Πετρέλαιο, πόλεμος και χρηματιστήρια: Οι φόβοι για νέο σοκ και τα σενάρια των μεγάλων οίκων
Η άνοδος στις τιμές της ενέργειας και η αβεβαιότητα για τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή κρατούν τις αγορές σε κατάσταση νευρικότητας, περιορίζοντας την ορατότητα και αυξάνοντας το ρίσκο. Μεγάλες τράπεζες και επενδυτικοί οίκοι προειδοποιούν για νέες πιέσεις, χωρίς όμως να βλέπουν όλοι το ίδιο σενάριο για τη συνέχεια.
Η πορεία των χρηματιστηρίων επηρεάζεται αυτή τη στιγμή κυρίως από δύο παράγοντες: την αβεβαιότητα γύρω από το πόσο θα διαρκέσουν οι πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή και τη νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Αυτός ο συνδυασμός περιορίζει την επενδυτική ορατότητα, αυξάνει τη μεταβλητότητα και κάνει τους επενδυτές πιο επιφυλακτικούς απέναντι στο ρίσκο.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ορισμένοι διεθνείς αναλυτές κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι μια παρατεταμένη και απότομη άνοδος του πετρελαίου θα μπορούσε να ξυπνήσει μνήμες από άλλες περιόδους έντονης αναταραχής στις αγορές. Η σύγκριση με το 2008 δεν γίνεται επειδή οι συνθήκες είναι ίδιες, αλλά επειδή τότε η εκτίναξη του πετρελαίου συνόδευσε μια περίοδο γενικευμένης χρηματοπιστωτικής αστάθειας. Τώρα, πάντως, οι αγορές δείχνουν πίεση, αλλά απέχουν ακόμη αισθητά από ένα αντίστοιχο σκηνικό συστημικής κατάρρευσης.
Το ενεργειακό σοκ έχει ήδη αφήσει έντονο αποτύπωμα. Το Brent έχει κινηθεί πάνω από τα 110 δολάρια το βαρέλι, ενώ διεθνείς οίκοι προειδοποιούν ότι, αν η κρίση παραταθεί ή βαθύνει, οι τιμές μπορεί να παραμείνουν σε πολύ υψηλά επίπεδα. Η αγορά δεν προεξοφλεί ακόμη το πιο ακραίο σενάριο, αλλά αντιμετωπίζει σοβαρά το ενδεχόμενο μιας παρατεταμένης πίεσης στις ενεργειακές ροές, ιδίως όσο το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ παραμένει ανοιχτό.
Οι πιέσεις αυτές περνούν ήδη στις μετοχές. Ο S&P 500 έχει χάσει περίπου 5% από το υψηλό του Ιανουαρίου και κατέγραψε τέταρτη συνεχόμενη αρνητική εβδομάδα, χωρίς όμως να βρίσκεται ακόμη σε περιοχή bear market. Η εικόνα, με άλλα λόγια, είναι δύσκολη αλλά όχι πανικού: οι επενδυτές αναγνωρίζουν τον κίνδυνο, ωστόσο δεν έχουν προεξοφλήσει μια συνολική κατάρρευση του χρηματιστηριακού τοπίου.
Σε αυτό το φόντο, η JP Morgan και η Goldman Sachs ανήκουν στους οίκους που εκπέμπουν προειδοποιητικά σήματα. Η Goldman έχει εκτιμήσει ότι ένα σοβαρό σοκ στην προσφορά πετρελαίου θα μπορούσε να οδηγήσει τον S&P 500 ακόμη και στην περιοχή των 5.400 μονάδων, δηλαδή περίπου 19% χαμηλότερα από τα πρόσφατα επίπεδα αναφοράς. Το σκεπτικό είναι ότι μια νέα πετρελαϊκή έκρηξη δεν θα χτυπούσε μόνο την ενέργεια, αλλά θα τροφοδοτούσε πληθωριστικές πιέσεις, θα πίεζε τα επιτόκια και τελικά θα επιβάρυνε συνολικά την αποτίμηση των μετοχών.
Το ανησυχητικό για τις αγορές δεν είναι μόνο το ύψος της τιμής του πετρελαίου, αλλά και το ενδεχόμενο να συνδυαστεί με πιο επίμονο πληθωρισμό και πιο σφιχτή νομισματική πολιτική. Ήδη τα κρατικά ομόλογα δέχονται πιέσεις, ενώ οι επενδυτές έχουν περιορίσει τα στοιχήματα για μειώσεις επιτοκίων και σε ορισμένες περιπτώσεις τιμολογούν ακόμη και πιθανότητα νέας αύξησης από τη Fed αργότερα μέσα στη χρονιά.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια πιο ψύχραιμη ανάγνωση. Αναλυτές της Morgan Stanley εκτιμούν ότι η σημερινή αναστάτωση μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρη και ότι αργότερα μέσα στη χρονιά οι αγορές θα μπορούσαν να σταθεροποιηθούν, όπως είχε συμβεί και μετά το πρώτο σοκ της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Στην ίδια λογική, ορισμένοι επενδυτές αρχίζουν ήδη να αντιμετωπίζουν τις διορθώσεις ως πιθανή ευκαιρία τοποθετήσεων, με τη Bank of America να καταγράφει εισροές τόσο σε μετοχές όσο και σε ομόλογα, παρά την αυξημένη αβεβαιότητα.
Ανάλογη είναι και η προσέγγιση όσων επισημαίνουν ότι οι αγορές συχνά προεξοφλούν την αβεβαιότητα νωρίτερα από την πραγματική οικονομία και έχουν την τάση να σταθεροποιούνται πριν ακόμη κλείσει ο γεωπολιτικός κύκλος της κρίσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος έχει φύγει. Σημαίνει, όμως, ότι η σημερινή διόρθωση δεν αποκλείεται να λειτουργήσει αργότερα ως πεδίο αγοραστικών ευκαιριών, εφόσον το ενεργειακό σοκ δεν εξελιχθεί σε πιο μόνιμη και ανεξέλεγκτη κρίση.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι αγορές έχουν περάσει σε περίοδο αυξημένης επιφυλακής, όχι όμως σε κατάσταση καθολικής κατάρρευσης. Το πετρέλαιο, ο πόλεμος και οι κεντρικές τράπεζες είναι οι τρεις παράγοντες που θα καθορίσουν την επόμενη φάση. Αν η ένταση αποκλιμακωθεί και οι ενεργειακές ροές σταθεροποιηθούν, η σημερινή αναταραχή μπορεί να αποδειχθεί πρόσκαιρη. Αν, αντίθετα, οι τιμές της ενέργειας συνεχίσουν να ανεβαίνουν και ο πληθωρισμός επιστρέψει επιθετικά, τότε οι αγορές θα δοκιμάσουν πολύ πιο σκληρά αντανακλαστικά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
