Θοδωρής Νικολάου: «Δεν νοείται ερμηνεία χωρίς τεχνική και συναίσθημα» – Ο Πατρινός ερμηνευτής μιλά για την «Ζωή εκτός οθόνης»
Μια παράσταση που ενώνει τραγούδι, αφήγηση και ιστορική μνήμη έρχεται στην Πάτρα. Ο Πατρινός ερμηνευτής Θοδωρής Νικολάου μιλά στο pelop.gr, για τη «Ζωή εκτός οθόνης», μια σκηνική διαδρομή μέσα στον 20ό αιώνα, όπου το τραγούδι γίνεται φορέας μνήμης, εμπειρίας και ανθρώπινων ιστοριών.
Υπάρχουν παραστάσεις που δεν στήνονται απλώς για να ακουστούν τραγούδια, αλλά για να ξυπνήσουν μνήμες. Η «Ζωή εκτός οθόνης», η μουσική σκηνική πρόταση του Παρασκευά Καρασούλου που παρουσιάζεται στην Πάτρα, κινείται ακριβώς σε αυτό το όριο, ανάμεσα στο τραγούδι, την αφήγηση και τη συλλογική μνήμη.
Ο Πατρινός ερμηνευτής Θοδωρής Νικολάου, μαζί με τη Δήμητρα Σελεμίδου, διασχίζουν επί σκηνής έναν ολόκληρο αιώνα μέσα από τραγούδια που σημάδεψαν γενιές ανθρώπων, από την παράδοση και το λαϊκό τραγούδι μέχρι το σύγχρονο έντεχνο. Με οδηγό το κείμενο και τη δραματουργία της παράστασης, η μουσική γίνεται ένας τρόπος να αφηγηθεί κανείς ιστορίες για πολέμους, διωγμούς, ελπίδες, οικογενειακές μνήμες και μικρές στιγμές ανθρωπιάς που επιμένουν να επιβιώνουν μέσα στον χρόνο.
Λίγο πριν ανέβει στη σκηνή του Royal Theater, ο Θοδωρής Νικολάου μιλά στο pelop.gr για την επιστροφή του στην πόλη του, για τη σχέση τραγουδιού και αφήγησης, για το «προζύμι» που κληροδοτούν οι γενιές μέσα από τα τραγούδια τους, αλλά και για τη δύναμη της μουσικής να κρατά ζωντανή την ανθρώπινη εμπειρία — εκεί όπου η ιστορία συναντά τη μνήμη και το συναίσθημα.
Είσαι Πατρινός και αυτή η παράσταση έρχεται στην πόλη σου. Τι αλλάζει στην ερμηνεία σου όταν τραγουδάς «στο σπίτι»;
Καταρχάς, να ξεκινήσω λέγοντας ότι είμαι χαρούμενος, που επιστρέφω καλλιτεχνικά στην Πάτρα μετά από πολύ καιρό. Οι άνθρωποι είναι που κάνουν το «σπίτι» και γι’ αυτό τον λόγο ανυπομονώ να βρεθώ κοντά τους, να τους ανταμώσω. Αυτή είναι η διαφορά της παράστασής μας στην Πάτρα· το κοινό. Γνώριμες φιγούρες, φίλοι αγαπημένοι, άνθρωποι που συνδέουν το παρελθόν μου με το σήμερα. Η κατεύθυνση της ερμηνείας δεν αλλάζει (καθώς αυτή υπηρετεί ένα συγκεκριμένο κείμενο και αντίστοιχα τραγούδια), ίσως να υπάρχει μία παραπάνω φόρτιση, η συγκίνηση της επιστροφής.
Η «Ζωή Εκτός Οθόνης» δεν είναι απλώς συναυλία· είναι θεατρικό-μουσικό αναλόγιο με αφήγηση. Πώς ισορροπείς ανάμεσα στο να «τραγουδάς» και στο να «αφηγείσαι»;
Το έθιξα για λίγο και παραπάνω. Ο ερμηνευτής καλείται να υπηρετεί τον λόγο, το κείμενο, τους στίχους. Έτσι είναι· και αυτό κάνουμε μαζί με την Δήμητρα. Νομίζω ότι παρά τις αρχικές μας φοβίες (στο άκουσμα της αφήγησης ενός κειμένου ενταγμένου στην παράσταση), τελικά η αφήγηση βγήκε αβίαστα και ως φυσική συγκολλητική ουσία των τραγουδιών.
Η παράσταση διασχίζει τον 20ό αιώνα μέσα από μια οικογένεια. Υπάρχει κάποιο σημείο της αφήγησης που σε χτυπά προσωπικά, σαν να είναι κομμάτι δικής σου μνήμης;
Η λογική υπαγορεύει – αυτονόητα – σύνδεση με αντίστοιχη χρονικά περίοδο της δικής μου ζωής. Όμως, υπάρχει ένα ιστορικό – κοινωνικό πλαίσιο, που – όταν επαναλαμβάνεται – νιώθω σα να υπήρξα αναπόσπαστο κομμάτι της εκάστοτε εποχής, σα να έζησα το γεγονότα από κοντά. Με συγκινούν οι στιγμές εκείνες, που ο άνθρωπος αντιστέκεται απέναντι σε κάθε μορφής αδικία. Που παλεύει για το δίκιο, την ειρήνη, την ισότητα, την δικαιοσύνη. Με γοητεύει η πάλη για την ίδια τη ζωή.
Τα τραγούδια εδώ κουβαλούν μνήμες «πάνω από έναν αιώνα», από παράδοση μέχρι έντεχνο. Πώς προσεγγίζεις ερμηνευτικά τόσο διαφορετικά ύφη χωρίς να σπάει η ενότητα του έργου;
Τόσο εγώ όσο και η Δήμητρα γεφυρώνουμε αυτές τις αποστάσεις με την αισθητική μας προσέγγιση στην ερμηνεία. Επίσης, σημαντικό ρόλο παίζει το γεγονός της – επί σκηνής – ύπαρξης ενός μικρού και σφιχτού μουσικού σχήματος τριών οργάνων υπό την καθοδήγηση του Χρίστου Θεοδώρου, που προσομοιώνουν τους ήχους από τα πολλά διαφορετικά είδη τραγουδιού, που περιλαμβάνονται στην παράσταση, με μία ομοιογένεια, που καταφέρνει να υπερκεράσει τις διαφορετικές ηχητικές αφετηρίες όλων αυτών των ειδών.
Στο κείμενο υπάρχει το τρίπτυχο «ψωμί, αγάπη και τραγούδι» και το “προζύμι” ως κληρονομιά. Για σένα, τι είναι αυτό το «προζύμι» στη μουσική: η γλώσσα, το ύφος ή οι ιστορίες;
Όλα τα παραπάνω. Η γλώσσα (ο στίχος), η μουσική, οι ιστορίες πίσω από τα τραγούδια και οι ανθρώπινες σχέσεις. Με την τελευταία παράμετρο να είναι βασική προϋπόθεση, ώστε να υπάρξει το τραγούδι. Και νιώθω τυχερός που υπάρχει η Μικρή Άρκτος και ο Παρασκευάς, και πορευόμαστε μαζί και κάνουμε όνειρα μαζί. Χωρίς εκείνους να φωτίζουν το μονοπάτι, τα πράγματα θα ήταν δύσκολα. Τους ευχαριστώ πολύ και για πάντα!
Το έργο μιλά για πολέμους, διωγμούς, διαψεύσεις. Πώς τραγουδιέται η Ιστορία χωρίς να γίνεται «βαριά» ή διδακτική;
Μου είναι δύσκολο να αντιληφθώ, γιατί πρέπει να σκεφτώ τις παραπάνω λέξεις. Απεχθάνομαι να μπω στη διαδικασία να σκεφτώ πώς πρέπει κάτι να παρουσιαστεί, για να μην «βαρύνει» τον θεατή… Πώς η έννοια του πολέμου να ελαφρύνει; Και γιατί; Για να ξεχάσει ο κόσμος;
Για να…ξεχαστεί; Ενώ την ίδια στιγμή βομβαρδίζονται ολόκληρες χώρες και πεθαίνει κόσμος; Μακάρι να είναι η παράσταση διδακτική για τους θεατές. Πρέπει να μπορέσουμε πάλι να συνδεθούμε με τις αισθήσεις μας, δίνοντας χρόνο στον εαυτό μας να σκεφτεί και ανοίγοντας την ψυχή και την καρδιά μας. Να ακούμε, να βλέπουμε, να θυμόμαστε, να συμμετέχουμε. Και όχι να επιζητούμε την ελαφρότητα στα πάντα. Να θυμηθούμε ότι είμαστε Άνθρωποι.
Πού βρίσκεις το χιούμορ μέσα σε μια αφήγηση που κουβαλά πόνο; Και τι κάνει αυτό το χιούμορ στη σκηνή, λύνει, αντέχει, ή σπάει την ένταση;
Στο εξαιρετικό κείμενο του Παρασκευά. Η αφήγηση δεν κουβαλά, όμως, μόνο πόνο, αλλά και μνήμες χαράς, μνήμες ανθρωπιάς, μνήμες ενός κόσμου, που – παρά τις αντιξοότητες που πηγάζουν από την ίδια του τη φύση, την φύση του ανθρώπου – φαντάζει στα μάτια μου άκρως γοητευτικός και «αναλογικά» ουμανιστικός.
Η παράσταση χρησιμοποιεί σπάνιο φωτογραφικό υλικό που προβάλλεται πάνω στη σκηνή. Το βλέμμα σου επηρεάζεται από την εικόνα; Αλλάζει ο τρόπος που «μπαίνεις» σε ένα τραγούδι όταν έχεις δίπλα σου ένα ντοκουμέντο;
Νομίζω πως όχι. Η εικόνα δεν ισχυροποιεί και δεν επηρεάζει την ερμηνεία μου. Οι εικόνες που υπάρχουν στο μυαλό και στην ψυχή μου από την (ανα)γνώση της ιστορίας, η ενσυναίσθηση, το αίσθημα του αγώνα απέναντι σε κάθε τι άδικο, αλλά και τα λόγια των σπουδαίων ανθρώπων – ποιητών και στιχουργών – του τραγουδιού μας αρκούν για να με «βάλουν» στο κλίμα.
Ως ερμηνευτής, τι σε δυσκολεύει περισσότερο σε ένα τέτοιο έργο: να είσαι ακριβής τεχνικά ή να μένεις ανοιχτός συναισθηματικά από σκηνή σε σκηνή;
Για να είσαι ερμηνευτής πρέπει – απαραίτητα – αυτά τα δύο να είναι ΕΝΑ. Δεν νοείται ερμηνεία χωρίς τεχνική και δεν νοείται τεχνική απαλλαγμένη από το συναισθηματικό υπόβαθρο, που καλείσαι να υπηρετήσεις κατά τη διάρκεια ενός τραγουδιού.
Πώς λειτουργεί η συνύπαρξη με τη Δήμητρα Σελεμίδου: ανταλλαγή ρόλων, διάλογος, ή «μοίρασμα» μιας κοινής αφήγησης;
Καταρχάς, πάντα, χαίρομαι, όταν συναντώ – καλλιτεχνικά – ανθρώπους, που θαυμάζω και εκτιμώ. Η Δήμητρα Σελεμίδου, είναι μία εξαιρετική ερμηνεύτρια, παιδί της 4ης ακρόασης της Μικρής Άρκτου, που ξεχωρίζει τόσο για τις ερμηνευτικές της αρετές όσο και για την προσήλωσή της στο τραγούδι που αγαπάμε και το οποίο υπηρετεί στοχευμένα με γνώση και αγάπη. Απολαμβάνω τις διφωνίες μας, τον τρόπο που μπλέκονται οι φωνές μας και ανυπομονώ να ξαναβρεθούμε επί σκηνής. Στην παράσταση λειτουργούμε ως ένα.
Μια φωνή, μια αφήγηση, ένα σώμα. Άφυλο, βαθιά ανθρώπινο και σε πλήρη σύνδεση με το κείμενο του Παρασκευά.
Με τους νέους Πατρινούς ερμηνευτές στη βραδιά της Πάτρας, πώς χτίζεται επί σκηνής αυτή η «γενιά»;
Μεγάλη χαρά και αυτή. Πέντε εξαιρετικοί νέοι καλλιτέχνες, πέντε παιδιά, που ζουν και εργάζονται στην Πάτρα, θα είναι κοντά μας για πρώτη φορά. Η Μαρίνα Αγγελοπούλου, η Ιωάννα Γκέλλη, η (και στιχουργός) Ευτυχία-Mαρία Κοντογεωργοπούλου, ο (και συνθέτης) Σεραφείμ Μαργαρίτης, η (και τραγουδοποιός) Φλωρεντία Τασιάνη είναι πέντε νέοι ερμηνευτές, που τους γνώρισα μέσα από τη διαδικασία της 5ης ακρόασης της Μικρής Άρκτου, αλλά – κυρίως – από τη συμμετοχή τους στο εργαστήριο της εταιρείας. Τους πιστεύουμε πολύ και ανυπομονούμε να βρεθούμε μαζί τους επί σκηνής. Αξίζουν της προσοχής σας.
Το «εκτός οθόνης» ακούγεται σαν πρόταση επιστροφής στο σώμα και στη ζωντανή εμπειρία. Εσύ, ως νέος ερμηνευτής, πού βάζεις το όριο ανάμεσα στην προβολή και στην ουσία;
Δεν υπάρχει κανένα όριο, γιατί δεν υπάρχει τίποτε άλλο στο μυαλό μου, πέραν της ουσίας. Στόχος μου η τέχνη τραγουδιού. Με πολλή δουλειά, σοβαρότητα και σεβασμό στην ιστορία μας.
TAYTOTHTA ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Κείμενο – καλλιτεχνική επιμέλεια: Παρασκευάς Καρασούλος
Τραγούδι- αφήγηση: Θοδωρής Νικολάου, Δήμητρα Σελεμίδου
Ενορχήστρωση: Χρίστος Θεοδώρου
Σκηνοθεσία: Σταύρος Ράγιας
Σκηνογραφική επιμέλεια – βίντεο: Ανδρέας Γεωργιάδης
Συμμετέχουν οι νέοι ερμηνευτές: Μαρίνα Αγγελοπούλου, Ιωάννα Γκέλλη, Ευτυχία-Mαρία Κοντογεωργοπούλου, Σεραφείμ Μαργαρίτης και Φλωρεντία Τασιάνη
Παραγωγή: ΜΙΚΡΗ ΑΡΚΤΟΣ, www.mikri-arktos.gr
Royal Theater, Ακτή Δυμαίων 53, (παλαιό Πτωχοκομείο), Πάτρα
Παρασκευή 20 Μαρτίου 2026, 20.30
Εισιτήριο θεάματος: 20 ευρώ, 17 ευρώ (εξώστης)
Προπώληση: https://www.ticketservices.gr/event/royal-theater-zoi-ektos-othonis/?lang=el
Πληροφορίες: 2611 810524, 6971 801331
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
