Μιχάλης Μακρόπουλος, Αναστασία Δεληγιάννη (συγγραφείς): «Λίγη ατόφια παραμυθία δεν βλάπτει»
Μιλούν στην «Π» για τη γέννηση της ιδέας, τη συνεργασία τους, τη σημασία των παραμυθιών στην εποχή μας.
Ο βραβευμένος συγγραφέας-μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος και η μεταφράστρια Αναστασία Δεληγιάννη, ζευγάρι στη ζωή, ένωσαν δημιουργικά τις δυνάμεις τους και προέκυψε ένας εξαιρετικά ζουμερός «καρπός» με τον τίτλο «Ο τρίτος γιος» (εκδ. Μονόκλ). Αντλώντας από τον κόσμο των παραδοσιακών παραμυθιών, ύφαναν ευφάνταστα, με κορμό τον «Ευγνώμονα Νεκρό», μια σκοτεινή και μαγική ιστορία για αναγνώστες κάθε ηλικίας. Καθαρό διαμαντάκι. Οι δυο τους μιλούν στην «Π» για τη γέννηση της ιδέας, τη συνεργασία τους, τη σημασία των παραμυθιών στην εποχή μας.
-Πώς προέκυψε η ιδέα για τον «Τρίτο γιο» και πώς συνεργαστήκατε για να γεννηθεί;
Ενα βράδυ το χειμώνα του 2022, είχαμε μιαν ιδέα. Ξεκίνησε από μιαν άλλην ιδέα, κάπως διαφορετική: να πούμε παραδοσιακά παραμύθια με τον τρόπο μας, κάνοντάς τα δικά μας κι αλλάζοντάς τα. Αλλά εκείνο το βράδυ είπαμε: «Και γιατί να μην τα δέσουμε σ’ ένα παραμύθι όλα, με κορμό το ένα απ’ αυτά, απ’ όπου θα φυτρώνουν τα υπόλοιπα σαν κλώνοι δέντρου;» Και σαν ποιο να ʼναι τούτο το «κεντρικό» παραμύθι; αναρωτηθήκαμε έπειτα. Η Αναστασία πρότεινε τότε τον «Ευγνώμονα νεκρό», αγαπημένο παραμύθι και των δυονών μας, που απαντάται σ’ όλο τον ελλαδικό χώρο. Αλλάζοντάς το ο Μιχάλης, έπιασε να το γράφει, κι ό,τι έγραφε το ʼδινε στην Αναστασία να το διαβάσει. Εκείνη άλλαζε φράσεις άμα της φαινόταν πως δεν ταίριαζαν και πρόσθετε ιδέες που έμπαιναν κι αυτές στην ιστορία. Ο Μιχάλης έβαλε στο παραμύθι καφενεία βγαλμένα από μια νουβέλα του, το Δέντρο του Ιούδα, πλέξαμε μέσα του άλλες πολλές, παραλλαγμένες ιστορίες όπως αυτήν του Μισού Ανθρώπου ή του Ράφτη, παραμυθιακά μοτίβα σαν την αναζήτηση για το πουλί τ’ αηδόνι και το αθάνατο νερό, βάλαμε δράκους, φίδια, τον Χάρο, βασιλοπούλες, πεχλιβάνηδες, λογής λογής γεννήματα της φαντασίας μας… κι έτσι γράφτηκε.
-Γράφοντας το παραμύθι είχατε στον νου σας ενήλικες και ανήλικους αναγνώστες; Κι αν ναι, σας απασχόλησε η δεύτερη ομάδα ως προς κάποιο φιλτράρισμα;
Μ.Μ., Α.Δ.: Είχαμε στον νου μας να πούμε την ιστορία μας όπως εμείς τη θέλαμε, μακάβρια και μαγική, «αφιλτράριστη», κι όχι, δεν μας απασχόλησε η δεύτερη ομάδα. Τα παραδοσιακά παραμύθια είναι μακάβρια, τρομαχτικά, κι απευθύνονται σ’ όλες τις ηλικίες.
-Πώς βιώσατε -ο καθένας χωριστά- τη διαδικασία της συγγραφής;
Α.Δ.: «Με μεγάλη χαρά. Ηταν σαν παιχνίδι μεταξύ μας, με τον έναν να «κόβει» και τον άλλον να «ράβει».
Μ.Μ.: Ετσι ακριβώς. Κι ήταν μια καλοδεχούμενη ανάσα από τη μοναχική συγγραφή.
-Τα σκίτσα του βιβλίου είναι κι αυτά προϊόν δημιουργικής συνεργασίας;
Τα μισά του Μιχάλη, τα μισά της Αναστασίας. Στο εξώφυλλο, το κλουβί και τ’ αηδόνι είναι δική του ζωγραφιά, στ’ οπισθόφυλλο τα φίδια είναι δική της.
-Χασάπης ο ήρωας, με το μαχαίρι, βασικό εργαλείο του επαγγέλματός του, να εμφανίζεται πολλές φορές στην ιστορία. Υπάρχει κάποιος συμβολισμός πίσω από το συγκεκριμένο αντικείμενο;
Μ.Μ., Α.Δ.: Οι κεντρικοί ήρωες είναι δύο: το βασιλόπουλο που έγινε χασάπης λέγοντας στον πατέρα του τον βασιλιά, όταν τον ρωτάει γιατί θέλει να γίνει χασάπης κι όχι βιομήχανος, σαν τον έναν του αδερφό, ή τραπεζίτης σαν τον άλλον: «Γιατί ’ναι πιο τίμιο από το να είμαι βασιλιάς, πατέρα, ή βιομήχανος ή τραπεζίτης. Στο χασάπικο τα κρέατα κρέμονται ματωμένα σε κοινή θέα, και μπορούν όλοι να δουν τι σφαγιάστηκε και τι θα φαγωθεί». Κι ο δεύτερος κεντρικός ήρωας είναι ο συνταξιδιώτης του, ένας νεκρός, γυμνός και με χώμα ανάμεσα στα δόντια και κάτω από τα νύχια. Το μαχαίρι είναι στο ταξίδι τους ό,τι τους ενώνει κι ό,τι τους φυλάει από δράκους κι απ’ ό,τι άλλο τρομερό θα συναντήσουν.
-Κυρία Δεληγιάννη, είστε αφηγήτρια παραδοσιακών παραμυθιών. Τι εισπράττετε από τους ακροατές σας -οι οποίοι ανήκουν σε ποιο ηλικιακό φάσμα;
Ακροατής μου μπορεί να ’ναι οποιοσδήποτε θέλει ν’ ακούσει μια καλή ιστορία. Οταν βλέπω ανθρώπους που οι ιστορίες μου τους άγγιξαν, συγκινούμαι κι εγώ, και χαίρομαι με τη χαρά τους.
-Κατά την άποψή σας, κύριε Μακρόπουλε, ποια η σημασία των παραμυθιών στη σημερινή εποχή, που μόνο παραμυθένια δεν είναι;
Παραμυθένια δεν είναι, αλλά σκοτεινά «παραμυθιακή» είναι σίγουρα. Λίγο λίγο μπαίνουμε στη Μόρντορ. Λίγη ατόφια παραμυθία, λοιπόν, δεν βλάπτει.
-Είστε και οι δύο μεταφραστές. Κατά πόσο θεωρείτε την τεχνητή νοημοσύνη απειλητική για τον χώρο σας;
Μ.Μ., Α.Δ.: Μέχρι στιγμής, στη λογοτεχνική μετάφραση η τεχνητή νοημοσύνη αγνοεί τι πάει να πει «ύφος» και τι «ρυθμός», το κείμενο βρίθει λαθών, και η διόρθωση της μετάφρασής της θα ’παιρνε περισσότερο χρόνο απ’ όσον η πρωτότυπη μετάφραση.
-Εχοντας ενώσει τις δυνάμεις σας πρώτη φορά για τη δημιουργία ενός βιβλίου, κρατώντας το στα χέρια σας, ποια τα συναισθήματά σας; Θα το επαναλαμβάνατε;
Μ.Μ., Α.Δ.:Το ’χουμε ήδη επαναλάβει! Μια ιστορία διπλάσια σε μέγεθος, βυθισμένη στη μαγική δεξαμενή των παγκόσμιων μύθων: τον Ονειροχρόνο των Αβοριγίνων της Αυστραλίας, έναν μύθο των Ινουίτ, τον σαμανισμό της Σιβηρίας, μια ιστορία από το Πόπολ Βου των Κιτσέ Μάγια, δοξασίες των Ιγκμπο στη Νιγηρία, το κινεζικό Ταξίδι προς τη Δύση, τον ιρλανδικό μύθο για τη Μαγική Φουντουκιά και τον Σολομό της Γνώσης. Κι έχουμε μιαν ιδέα για κάτι ακόμα, εάν κι εφόσον… Αυτό είναι και μια απάντηση για τα συναισθήματά μας.
-Να κλείσουμε με το παραμύθι που αγαπάτε περισσότερο -και γιατί;
A.Δ.: Το παραμύθι «Η Χρυσομηλιά και η κάθοδος στον Αδη», γιατί κι εκεί ο ήρωας περιπλανιέται έχοντας συνεχώς στον σβέρκο του την ανάσα του θανάτου, φτάνει ως τον κάτω κόσμο, γυρνάει πάλι μα αλλαγμένος, και γίνεται ακέριος καταχτώντας τη βασιλοπούλα.
Μ.Μ.: Τον «Ευγνώμονα νεκρό», αυτόν τον παραμυθιακό (αλλά και τόσο μυθιστορηματικό) «ξένο», που από τους άλλους τον χωρίζει η άβυσσος του θανάτου.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
