεί τον διπλανό του. Χωρίς αυτήν, η δημόσια ζωή γίνεται κάτι που το διαπραγματεύεσαι συνέχεια -αντί να το ζεις.
Οταν ο δημόσιος χώρος γίνεται πεδίο ατομικής ερμηνείας, η ζωή μετακινείται προς τα μέσα. Κλείνεται σε ιδιωτικούς κύκλους, σε μικρότερες κινήσεις, σε στενότερες φιλοδοξίες.
Η πόλη συνεχίζει να υπάρχει.
Αλλά μικραίνει αθόρυβα.
Σε δύο μήνες θα φύγω ξανά. Δεν φεύγω με παράπονο. Φεύγω με μια ερώτηση που με συνοδεύει σε κάθε βήμα:
Πότε αποφασίσαμε ότι η μικρή εξαίρεση είναι ακίνδυνη;
Γιατί από τη στιγμή που τη συνηθίζουμε, δεν αλλάζει μόνο ο δρόμος.
Αλλάζει το μέγεθος της πόλης που πιστεύουμε ότι μπορούμε να είμαστε.
* Ο Βασίλης Θεοδωρακάτος είναι μηχανικός με διεθνή καριέρα 44 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Γεννήθηκε στην Πάτρα και επιστρέφει για μεγάλα διαστήματα κάθε χρόνο στην πόλη του.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
