Νίκος Πλακίδας: «Ο Καποδίστριας ενοχλεί ακόμα κάποιους κύκλους»- Η συμμετοχή στην ταινία του Σμαραγδή και η κριτική
Ο δημιουργός μιλά στην «Π» για τη μακρόχρονη πορεία του στην έρευνα και την κατασκευή της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς, αλλά και για τη συμμετοχή του στην ταινία «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή, στην οποία επιμελήθηκε τις παραδοσιακές ενδυμασίες και τον οπλισμό της εποχής.
Με μεγάλη προσέλευση κοινού ξεκίνησε προχθές, στη Βίλα Κόλλα, η λειτουργία της έκθεσης παραδοσιακών φορεσιών «Με των Αγγέλων φορεσιές στου νόστου το ταξίδι», με δημιουργίες του Νίκου Πλακίδα.
Ο δημιουργός μιλά στην «Π» για τη μακρόχρονη πορεία του στην έρευνα και την κατασκευή της ελληνικής παραδοσιακής φορεσιάς, αλλά και για τη συμμετοχή του στην ταινία «Καποδίστριας» του Γιάννη Σμαραγδή, στην οποία επιμελήθηκε τις παραδοσιακές ενδυμασίες και τον οπλισμό της εποχής.
Ο ίδιος σχολιάζει την κριτική που δέχθηκε η ταινία πριν ακόμη προβληθεί, τονίζοντας ότι «πρώτα πρέπει να τη δει κανείς και μετά να την κρίνει», αφήνοντας παράλληλα αιχμές ότι η προσωπικότητα του Καποδίστρια εξακολουθεί να ενοχλεί ορισμένους κύκλους ακόμη και σήμερα. Παράλληλα δεν διστάζει να αναφερθεί και στα λάθη της ταινίας, όπως και στην κρίση που αντιμετωπίζουν οι παραδοσιακές τέχνες. Επίσης εξηγεί τη διαφορά ανάμεσα στην αυθεντική φορεσιά και τις απλές «στολές» που συχνά χρησιμοποιούνται σήμερα, αλλά και στην ανάγκη να υπάρξουν νέοι τεχνίτες.
– Πώς ήταν η εμπειρία της συνεργασίας σας με τον σκηνοθέτη Γιάννη Σμαραγδή;
Η συνεργασία μας ήταν άψογη. Εχουμε δουλέψει μαζί και στο παρελθόν και υπάρχει αμοιβαίος σεβασμός. Οταν συμφωνήσαμε για την ταινία, ο πρώτος όρος που έθεσα -πριν καν μιλήσουμε για τα οικονομικά-ήταν να βρίσκομαι ο ίδιος στα γυρίσματα, ώστε να διασφαλίσω ότι οι ηθοποιοί και οι κομπάρσοι θα φορούν σωστά τις φορεσιές. Ετσι βρέθηκα στα γυρίσματα που έγιναν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, όπως στην Κέρκυρα, στην Καισαριανή και στο Ναύπλιο. Πιστεύω ότι κάναμε μια πολύ καλή δουλειά. Μακάρι να γυρίζονται τέτοιες ταινίες πιο συχνά, κάθε δύο ή τρία χρόνια, για μεγάλες μορφές της ιστορίας μας όπως ο Γεώργιος Καραϊσκάκης και ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.
– Τι απαντάτε σε όσους επέκριναν την ταινία;
Προσωπικά, οι κριτικές δεν με αγγίζουν ιδιαίτερα. Αυτό που λέω πάντα είναι ότι πρώτα πρέπει κάποιος να δει ένα έργο και μετά να το κρίνει. Πιστεύω ότι όλη αυτή η συζήτηση γύρω από την ταινία ίσως έχει να κάνει και με το γεγονός ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας εξακολουθεί να ενοχλεί κάποιους κύκλους ακόμη και σήμερα. Είναι, άλλωστε, λυπηρό να έχουμε τόσο λίγα αγάλματα του Καποδίστρια ή του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ελλάδα και να διαμαρτυρόμαστε όταν άλλοι επιχειρούν να οικειοποιηθούν την ιστορία μας.
ΤΑ ΛΑΘΗ ΣΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ
– Εγινε λόγος για ορισμένα λάθη στην ταινία. Πώς τα σχολιάζετε;
Σε μια τόσο μεγάλη κινηματογραφική παραγωγή είναι λογικό να υπάρξουν και μικρές αστοχίες. Για παράδειγμα, σε μία περίπτωση ένας κομπάρσος φόρεσε κατά λάθος ένα γιλέκο που δεν θα έπρεπε να υπάρχει στη συγκεκριμένη σκηνή, επειδή το χρώμα του ταίριαζε με το σύνολο της φορεσιάς. Επίσης, ο Κολοκοτρώνης εμφανίζεται να φοράει την ίδια ακριβώς φορεσιά για ένα διάστημα δέκα ετών, κάτι που ιστορικά δεν είναι ακριβές. Ωστόσο, τέτοιες μικρές λεπτομέρειες συμβαίνουν συχνά στον κινηματογράφο και δεν αναιρούν τη συνολική προσπάθεια που έγινε για να αποδοθεί με όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πιστότητα η εποχή του Καποδίστρια στην ταινία.
– Γιατί πιστεύετε ότι σήμερα υπάρχει παρακμή στις παραδοσιακές τέχνες και λιγοστοί νέοι τεχνίτες;
Είναι μια πραγματικότητα που με στενοχωρεί πολύ. Παρά την ανεργία που υπάρχει, στα τόσα χρόνια που ασχολούμαι με αυτή την τέχνη δεν βρέθηκε σχεδόν κανείς να θελήσει να τη μάθει. Νομίζω ότι φταίει σε μεγάλο βαθμό η νοοτροπία που έχει διαμορφωθεί, αλλά και η έλλειψη στήριξης από την πολιτεία. Θα έπρεπε να υπάρχουν ειδικά τεχνικά σχολεία -όπως υπάρχουν τα μουσικά- όπου να διδάσκονται παραδοσιακές τέχνες, όπως η κατασκευή φορεσιών, η κοσμηματοποιία ή ακόμη και η παραδοσιακή μαραγκοσύνη για τα καράβια. Πρόκειται για τέχνες που σταδιακά χάθηκαν.
– Είναι αλήθεια ότι δεν κάνατε οικογένεια, επειδή αφοσιωθήκατε στην τέχνη σας;
Πολλές φορές με ρωτούν αν έχω παιδιά. Εγώ απαντώ ότι τα έργα μου είναι τα παιδιά μου. Είναι η οικογένειά μου και δεν μπορώ να ξεχωρίσω κανένα από αυτά. Εχω αφιερώσει τη ζωή μου σε αυτή την τέχνη, σε βαθμό που δεν δημιούργησα δική μου οικογένεια. Αυτό όμως φαίνεται και στη δουλειά μου, γιατί όλη μου η αγάπη και η αφοσίωση βρίσκονται εκεί. Στους νέους θα ήθελα να πω να αγαπήσουν την παράδοση. Μέσα από αυτήν μαθαίνουμε ποιοι είμαστε και μπορούμε να βρούμε τον δρόμο μας για το μέλλον.
ΦΟΡΕΣΙΕΣ ΚΑΙ… ΣΤΟΛΕΣ
– Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα σε μια παραδοσιακή φορεσιά και σε μια απλή στολή;
Η διαφορά δεν είναι μόνο στην ονομασία, αλλά κυρίως στην ποιότητα, την ιστορική ακρίβεια και την καλλιτεχνική αξία. Σήμερα σε πολλά χορευτικά συγκροτήματα χρησιμοποιούνται συχνά «στολές», δηλαδή κακόγουστα αντίγραφα που δεν αποδίδουν σωστά την αυθεντική μορφή της παραδοσιακής φορεσιάς και σε μεγάλο βαθμό παραχαράσσουν την ιστορία. Η παραδοσιακή φορεσιά είναι αποτέλεσμα έρευνας, γνώσης και τεχνικής· δεν είναι απλώς ένα ρούχο. Για έναν τεχνίτη αποτελεί τέχνη και τρόπο ζωής, όχι απλώς επάγγελμα. Συχνά λέω ότι η διαφορά είναι σαν εκείνη ανάμεσα σε ένα φθηνό και ένα ακριβό αυτοκίνητο: και τα δύο σε μετακινούν, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.
– Τι απαιτεί η δημιουργία μιας αυθεντικής παραδοσιακής φορεσιάς;
Μια πραγματική φορεσιά δεν είναι απλώς ένα φόρεμα. Αποτελείται από πολλά επί μέρους στοιχεία και απαιτεί τη συμβολή εξειδικευμένων τεχνιτών για κάθε κομμάτι της. Για παράδειγμα, υπάρχουν τεχνίτες που κατασκευάζουν μαντίλια, άλλοι που φτιάχνουν τσαρούχια, άλλοι που δουλεύουν τα υφάσματα ή τα κεντήματα. Αυτή η πολυπλοκότητα είναι που δίνει στη φορεσιά την αυθεντικότητα και την καλλιτεχνική της αξία.
– Πώς επηρεάζει η χρήση «κακόγουστων αντιγράφων» την ελληνική παράδοση;
Η χρήση αυτών των αντιγράφων αλλοιώνει την εικόνα της παράδοσης και ουσιαστικά παραχαράσσει την ιστορία. Οταν μια φορεσιά αντικαθίσταται από μια πρόχειρη απομίμηση, χάνεται η ποιότητα, η λεπτομέρεια και το πολιτισμικό της βάθος. Παράλληλα, η παράδοση παύει να αντιμετωπίζεται ως τέχνη και μετατρέπεται σε κάτι απλώς χρηστικό, σε μια «στολή» που θεωρείται ότι κάνει την ίδια δουλειά. Αυτό όμως οδηγεί σταδιακά σε υποβάθμιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
